Pedersen, Rusya’nın saldırısının Suriye’ye etkilerinden endişeli

Geir Pedersen 25 Şubat’ta BMGK’da brifing verdi. (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşının ‘Suriye savaşına bir çözüm bulma konusundaki diplomatik çabalar’ üzerindeki olası etkisi konusunda ‘ciddi endişe’ duyduğunu dile getirdi. Pedersen ayrıca Anayasa Komitesi’nin, 2254 sayılı kararı uygulama çalışmalarını takip etmek üzere gelecek ay Cenevre’de tekrar toplanacağı bilgisini verdi.
Pedersen, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) verdiği bir brifingde şu ifadeleri kullandı:
“Ülke genelindeki Suriyeliler ve yerinden edilmişler, çatışma yıllarında hiç olmadığı kadar yüksek düzeyde yoksulluk ve açlıkla karşı karşıya.”
2585 sayılı kararın uygulanmasının önemli olduğuna dikkat çeken Geir Pedersen, 2254 sayılı karar uyarınca görevini yerine getirmeye olan bağlılığının devam ettiğini vurgulayarak siyasi bir çözüme ulaşmak için çatışan tarafları bir araya getirmeye yönelik çabalarını sürdüreceğini vurguladı. Pedersen, son zamanlarda temas hatlarında bir değişiklik yaşanmadığına işaret ettiği açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Çatışmanın daha büyük ölçekte alevlenmesine yol açabilecek gerginlik meseleleri de dahil çatışmaların yoğu bir şekilde devam edeceğine dair işaretler var. Uluslararası sınırların ötesinde daha fazla şiddet gördük.”
Yetkili, Suriye’nin kuzeydoğusunda insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırıların yanı sıra İsrail’in ülkenin güney bölgesine ve Şam’a yönelik harekatlarına ve Ürdün sınırındaki güvenlik olaylarına atıfta bulundu.
BM Temsilcisi yaşanan çıkmazın ve şiddetin, özellikle şu an ne kadar zor olursa olsun yapıcı uluslararası diplomasi tarafından desteklenen, Suriye’nin önderlik ettiği ve sahip olduğu bir siyasi süreç gerektirdiğini belirtti. Anayasa Komitesi’nin mini organının kuruluşunun yedinci turu için 21 Mart’ın belirlendiğini söyleyen Pedersen, toplantılarının yapılmasının ‘önemli’ olduğunu kaydetti. Geir Pedersen, başvurulan kriterlere ve iç düzenlemelerin temel unsurlarına uygun olarak taraflar arasındaki anlaşmazlıkların azaltılmasının kaçınılmaz olarak kademeli bir süreç gerektireceğini belirtirken söz konusu sürecin ‘tüm heyetler tarafından fikir birliğine ve yapıcı bir katılım arayışına’ ihtiyaç duyduğunu ifade etti. BM yetkilisi ayrıca iki eş başkanın da gelecek mayıs ve haziran aylarında iki ek tur düzenlemeyi kabul ettiğine dikkat çekti.
Pedersen, sözlerinin devamında 2254 sayılı BMGK kararı ve anayasal düzenlemeler dışındaki diğer unsurlara yönelik uygulamalar için daha geniş bir siyasi süreç üzerinde çalışmaların devam edeceğini vurguladı. Ayrıca bu kararın uygulanması sürecinde ilerlemeyi desteklemek için siyasi müzakerelere ve güven artırıcı önlemlere duyulan ihtiyaca dikkat ekti. Pedersen muhataplarına ise ‘yalnızca ne isteyeceklerini değil, aynı zamanda dikkatli bir şekilde uygulanan, doğrulanabilir ve paralel taahhütler yoluyla, konularda kademeli, adım adım ilerleme sağlamak için ne önerebileceklerini’ de sorduğunu kaydetti. Yapıcı görüşlere takdirlerini sunan Pedersen istişarelere devam etmeyi de sabırsızlıkla beklediğini vurguladı.
 “Suriye halkının büyük çoğunluğu, paramparça hayatlarında bazı temel gelişmeler görmenin yanı sıra güvenlik ve haysiyet içinde yaşamak ve bu çatışmanın sona erdiğini görmeyi umutsuzca arzu ediyor” diyen Pedersen, Suriye’nin her köşesinde birçok ailenin hayatını etkilemeye devam eden ‘tutuklular, kaçırılanlar ve kayıp kişiler’ konusunda ilerleme sağlanmasını istedi.  Ukrayna’daki askeri operasyonlara dikkat eken Temsilci söz konusu durumun Suriye’de ilerleme sağlanması için gereken uluslararası diplomasiyi eskisinden zor hle getireceğine dair duyduğu derin endişeyi dile getirdi.
Aynı şekilde BMGK’daki ilk brifinginde İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardımdan Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Joyce Msuya da Suriye’deki insani duruma ilişkin genel bir değerlendirme yaptı. 14,6 milyon kişinin insani yardıma her zamankinden daha fazla bağımlı olduğunu belirten Msuya, “Bu bağımlılık, geçen yıla göre yüzde 9, bir önceki yıla göre de yüzde 32 oranında arttı” dedi.