Irak: Kazımi yeni dönemde ‘güçlü’ bir başbakan adayı olarak sahneye dönüyor

Sadr, Maliki’yi yeni hükümetten uzaklaştırma hususunda ısrar ederek Koordinasyon Grubu’nu zor durumda bırakıyor.

Kazımi DEAŞ tarafından öldürülen Albay Yasir el-Curani’nin ailesini karşıladı (INA)

Sadr Hareketi lideri Mukteda es-Sadr, İran’ın Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’nin kendisiyle gerçekleştirdiği görüşmelerle ilgili tavrını henüz açıklamamakla birlikte, Koordinasyon Grubu çatısı altındaki Şii siyasi parti ve gruplardan sadece bir kısmının yeni hükümete katılmalarını kabul etme yönündeki tavrından taviz verdiğini gösteren bir adım atmadı. Herhangi bir yetkili veya heyet ile yaptığı görüşmelerde ulusal çoğunluk hükümetinin kurulmasında ısrarcı olduğunu vurgulamaktan geri durmayan Sadr, Kaani ile görüşmesinden sonra sessizliğini koruyor. Fakat Sadr, Irak Meclis Başkanı İkinci Yardımcısı Şahevan Abdullah Kerkük’teki evine düzenlenen silahlı saldırıdan sonra Twitter hesabından “direniş iddiasında bulunanlar” diye nitelediği silahlı grupları sert bir dille eleştirdi.
Sadr’ın Sünni müttefikleri Takaddum (İlerleyiş) Partisi ile Azim Koalisyonu ve Kürt müttefiki Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP) Bağdat’taki parti binalarına yapılan saldırıları ve Abdullah’ın evine yapılan saldırıyı henüz herhangi bir silahlı grup üstlenmedi. Siyasi gözlemcilere göre, Sadr’ın bu silahlı grupları sert bir dille eleştirmesi, daha önce Twitter hesabından paylaştığı mesajda Fetih Hareketi’ni ima ederek, halen haklarında iyi düşündüğünü söylediği tarafları kurduğu ittifaka dahil etmek için çabalamaya devam ettiğini gösteriyor.
Fetih Koalisyonu, Kanun Devleti Koalisyonu, Ulusal Hikmet Akımı, Nasr koalisyonu, Ulusal Sözleşme ve Yüksek Konsey gibi Şii parti ve grupların bir araya geldiği Koordinasyon Grubu isimli çatı kuruluşun tarafları neredeyse günü birlik toplantılar düzenliyorlar ancak önceki toplantılardan da alışıldığı üzere kısa açıklamalarla geçiştiriyorlardı. İranlı Komutan İsmail Kaani ile Lübnan Hizbullah’ının Irak İşleri Sorumlusu Vecih Kevserani’nin Irak’a gerçekleştirdikleri ziyaretten birkaç gün öncesine kadar Koordinasyon Grubu düzenlediği toplantılardan sonra yaptığı kısa açıklamalarda yeni hükümetin kurulmasına ilişkin tüm meselelerde grubun tüm üyelerinin hemfikir olduğunu vurguluyordu. Ancak bu durum son 4 gün içinde değişti. Toplantı sonuçları gizli kalmaya başlayınca Koordinasyon Grubu taraflarından birine yakın medya kuruluşu veya bir parti yöneticileri aracılığıyla bilgi sızdırılmaya başlandı. Şarku’l Avsat’ın konuya yakın kaynaklardan edindiği bilgilere göre, özellikle Sadr’ın sadece çoğunluk hükümeti kurma fikrinde ısrar etmesi değil aynı zamanda Koordinasyon Grubu çatısı altındaki tüm tarafların yeni hükümete katılmasını kesin bir dille reddetmesi sebebiyle Koordinasyon Grubu artık zor durumda. Sadr, Koordinasyon Grubu’nun bir üyesi olan Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki’yi hükümetin dışında bırakmaya çalışıyor. Aynı kaynaklara göre, Kanun Devleti’nin seçimlerde kazandığı 34 sandalyenin Koordinasyon Grubu’nun Meclis’teki sandalyelerinin yarısını oluşturduğunu dikkate alan Koordinasyon Grubu’nun diğer üyeleri, Maliki’yi hükümetin dışında tutmayı kabul etmeleri halinde 75 sandalye kazanan Sadr karşısında zayıf bir konuma düşmekten endişe ediyorlar.
Geçtiğimiz günlerde bu krize çözüm bulmak amacıyla bir öneri gündeme getirildi. Bu öneriye göre, Sadr’ın Maliki ile kişisel bir meselesinden dolayı bu tavrını sürdürecek olması nedeniyle Kanun Devleti Koalisyonu’ndan bazı milletvekillerin Koordinasyon Grubu üyesi diğer partilere geçmesi fikri öne sürüldü. Ancak Kanun Devleti Milletvekili Sargam el-Maliki bu öneriyi reddetti. Maliki yaptığı açıklamada, “Kanun Devleti, azınlıklardan iki sandalyenin eklendikten sonra 35’e ulaşan Meclis’teki sandalye sayısıyla Koordinasyon Grubu içindeki esas gücü temsil ediyor. Sadr Hareketi ile Koordinasyon Grubu arasındaki krizden çıkış için Kanun Devleti’nden bazı vekillerin Koordinasyon Grubu’nun diğer partilerine dağıtılması fikri öne sürülüyor. Kanun Devleti Koordinasyon Grubu çadırı altında kenetlenmiş ve organize olmuş bir durumda. Koordinasyon Grubu da aynı şekilde kenetlenmiş durumda. Herhangi bir geri çekilme veya Koordinasyon Grubu dışında bir koalisyon söz konusu değil” dedi.
Bu açıklama ve farklı başlıklar altında dile getirilen diğer öneriler, Koordinasyon Grubu içinde anlaşmazlıkların olduğunu ancak şimdiye kadar gün yüzüne çıkmadığını bizzat gösteriyor. Sadr’ın tavrı ise halen aynı.
Söz konusu siyasi hamleler ve görüşler, aralarında mevcut Başbakan Mustafa el-Kazımi’nin de yer aldığı başbakan adaylarına yansıyacak. Başbakan Kazımi, Cumhurbaşkanı Berhem Salih ve Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi’nin önümüzdeki dönem yeniden seçilmesine karşı siyasetin gösterdiği veto kartı, Halbusi’nin tekrar meclis başkanı seçilmesi ve Salih’in yeniden aday olmasıyla pratikte hükmünü yitirdi. Başbakan adayı ise en büyük meclis bloğu tarafından seçilecek. Koordinasyon Grubu geçtiğimiz süreçte kendini en büyük meclis bloğu sunarak, başbakan adayını kendisi belirleyeceği yönünde açıklamalar yapıyordu.