Mısrata, en azından son 10 yıl içerisinde Libya tarihinde dikkate değer bir rol oynayan başlıca şehir konumunda. Önceki rejimin devrilmesi sırasındaki eylemlerle ön plana çıkan şehirden brçok önemli isim yeni hükümet liderliği için de mücadele veriyor.
Kuzeybatı Libya’da, başkent Trablus'un 200 kilometre doğusunda bulunan Mısrata, 2011’de eski rejimin devrilmesine sağladığı büyük katkıdan bu yana siyasi arenada ve ülkenin son yıllarda tanık olduğu askeri operasyonlar sırasında ön sıralarda yer alıyor.
Libya'nın üçüncü büyük şehri konumundaki Mısrata’nın siyasi kriz sürecinde, gelecek hükümet başkanlığı için Libya eski İçişleri Bakanı Fethi Başağa, Başkanlık Konseyi eski Başkan Yardımcısı Ahmed Muaytik ve Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başkanı Abdulhamid Dibeybe arasında bir gerilime sahne olması bekleniyor. Gözlemciler, durumun silahlı oluşumların içine itilebileceği yeni bir çatışmaya nende olabileceği görüşündeler.
Mervan Amiş’in yanısıra Muaytik ve Başağa, Temsilciler Meclisi'nin önümüzdeki salı günü Dibeybe’nin yerini alacağını ilan edeceği yeni hükümet başkanlığı için yarışıyor.
Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, ocak ayı sonlarında yaptığı açıklamada, UBH’nin süresinin dolduğunu söylemiş, “Devam etmesi için atılacak herhangi bir adımı kabul etmeyeceğiz” ifadelerini kullanmıştı. Aynı zamanda Libya halkının da seçimini bu yönde yapması çağrısında bulunmuştu.
Diğer yandan Dibeybe ise seçimler tamamlanana dek hükümetin devam görevine devam ettiğini vurguladığı açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştı:
“Salih'in bu açıklamaları, bölünmeyi yeniden aktif hale getirme yönünde umutsuz bir girişimdir. Hükümetim seçim dosyasına yönelik tüm yetkilerini ihmal olmadan yerine getirmiştir.”
Mısrata’daki bağımsız siyasi siyasetçiler ise endişe içerisinde, Başağa ve Dibeybe’nin Mısrata ve Trablus'taki birçok milis gücünü kullanabileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, ülkenin batısında yeniden kanlı çatışmalar döngüsüne girileceği korkusunu artırıyor.
Mısrata, 4 Nisan 2019'da patlak veren savaşta Ulusal Ordu güçlerinin başkent Trablus'a girmesini engellemekte büyük rol oynayan silahlı oluşumlara ev sahipliği yapıyor.
Diğer yandan Başağa, önceki Ulusal Mutabakat Hükümeti’nde (UMH) İçişleri Bakanı görevinde bulunmuş bir isim olarak başkentteki bir dizi silahlı milis grubunu dağıtmaya çalışmıştı. Ancak etrafındakilere dokunmamıştı. Hatta bağlılıklarını sağlamak için onları kendi safına çekmeye çalışmıştı.
Fethi Başağa’nın çevresindekiler, 17 Şubat Devrimi kuşağından birçok kimse gibi kendini ön plana çıkardığını, Kaddafi rejiminin 2011’de devrilmesinin ardından Mısrata’da kurulan Askeri Konsey’e entegre olarak siyasi arenaya taşındığını düşünüyor. Başağa, o zamandan beri hayalini gerçekleştirme yolunda ilerlemeye devam ediyor.
Başaüa, Hava Kuvvetleri Koleji'nden 1984'te pilot teğmen rütbesiyle mezun oldu. 1993'teki istifasını sundu ve meslek değiştirdi.
Siyasi arenada tartışmalar sürüyor
Temsilciler Meclisi'nin yeni hükümete başkanlık edecek adayların vizyonunu dinlemek üzere Tobruk'ta düzenleyeceği oturumun iki gün öncesinde, Dibeybe ve hükümetini azletmeye yönelik niyetler olduğu anlaşıldı. Nitekim milletvekili İbrahim ed-Dersi “Dibeybe hükümetinin günleri sayılı. Utanç verici, yağma, solgun ve aldatma ile dolu bu hikayede geri sayım başladı” açıklamasında bulundu. Başağa’nın yeni hükümete başkanlık etme konusunda şanslı olduğunu savunan Dersi, onu ‘Libyalılara yeniden uyum sağlamanın toplumsal adalet ve adil servet dağılımdan geçtiğini doğrulayan ulusal bir vizyona sahip bir isim’ olarak niteledi.
Dersi basın açıklamasında “Kurulacak hükümet çatışma içerisinde olmayacak. Başağa, yaklaşan başkanlık ve parlamento seçimlerinin seyrini belirleyerek tarihe geçecek” dedi. Bingazi milletvekili Dersi, Trablus'taki silah sahiplerine gönderdiği sözlü mesajda da şunları söyledi:
“Halkınızın arzusuna karşı sağır duvar olmayın. Libyalılar Dibeybe’nin başarısız olduğunu ve durumun böyle devam etmeyeceğini biliyorlar. Libyalıları öldürmeye teşvik eden medyaya aldanmayın.”
UBH Sözcüsü Muhammed Hammude de şu açıklamada bulundu:
“Binlerce kişinin yetim kaldığı ve yerinden edildiği, ülkemizin en iyi gençlerini kaybettiğimiz savaşların acısını yıllarca çektik.
Artık gençlerimizin kalkınmaya ve yeniden yapılanmaya ortak olmasın ihtiyacımız var. Libya, halkının azmi ile savaş ve bölünme sayfasını çevirerek refaha ve kalkınmaya doğru yol alacaktır.”
İktidardaki duruma ilişkin uyarıda bulunan Yüksek Danıştay da anayasa için referanduma gidilmesi veya tüm tarafların vizyonlarını ifade eden rızaya dayalı bir anayasal temele ulaşılması gerektiğini bildirdi.
Libya Medya Kurumu eski Başkanı Muhammed Bayu ise Temsilciler Meclisi'nin yeni bir hükümet başkanı atayarak aldığı önlemleri savundu. Bayu, medyada yer alan açıklamasında Dibeybe hükümetinin Libya'nın birliği ve ekonomisi için tehdit olduğunu, vatandaşların milyar dolarlar harcayan bu hükümetin yönetimi altında neredeyse açlıktan ölecek hale geldiğini vurguladı.
