Irak krizlerin ortasında 101. yılına giriyor

1921'de Kral I. Faysal'ın saltanatı sırasında ilk Irak hükümetinin oluşumunun bir karesi (Şarku'l Avsat)
1921'de Kral I. Faysal'ın saltanatı sırasında ilk Irak hükümetinin oluşumunun bir karesi (Şarku'l Avsat)
TT

Irak krizlerin ortasında 101. yılına giriyor

1921'de Kral I. Faysal'ın saltanatı sırasında ilk Irak hükümetinin oluşumunun bir karesi (Şarku'l Avsat)
1921'de Kral I. Faysal'ın saltanatı sırasında ilk Irak hükümetinin oluşumunun bir karesi (Şarku'l Avsat)

Irak, bugün kuruluşunun 101. yılına giriyor. Irak Başbakanlığı, hükümet sarayı binasında büyük bir tören düzenledi. Çeşitli müzik gösterileri, belgeseller ve diğer etkinliklerin yer aldığı törene, Başbakan Mustafa el-Kazımi, bakanlar, Arap ve yabancı büyükelçilerin yanı sıra Irak federasyon ve kuruluşlarının temsilcileri ile çok sayıda siyasi, entelektüel, akademik ve medya çevresinden şahıslar katıldı.
 Resmi törenden önce düzenlenen kraliyet arabaları sergisine ek olarak, eski ve modern Irak'ın kuruluş aşamalarını içeren sergilerin gezildiği devasa hükümet sarayı turu yapıldı.
Sergide ayrıca, kraliyet döneminin birkaç başbakanının ve tarihin farklı aşamalarında Irak yönetimini devralan bir dizi üst düzey Iraklı şahsın kişisel dosyaları da dahil olmak üzere birtakım belgeler yer aldı.
Nuri Said Paşa, Reşid Ali Geylani, Cemil el-Medfei, Raşid el-Amri, Naci es-Suveydi, Cafer el-Askerî ve çeşitli Irak mezheplerindeki dini referanslar da dahil olmak üzere bir dizi diğer Iraklı figür hakkındaki belgeler sergide sunuldu. Muhammed Mehdi el-Cevahiri, Bedr Şakir es-Seyyab, Abduvehhab el-Bayati, Nazik el-Melaike ve diğerleri gibi son 100 yılın çok sayıda önde gelen Iraklı entelektüel ve fikir insanı hakkında belgeler de sergide sunuldu.
Modern Irak devletinin kuruluşunun yüzüncü yıl dönümü, siyasi, ekonomik ve güvenlik krizleri ile vatanseverlik kavramı üzerindeki tartışmaların ortasında gerçekleşti.
Bir asrı aşkın bir süre önce iki yabancı iradeyle inşa edilen Irak devletinde vatandaşlık kavramı hala eksik. Söz konusu yabancı iradelerden ilki, Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1958'e kadar, monarşinin sonu ve cumhuriyet döneminin başlangıcına kadar İngilizler. İkincisi, Irak'ı işgal edip 2003'ten eski rejimi deviren Amerikalılar.
Iraklı siyasi ve entelektüel seçkinler arasındaki tartışmaya göre, Amerika Birleşik Devletleri, ordu, polis ve güvenlik aygıtları dağıtıldığında Irak devletini devirdiği kadar eski rejimi devirmekle de yetinmedi. Amerikalılar ayrıca çetelerin, başta Irak Müzesi olmak üzere müzeleri de dahil olmak üzere tüm devlet varlıklarını çalmalarına izin verdi.
Tören, geçen Ekim ayında yapılan son seçimlerin sonuçlarıyla ilgili keskin bir tartışmayla da aynı zamana denk geliyor Bu, kazananlar ve kaybedenler arasındaki siyasi konumlarda keskin bir çelişkiye yol açarken, oturma eylemlerinin ve gösterilerin devam etmesi, toplumsal barışa yönelik tehdit konusunda korkuları artırıyor.



Netanyahu: İran ile müzakerelere ilişkin ilkelerimizi Trump’a sunacağım

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025 tarihinde Florida’da düzenlenen ortak basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025 tarihinde Florida’da düzenlenen ortak basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu: İran ile müzakerelere ilişkin ilkelerimizi Trump’a sunacağım

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025 tarihinde Florida’da düzenlenen ortak basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025 tarihinde Florida’da düzenlenen ortak basın toplantısında (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu bugün yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştireceği görüşmelerin başta İran ile yürütülen müzakereler ve Gazze dosyası olmak üzere bir dizi konuya odaklanacağını söyledi.

Netanyahu, ABD’ye hareket etmeden önce yaptığı açıklamada, ‘İran’la müzakerelere ilişkin ilkeler konusundaki görüşlerini’ Başkan Trump’a sunacağını ifade etti.

Netanyahu, “Bana göre bu ilkeler yalnızca İsrail için değil, barış ve güvenliği hedefleyen herkes için önem taşıyor” dedi.

Trump ile sık aralıklarla gerçekleştirdiği görüşmelere de değinen Netanyahu, bu temasların İsrail ile ABD arasındaki ‘benzersiz yakınlığın’ ve kendisi ile Trump arasındaki özel ilişkinin göstergesi olduğunu belirtti.

Bu görüşme, Trump’ın geçen yıl ocak ayında yeniden göreve gelmesinden bu yana Netanyahu ile yapacağı yedinci buluşma olacak.

Ynet haber sitesi, geçtiğimiz cumartesi günü yayımladığı haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’a, İsrail’in İran’ın nükleer programını tamamen ortadan kaldırma konusundaki kararlılığını vurgulayacağını yazdı.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığı haberde, konuya yakın bir kaynağa dayandırılan bilgilere göre, İsrail’in ortaya koyacağı tutumun; İran’ın nükleer programının tümüyle sona erdirilmesi, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin ortadan kaldırılması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılmasını içerdiği belirtildi.

Aynı kaynak, İsrail’in Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin İran’a yeniden dönmesini talep ettiğini aktardı.

Kaynak ayrıca, İran ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın, İsrail’e tehdit oluşturamayacak şekilde füze menzilinin 300 kilometre ile sınırlandırılmasını da içermesi gerektiğini ifade etti.

Bu gelişmeler, Washington ile Tahran arasında ABD’nin güç kullanma ihtimalini gündeme getirdiği bir müzakere turunun ardından yaşandı.

Tahran ise müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı kalmasını, füze programı dahil olmak üzere diğer başlıkların gündeme getirilmemesini istiyor.


Sudan IGAD'a geri dönüyor

Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
TT

Sudan IGAD'a geri dönüyor

Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)

Sudan, Doğu Afrika ülkelerinden oluşan Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi'ne (IGAD) geri döneceğini açıkladı. Bu karar, Sudan'ın üyeliğinin askıya alınmasından iki yıl sonra alındı. Askıya alınmasının nedeni ise o dönemde, Nisan 2023'ten beri hükümet güçleriyle savaşan Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) komutanı Muhammed Hamdan Dagalu'ya ("Hemedti") gönderilen davetti.

Sudan Dışişleri Bakanlığı X internet sitesinde yayınlanan açıklamada, "Sudan Cumhuriyeti Hükümeti, örgüt üyeliğindeki faaliyetlerine tam olarak yeniden başlayacaktır" denildi. Örgüt ise üye devletlerin iç işlerine müdahale etmeyeceğini, Sudan'ın egemenliğine, toprak ve halkının birliğine ve mevcut ulusal kurumlarının bütünlüğüne tam saygı duyduğunu vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan, Ocak 2024'te IGAD'ın Dagalu'yu Sudan'daki çatışmayı görüşmek üzere Uganda'da bir zirveye davet etmesinin ardından IGAD üyeliğini askıya almıştı. Zirvenin amacı, başta çatışma bölgelerine BM güçlerinin konuşlandırılması olmak üzere bir dizi öneriyle savaşı sona erdirmekti.


Irak'ta hükümet kurma çalışmaları durma noktasına geldi

El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
TT

Irak'ta hükümet kurma çalışmaları durma noktasına geldi

El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)

Irak hükümetinin kurulması çabaları durma noktasına geldi; cumhurbaşkanı seçimi ve hükümetin başına geçecek kişi konusunda siyasi güçler arasındaki anlaşmazlığın karmaşıklığı nedeniyle siyasi çıkmazın aylarca süreceği tahmin ediliyor.

“Koordinasyon Çerçevesi” güçlerinden önde gelen bir kaynak, Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, hükümetin kurulmasındaki gecikmenin muhtemelen bölgesel gerilimlerin sona erme biçimi ve Washington ile Tahran arasında bir çatışma olasılığıyla ilgili olduğunu belirterek, siyasi güçlerin, özellikle Şii güçlerin, hükümet kurma sürecinde Amerikan ve İran'ın rolünün etki boyutunun farkında olduklarını kaydetti.

Siyasi değerlendirmelere göre, hükümet kurma süreci beklenenden daha uzun sürebilir.