Harkov sokak savaşına hazırlanıyor

Harkov’da belediye çalışanları ve gönüllüler Rusya'nın bombaladığı binaların enkazlarındaki çalışmalarını sürdürüyor. (Reuters)
Harkov’da belediye çalışanları ve gönüllüler Rusya'nın bombaladığı binaların enkazlarındaki çalışmalarını sürdürüyor. (Reuters)
TT

Harkov sokak savaşına hazırlanıyor

Harkov’da belediye çalışanları ve gönüllüler Rusya'nın bombaladığı binaların enkazlarındaki çalışmalarını sürdürüyor. (Reuters)
Harkov’da belediye çalışanları ve gönüllüler Rusya'nın bombaladığı binaların enkazlarındaki çalışmalarını sürdürüyor. (Reuters)

Ukrayna'nın en büyük ikinci şehri olan Harkov, önceki gece sürekli devam eden bombardımanlara maruz kalırken Rusların yeniden şehre saldırması veya kuşatmasına ihtimaline karşı ‘sokak savaşına’ hazırlanıyor.
Rus topçuları pazar akşamı, Ukrayna topçusunun aynı şekilde karşılık verdiği doğu ve kuzey bölgeleri başta olmak üzere Harkov'daki yerleşim bölgelerinin çoğunu hedef almaya başladı. Sabahın erken saatlerine dek karşılıklı bombardıman durmazken atışların yoğunluğu nispeten de olsa azaldı.

Harkov’da dün gerçekleşen yıkım. (Reuters)
Ukrayna Savunma Bakanlığı, Rus kuvvetlerinin Harkov'u kuşatma altına almaya çalıştıklarını ancak başarılı olamadıklarını duyurdu. Bakanlık ayrıca şehri savunanların direnmeye devam ettiğini kaydetti.
Bombardımanların gece yoğunluğuna ve gündüz saatlerine kadar devam etmesine rağmen Ukraynalı koruma ekipleri, moloz ve saçılan camları toplamalrının yanı sıra kesilen elektrik kablolarını da yeniden bağladı. Koruma ekipleri, çalışmalarını merkeze yakın alanların bombalandığı yerlerde sürdürdü.
Sokaklar ordu ve polis güçleri tarafından tutuluyor. Başkent Kiev de dahil olmak üzere diğer şehirlerde olduğu gibi Harkov’da yoldan geçenlerin kimliklerini kontrol edecek veya sokaklarda koruma sağlayacak gönüllüler bulunmuyor.

Harkov'da enkazların arasından kullanılabilecek malzemeler toplanıyor. (Reuters)
Harkov, sivil oluşumlarla birlikte askeri bir kışlaya dönüştürüldü. Binlerce ordu personeli, bir sonraki adıma hazırlanmak için şehrin bölgelerine konuşlandırıldı. Şehirden geçenler açık askeri hareketlenmelere tanık olmuyor. Birçok asker gizleniyor. Sadece bazı binaların yakınındaki koruma noktalarında, Rus kuvvetlerinin girmesine karşı sokak savaşı başlatmayı bekleyen ek unsurlar bulunuyor.
Rusların yeni bölgeleri hedef almak ve halkı boyun eğdirmek amacıyla şiddetli bir şekilde bombardımana devam etmesi ve yakın zamana kadar şehirde kalmakta ısrar eden vatandaşların göç etmesiyle Harkov sakinleri için daha korkutucu bir yer halini almaya başladı. Oluşan yeni atmosfer askerleri yorarken, sivil ve askeri ikmal operasyonları zorlaştırıyor.

Harkov’un kuzeyinde bekleyiş sürüyor. (AFP)
Rusya’nın yeni taktiği, ülkenin güneydoğusundaki Mariupol şehrinin kontrolünün tamamlanmasından sonra bir sonraki saldırı girişiminden önce geniş bir operasyon düzenlemek yönünde. Halihazırda Rus ordusunun şehri kuşatma ve talan etme ısrarına karşılık Ukrayna'nın Ruslara yüksek bir bedel ödemeye istekli olduğu izlenimini veren sivil ve askeri malzeme akışı devam ediyor.

Savaş aralarındaki sahneler
Kiev'in merkezindeki bir kaldırımda genç bir kız ansızın ağlamaya başlıyor. Annesinin elini tutarak babasının ceketini almaya çalışıyor. Topçu bombardımanı sesleri pembe ceketli ve kırmızı şapkalı kızı dehşete düşürüyor. Babası diz çöküp kıza sarılıyor ve ağlamaya başlıyor. Babası yumuşak bir sesle kızını teselli etmeye çalışırken ona sarılıyor ve sırtını sıvazlıyor. Ancak genç kızın ağlaması silah sesleri arasında devam ediyor.

Harkov’un kuzey eteklerinde, bombalanan bir bina. (AFP)
Bir metro istasyonunun girişinin yakınında, iki kadın çömelmiş, kullanılmış giysi arıyor. Kadınlardan biri eşya, yiyecek ve bazı mutfak eşyaları bulunan plastik torbalarıyla, diğeri ise lüks kıyafetler ve pahalı bir çanta taşırken görünüyor. Ancak temiz kürk, şapka, uzun siyah ceket kadının evsiz  olmadığını açıkça gösteriyor. Savaş öncesi durumu iyi olan kadın belli ki çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamak adına kaldırıma bırakılan kıyafetleri topluyor.
Kıyafetleri eski ve yırtık olan kadın ise aradıklarını buluyor ve sessizce sigarasını içti. Sıcaklık öğleden sonra eksi 5’e düşüyor.
Kalabalık bir mağazanın önünde bir adam ambulansa yaklaşıyor. Sürünerek ambulansa varmaya çalışan adamı kırmızı kıyafetler giymiş görevliler karşılıyor. Sağlık görevlileri adamı en yakın hastaneyeulaştırmaya çalışıyor.
Bir yardım merkezinde de 40 yaşlarında bir adam yaşadıklarını anlatıyor. Kendi derdine düşen etraftakilerin dinlemediği adam yine de elleri cebinde bir biimde hikayesini anlatmayı sürdürüyor. Onlarca insanın bulunduğu sığınakta herkes sessizken sadece yaşlı adamın sesi duyuluyor.
Yolcu bulduğu için mutlu olan bir taksi şoförü fiyatta pazarlık ediyor. Şoför normal zamandan dört kat daha fazla ücret talep ediyor. Taksiye binen vatandaşın bunu kabul etmesi ile şoför gülümsüyor. Taksiye binen adam ise, “Para konusunda telaşa kapılma. Zaten hepimiz bu şehirde öleceğiz” diyor.
Eskiden dükkan olarak kullanılan, şimdi ise çeşitli hizmetlerin verildiği bir hizmet merkezi haline gelen binanın önünde yaşlı bir kadın duruyor. Yerden bir kağıt bardak alıp genç gönüllüye veriyor. Genç adam da çay koyduğu bardağı kadına geri veriyor. Çaya bakan kadın ilk yudumunu almadan önce şeker istiyor. Çayını sessizce bitiren kadın daha sonra bardağı yere atarak yoluna devam ediyor.
Harkov’daki hayvanat bahçesindeki birkaç genç asker, yakındaki bir binanın içine tüfeklerini bırakarak güneşin altında sigaralarını içiyor. Hayvanat bahçesindeki hayvanlar, onları beslemeye çalışan birkaç görevli dışında kaderine terk edilmiş durumda. Hayvanat bahçesi önceki gece bombalandı. Askerlerden biri, hayvanlardan ölen olup olmadığının tespit edilemediğini söylüyor.

Sahibini arayan köpek
Harkov’da siyah renkli bir Alman çoban köpeği koşuyor. Tren istasyonuna giren köpek yüksek sesle uluyor ve sesi tüm duvarlarda yankılanıyor. Güvenlik görevlilerinin istasyondan kovduğu köpek dışarda yeniden koşmaya başlıyor. Yoldan geçen birinin kendisine verdiği yemeği istemeyen köpek yalnızca etrafı kokluyor. Daha sonra yeniden koşmaya başlayan köpek belli ki kendisini şehirde terk eden sahibini arıyor.
Şarku’l Avsat muhabiri, kaybolmuş birini aramak için başıboş dolaşan bu köpeğe üçüncü gün rastladığını ve tren istasyonuna geri dönmekten hiç vazgeçmediğini aktardı.
Bu, sahibine olan bağlılığı ile ünlü bir köpek türü. Bir yabancının kendisine yemek ikram etmesi durumunda sahibinin onayını bekliyor ve sahibi yanında değilse yemeğini yemiyor. Hali hazırda bu köpek, Harkov’da sahiplerini bulmak için dolaşıyor.
Kaldırımlara ya da binaların kenarlarına dağılmış çok sayıda kediye aldırış etmeyen köpek, bulunduğu yerden yorgun bir şekilde koşuşturan, bombalama ve savaş seslerinden kaçmanın yollarını arayan insanların geçişini seyrediyor. Kedilerin kayıp duygusu köpeklere göre daha hafif. Ancak onlar da sahiplerinin geri gelip kendilerine yiyecek vermesini bekliyorlar.



Putin "Zafer Günü" konuşmasında: Ukrayna'da NATO destekli saldırgan bir güçle savaşıyoruz

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da "Zafer Günü" konuşması yaptı (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da "Zafer Günü" konuşması yaptı (Reuters)
TT

Putin "Zafer Günü" konuşmasında: Ukrayna'da NATO destekli saldırgan bir güçle savaşıyoruz

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da "Zafer Günü" konuşması yaptı (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova'da "Zafer Günü" konuşması yaptı (Reuters)

Vladimir Putin bugün yaptığı açıklamada, “Sovyetler Birliği halkı tüm dünyayı Nazizm’den kurtardı” dedi ve Rusya’daki Zafer Günü’nü “kutsal bir bayram” olarak nitelendirdi.

Rus haber ajansı Sputnik’in aktardığına göre Putin, Nazi Almanyası’na karşı kazanılan “Büyük Vatanseverlik Savaşı” zaferinin 81. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada, “Sizi en kutsal, en aydınlık ve en önemli bayramımız olan Zafer Günü dolayısıyla kutluyorum. Bu günü vatanımıza duyduğumuz gurur ve sevgiyle kutluyoruz. Ülkemizin çıkarlarını ve geleceğini savunmanın ortak görevimiz olduğunu biliyoruz. Büyük zafer kuşağına derin minnettarlık duyuyoruz” ifadelerini kullandı.

Rus askerleri askerî geçit töreninde (Reuters)Rus askerleri askerî geçit töreninde (Reuters)

Putin, konuşmasında “Bugün özel askeri operasyonun hedeflerini yerine getiren askerlerimize, zafer kazanan neslin büyük başarısı ilham veriyor” dedi. Böylece Ukrayna’daki savaşa atıfta bulunan Putin, askerlerin “NATO’nun tamamı tarafından silahlandırılan ve desteklenen saldırgan bir güçle karşı karşıya olduğunu” savundu.

“Buna rağmen kahramanlarımız ilerlemeye devam ediyor” diyen Putin, “Davamızın haklı olduğuna yürekten inanıyorum” ifadelerini kullandı.

Rusya’da Nazi Almanyası’nın II. Dünya Savaşı’nda yenilgiye uğratılmasının yıl dönümü dolayısıyla Moskova’da düzenlenen askerî geçit töreni sabah saatlerinde yoğun güvenlik önlemleri altında başladı.

Savaş uçakları Kızıl Meydan üzerinde gökyüzüne Rus bayrağının renklerinde duman püskürttü (DPA)Savaş uçakları Kızıl Meydan üzerinde gökyüzüne Rus bayrağının renklerinde duman püskürttü (DPA)

Yaklaşık çeyrek asırdır iktidarda bulunan Putin, Zafer Günü’nü ülkenin askeri gücünü sergilemek ve beşinci yılına giren Ukrayna savaşına yönelik desteği artırmak amacıyla kullandı. Ancak bu yıl, yaklaşık yirmi yıl sonra ilk kez askerî geçit töreninde tanklar, füzeler ve diğer ağır silahlar yer almadı. Hava gösterisi de yalnızca birkaç savaş uçağı ile sınırlandırıldı.


Peter Magyar Macaristan’da göreve başladı ve değişim sözü verdi

Peter Magyar, ülkesinin bayrağını sallıyor. (AFP)
Peter Magyar, ülkesinin bayrağını sallıyor. (AFP)
TT

Peter Magyar Macaristan’da göreve başladı ve değişim sözü verdi

Peter Magyar, ülkesinin bayrağını sallıyor. (AFP)
Peter Magyar, ülkesinin bayrağını sallıyor. (AFP)

Peter Magyar bugün Macaristan parlamentosu tarafından resmen başbakan olarak göreve getiriliyor. Bu gelişme, milliyetçi lider Viktor Orban’ın karşısında elde ettiği ezici seçim zaferinden yaklaşık bir ay sonra gerçekleşiyor.

Seçim sonrası başkent Budapeşte sokaklarına dökülen kalabalıklar kutlama yaparken, Magyar’ın ‘sistemi değiştirme’ vaadi geniş yankı buldu. Yeni başbakanın, Orban döneminde 16 yıl boyunca biriktiği öne sürülen yolsuzlukları ve özgürlük ihlallerini sona erdirmeyi hedeflediği belirtiliyor.

Ülke aynı zamanda ekonomik açıdan zorlu bir dönemden geçiyor. Ekonomideki durgunluk ve kamu hizmetlerindeki gerileme, kapsamlı yapısal reform ihtiyacını gündeme getiriyor.

Liberal düşünce kuruluşu Republikon’un stratejik planlama direktörü Andrea Virag, halkın yeni hükümete şimdilik ‘yüksek düzeyde sabır ve iyi niyet’ gösterdiğini söyledi. Virag, AFP’ye yaptığı değerlendirmede, “Beklentiler çok yüksek ve kısa vadede karşılanmaları gerekiyor” ifadesini kullandı.

45 yaşındaki Magyar’ın, parlamento açılış oturumunda yemin ederek göreve başlaması planlanıyor. Törenin, Tuna Nehri kıyısındaki parlamento binası çevresine yerleştirilen dev ekranlardan da canlı yayınlanacağı bildirildi.

Macaristan Onur Kıtası askerleri, yeni başbakanın göreve başlama töreni hazırlıkları kapsamında bayrak taşıyor. (AFP)Macaristan Onur Kıtası askerleri, yeni başbakanın göreve başlama töreni hazırlıkları kapsamında bayrak taşıyor. (AFP)

Magyar ise bu ‘siyasi hoşgörü döneminin’ uzun sürmeyebileceğinin farkında olarak, hukukun üstünlüğü ihlalleri nedeniyle dondurulan Avrupa Birliği (AB) fonlarının serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla reformları hızlandırma çabasında bulunuyor. Ağustos ayındaki kritik son tarih yaklaşırken baskı artıyor. Bu tarihe kadar ilerleme sağlanamazsa, Macaristan’ın AB’nin pandemi sonrası toparlanma planı kapsamında ayrılan 10 milyar euroyu kaybedebileceği belirtiliyor.

Geçtiğimiz hafta Magyar, Brüksel’e giderek AB liderleriyle gayriresmi görüşmeler yaptı. Bu temaslarda, seçim vaatlerini yerine getirebilmek için söz konusu fonların mayıs sonuna kadar serbest bırakılmasını sağlamaya çalıştığı ifade edildi.

Brüksel yönetimi, yeni siyasi lideri, AB ile ilişkileri yeniden sakin bir zemine oturtma vaadi nedeniyle temkinli bir şekilde olumlu karşılarken, fonların serbest bırakılması için önce somut ve uygulanabilir reformların hayata geçirilmesini beklediğini vurguluyor.

Taahhütler

Magyar daha önce, Avrupa Kamu Savcılığı Ofisi’ne (EPPO) katılma, yolsuzlukla mücadele etme ve yargı ile basın bağımsızlığını güvence altına alma taahhüdünde bulunduğunu açıklamıştı.

Magyar’ın bu hedefleri hayata geçirmek için, parlamentodaki güçlü çoğunluğuna dayanarak geniş bir hareket alanına sahip olduğu belirtiliyor. Magyar’ın liderliğindeki Tisza Partisi, 199 sandalyeli parlamentoda 141 milletvekili kazanarak büyük bir çoğunluk elde etti.

Magyar ayrıca, anayasa değişikliği yapma olasılığını da gündeme getirdi. Bu kapsamda, Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’un istifaya zorlanması ve görevden çekilmemesi halinde görevden uzaklaştırılması seçeneğini dile getirdi. Sulyok, Orban’ın yakın müttefiki olarak biliniyor. Ayrıca Magyar, eski başbakan Viktor Orban döneminde kilit pozisyonlara atandığını söylediği ‘siyasi kadroların’ görevden alınacağını, bunlar arasında başsavcı ve anayasa mahkemesi başkanının da bulunduğunu ifade etti.

Peter Magyar zorlu bir görevle karşı karşıya (AFP)Peter Magyar zorlu bir görevle karşı karşıya (AFP)

Magyar’ın göreve başlama töreni, hem parlamento içinde hem de dışında güçlü sembolik mesajlar taşıdı. Tören kapsamında bayraklar dalgalandırıldı ve müzikler çalındı.

Andrea Virag, Magyar’ın “Orban döneminin kutuplaştırıcı politikalarının ardından ulusal birlik ve uzlaşmayı temsil eden bir figür olduğunu göstermeye çalıştığını” söyledi.

İlk kez 1990’daki serbest seçimlerden bu yana merkez-sol partilerin bulunmadığı parlamentonun, Agnes Forsthoffer’ı parlamento başkanı olarak seçmesi bekleniyor. Forsthoffer, Tisza Partisi tarafından üst düzey görevlere getirilen isimlerden biri.

Yeni iktidar partisi, önceki koalisyona kıyasla daha çeşitli bir temsil yapısı oluşturmayı hedefliyor. Bu kapsamda Kristian Koszegi’nin parlamento başkan yardımcısı olması, ayrıca Vilmos Katai-Nemeth’in Sosyal İşler Bakanlığı’na getirilmesi planlanıyor. Katai-Nemeth, ülke tarihinde görev yapan ilk görme engelli bakan olmaya hazırlanıyor.

Analistlere göre Magyar, ekibinin büyük ölçüde teknokratlardan oluşması nedeniyle deneyim eksikliğinden kaynaklanan zorluklarla karşı karşıya kalabilir. Bu kapsamda ilk siyasi hata, Adalet Bakanı olarak eniştesi olan avukat Marton Mellethei-Barna’yı aday göstermeye çalışması oldu. Bu girişim, yıllardır kayırmacılık tartışmaları yaşayan ülkede tepki çekti.

Mellethei-Barna ise perşembe günü yaptığı açıklamada, demokratik geçiş sürecine ‘en küçük bir gölge düşmemesi’ için adaylıktan çekildiğini duyurdu.


Trump, Ukrayna savaşını çözmek için Amerikalı müzakerecileri Moskova'ya göndermeye hazır olduğunu ifade etti

ABD Başkanı Donald Trump (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (AP)
TT

Trump, Ukrayna savaşını çözmek için Amerikalı müzakerecileri Moskova'ya göndermeye hazır olduğunu ifade etti

ABD Başkanı Donald Trump (AP)
ABD Başkanı Donald Trump (AP)

DPA’nın haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna’daki savaşa çözüm bulunmasına katkı sağlayacaksa, ABD’li müzakerecileri Moskova’ya göndermeye hazır olduğunu açıkladı.

Rus haber ajansı Sputnik’e göre Trump, gazetecilerin Ukrayna konusunda görüşmeler yapmak üzere Moskova’ya bir ABD heyeti gönderme olasılığına ilişkin sorusuna, “Eğer bunun yardımcı olacağını düşünürsem bunu yaparım. Bunu yaparım” yanıtını verdi.

Ayrıca Trump, 9–11 Mayıs tarihleri arasında ilan edilen ateşkese atıfta bulunarak, Rusya ile Ukrayna arasındaki ateşkesin “önemli ölçüde uzatılmasını” istediğini ifade etti.

Öte yandan, Rusya Devlet Başkanlığı Yardımcısı Yuri Uşakov, daha önce yaptığı açıklamada Rusya’nın Trump’ın ateşkes girişimini ve Ukrayna tarafıyla esir değişimi önerisini kabul ettiğini bildirmişti.