Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana Rusya’nın katıldığı savaşlar

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin aylar süren gerginlikten sonra Ukrayna’nın doğusunda bağımsızlıklarını tanıdığı ayrılıkçı ‘cumhuriyetleri’ savunmak amacıyla ‘askeri operasyon’ başlatma kararı verdi. Rus lider Ukrayna sınırına binlerce asker yığdı. AFP’nin haberine göre Ukrayna savaşı, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB)  1991’de dağılmasından bu yana Rusya Federasyonu’nun katıldığı ilk savaş değil.

Rusya’nın katıldığı savaşların listesi:
- Moskova,  Çeçenistan’ın de facto bağımsızlığına 3 yıl boyunca göz yumduktan sonra 1994 yılının sonlarında Kuzey Kafkasya’daki bu cumhuriyete ordusunu gönderdi. Ancak federal güçler şiddetli bir direnişle karşılaştılar ve 1996’da geri çekildiler. Fakat Moskova’nın, Kuzey Kafkasya’daki Dağıstan Cumhuriyeti’ne yapılan saldırılardan ve Rusya’nın çeşitli bölgelerinde gerçekleşen kanlı saldırılardan Çeçenleri sorumlu tutmasının ardından o dönem Rusya’da başbakanlık koltuğunda oturan ve günümüzde devlet başkanlığı görevini yürüten Putin ‘Antiterör Operasyonu’ kapsamında bir kez daha Rus ordusunu Çeçenistan’a gönderdi. Rusya, Şubat 2000’de Rus topçularının ve uçaklarının hava saldırılarıyla yerle bir ettiği Çeçenistan’ın başkenti Grozni’de kontrolü ele geçirdi. Fakat çete savaşları devam etti. Kremlin iki taraftan on binlerce kişinin öldüğü çatışmaların ardından 2009’da operasyonu sonlandırdığını ilan etti.
- Gürcistan, Sovyetler Birliği’nin çökmesinin ve 1990’ların başındaki savaşlardan sonra Tiflis'in kontrolünden çıkan Rus yanlısı ayrılıkçı Güney Osetya bölgesine 2008 yazında kanlı bir askeri operasyon başlattı. Rusya bu operasyona misilleme olarak askeri güçlerini Gürcistan topraklarına gönderdi ve Sovyetler Birliği’nin eski cumhuriyetine 5 gün içinde ezici bir mağlubiyet yaşattı. Çatışmalar yüzlerce kişinin ölümüne neden oldu. Kremlin bu arada Güney Osetya ile diğer ayrılıkçı bölge olan Abhazya’nın bağımsızlıklarını tanıdı. O günden bu yana büyük bir askeri güç bölgedeki varlığını sürdürüyor. Batılılar bu fiili işgali kınıyorlar.
- 2014 yılında Ukrayna’da yaşanan Avrupa Birliği yanlısı devrim ve dönemin Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç’in Rusya’ya kaçmasının ardından Moskova, Kırım yarımadasını ilhak etti. Uluslararası toplum Moskova’nın ilhak kararını tanımıyor. Bu adımın ardından Ukrayna’nın doğusunda Rusya sınırında Donetsk ve Luhansk’tan oluşan Donbas bölgesinde Rus yanlısı ayrılıkçı hareketler baş gösterdi. İki cumhuriyetin bağımsızlığını ilan etmesi sert silahlı çatışmaların patlak vermesine yol açtı. Kiev ve Batı, Rusya’yı asker ve mühimmat göndererek ayrılıkçıları desteklemekle suçlarken, Moskova bu iddiaları her zaman yalanladı ve Ukrayna’da yalnızca ‘Rus gönüllülerinin’ olduğunu kabul ettiğini belirtti.
2015’te Kiev ve Moskova arasında tansiyon düştü ve Minsk Barış Anlaşması imzalandı.
Fakat Moskova 2021’in sonlarından bu yana Ukrayna toprakları çevresinde geniş kapsamlı askeri kara, hava ve deniz tatbikatları gerçekleştirdi ve bu ülkenin sınırlarına 150 binden fazla asker konuşlandırdı.
Rus lider Putin, gerginlikten birkaç ay sonra pazartesi akşamı iki ayrılıkçı bölgenin bağımsızlığını tanıdı ve askeri güçlere bu iki bölgeye konuşlanma emri verdi. Rus güçler dün (perşembe) Ukrayna topraklarında askeri operasyon başlattı. Kiev bu operasyonu ‘tam kapsamlı bir işgal’ olarak nitelendirdi. 2014’ten bu yana Ukrayna’da çıkan çatışmalarda 14 binden fazla kişi hayatını kaybetti.
- Rusya, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed’i desteklemek amacıyla 2015’ten bu yana Suriye topraklarında askeri güçlerini konuşlandırıyor. Beraberinde kanlı bombardımanları ve devasa bir yıkımı getiren bu müdahale, Suriye’deki savaşın seyrini değiştirdi. Suriye rejiminin kritik zaferler elde etmesini ve cihatçı ve muhalif savaşçı grupların kontrol ettiği bölgeleri geri almasını sağladı. Rusya’nın, Suriye’de iki askeri üssü bulunuyor. Üslerden biri ülkenin kuzeybatısındaki Hmeymim Havaalanı’nda, diğeri Akdeniz kıyısındaki Tartus Limanı’nda yer alıyor. Rusya’nın Suriye’ye askeri müdahalesine 63 binden fazla asker katıldı.