Türkiye Trablus'taki askeri varlığının devam ettiğini yineledi

Başağa, hükümeti devralacağı tarihi açıklamaktan kaçındı

Anadolu Ajansı’nın Libya’da görevli Türk askerlerinin Trablus’taki ilk sahurlarından aktardığı bir kare
Anadolu Ajansı’nın Libya’da görevli Türk askerlerinin Trablus’taki ilk sahurlarından aktardığı bir kare
TT

Türkiye Trablus'taki askeri varlığının devam ettiğini yineledi

Anadolu Ajansı’nın Libya’da görevli Türk askerlerinin Trablus’taki ilk sahurlarından aktardığı bir kare
Anadolu Ajansı’nın Libya’da görevli Türk askerlerinin Trablus’taki ilk sahurlarından aktardığı bir kare

Türkiye, Libya'nın başkenti Trablus'taki askeri varlığının devam ettiğini yinelerken Fethi Başağa’nın yeni hükümeti halen, Trablus’a girmenin, Abdulhamid ed-Dibeybe başkanlığındaki geçici hükümetten yetkileri devralmanın ve görevlerini yerine getirmenin yolunu bulmaya çalışıyor.
Anadolu Ajansı (AA), 2019 yılında Türkiye ile Libya’nın eski hükümeti Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) arasında imzalanan Askeri ve Güvenlik İş birliği Mutabakat Muhtırası kapsamında Libya'da görev yapan Türk askerlerinin, Cumartesi günü başkent Trablus'taki ilk sahurlarından görüntüler aktardı.
AA, Trablus'ta Libya Görev Grup Komutanlığı (LGGK) Müşterek Kara Eğitim Merkezi Komutanlığı’nda Ramazan ayının atmosferini yerinde gözlemledi. AA’ya konuşan Lojistik Destek Tabur Komutanı Yarbay İsmail Ünal, Türk askerlerinin, dünyanın her yerinde azim ve kararlılıkla kendilerine verilen görevleri yerine getirmeye devam ettiklerini söyledi.
Öte yandan Libya Temsilciler Meclisi (TM) tarafından başbakan olarak atanan Fethi Başağa, Ramazan ayı vesilesiyle yaptığı açıklamada, Ramazan ayının Libyalıları yeniden birleştirmesini ve aralarındaki hoşgörü ve birlik ruhunu güçlendirmesini temenni etti. Başağa, yaptığı kısa açıklamada, bu mübarek ayın safları sıkılaştırmak, bölünme ve ayrılıklardan uzaklaşmak ve ulusun çıkarlarını her şeyin üstünde tutmak için bir araya gelme konusunda bir fırsat olmasını umduğunu ifade etti.
Başağa, yeni hükümeti kurmak ve iktidarı devralmak üzere başbakan olarak atanmasının üzerinden bir ayı aşkın bir sürenin geçmesine rağmen halen hükümetinin başkent Trablus’a ne zaman gireceğini açıklamaktan kaçınıyor. Buna karşın Başağa hükümetinin sözcüsü Osman Abdulcelil, kararlılığı ve şiddet kullanmama sözünün Başağa’yı Trablus'a girmekten alıkoyduğunu söyledi. Dibeybe’yi ‘ülkenin yaşadığı trajedileri yeniden yaşatmaya çalışmakla’ suçlayan Abdulcelil, yaptığı açıklamada, adil ve başarılı seçimler için kendi ifadesiyle ‘Libya uzlaşısına’ yatırım yapılması çağrısında bulundu.
Diğer taraftan Libya Ekonomi ve Ticaret Bakanı Muhammed Ali El-Huveyc, Tunus’ta Ekonomi ve Planlama Bakanlığı Samir Said ile Cumartesi günü gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, ilk adım olarak gıda ve ilaç endüstrisini destekleme, geliştirme ve özel sektörü yatırım projelerini uygulamaya teşvik etme hedefiyle iki ülke arasındaki iş birliğini geliştirmek ve ortak bir yatırım haritası ortaya koymak istediklerini söyledi.
Bakan Huveyc, ülkesinin endüstrileri yerelleştirmek ve komşu ülkeler Tunus ve Cezayir ile ticareti geliştirmenin yanı sıra Afrika pazarına doğru transit ticareti canlandırmak amacıyla Zuvare şehrinde ve Tunus sınırına kadar uzanan özel bir bölgede çalışmalar yaptığına dikkati çekti.
Libyalı Bakan ayrıca, ülkesinde Tunus tarafından sağlık merkezlerinin kurulması da dahil olmak üzere, ekonomik iş birliği için kapsamlı bir stratejinin uygulanması konusunda iki tarafın bir anlaşmaya vardığını duyurdu.
Bu arada İtalya'nın Trablus Büyükelçisi Giuseppe Buccino Grimaldi, Libya Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) ile İtalyan konsorsiyumu Aeneas temsilcileri arasında Trablus Uluslararası Havalimanı'ndaki yeniden yapılanma çalışmalarına devam etmek için olumlu görüşmeler gerçekleştiğini bildirdi. Havalimanının tüm tesisleriyle birlikte iç ve dış olmak üzere iki terminalin inşasının yaklaşık 80 milyon euroya mal olması bekleniyor.
Büyükelçi Buccino, İtalyan haber ajansı Nova’nın aktardığı açıklamasında, “Proje, İtalya’nın ekonomi diplomasisinin ve İtalyan hükümet yetkililerinin sık sık Libya'ya yaptığı ziyaretlerin somut sonuçlarından biri olarak Libya Merkez Bankası'ndan akreditif mektubu aldı” dedi.



UAEA, İran’a denetçilerine erişim izni vermesi çağrısında bulundu... Trump, Vance’i müzakerelerden uzaklaştırdı

Fotoğraf: Reuters/Arşiv
Fotoğraf: Reuters/Arşiv
TT

UAEA, İran’a denetçilerine erişim izni vermesi çağrısında bulundu... Trump, Vance’i müzakerelerden uzaklaştırdı

Fotoğraf: Reuters/Arşiv
Fotoğraf: Reuters/Arşiv

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’a müfettişlerinin ülkeye girişine izin verilmesi için gerekli “adımları atma” çağrısında bulundu. Ajansın gizli raporunda, İran’ın geçen yıl varlığını duyurduğu ancak UAEA müfettişlerinin denetimine izin vermediği İsfahan’daki yer altı uranyum zenginleştirme tesisine ilişkin “artan endişe” duyulduğu belirtildi.

UAEA’nın üye ülkelere sunduğu üç aylık raporda, İsfahan Yakıt Zenginleştirme Tesisi’ne atıfta bulunularak, “Ajans tesisin tam konumunu, güvence denetimleri bakımından mevcut durumunu veya nükleer madde içerip içermediğini bilmiyor” ifadelerine yer verildi.

İran devlet medyası, Devrim Muhafızları Ordusu’nun bugün (cuma) yaptığı açıklamada, İran’ın Sîrîk kentindeki bir iletişim kulesine yönelik “düşmanca hava saldırısına” karşılık olarak Bahreyn’deki bir Amerikan erken uyarı radarını hedef aldığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump ise dün (perşembe) İran’la anlaşma seçeneğinden vazgeçerek ablukanın sürdürülmesinde ısrar etti. Müzakereleri yürüten Başkan Yardımcısı JD Vance’ten, kendisine müzakere yetkisi verilmesinden yalnızca birkaç gün sonra, iç meselelerle ilgilenmesini istedi.

Trump, ablukayı sürdürme kararlılığını vurgulayarak Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “İran’la anlaşmaya ihtiyacımız yok... Paralarını aldık... Boğazlarını da kontrolümüze geçirdik!” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Trump’ın çarşamba günü yaptığı konuşmada, “Kazandık... Yüzde 93’lük değil, tam bir zafer elde etmeliyiz” demesinin ardından geldi.

Tahran’da ise Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Devrim Muhafızları’nın füze biriminin “yeni sürprizlere” hazır olduğunu söyledi. Besic Teşkilatı Başkanı Hüseyin Taib de daha sert karşılık verecekleri tehdidinde bulunurken, müzakere öncesinde Tahran’ın öne sürdüğü yedi şarttan vazgeçmeyeceklerini belirtti. Bu açıklamalar, Katar’dan bir heyetin Tahran’a ulaştığı yönündeki ancak henüz doğrulanmayan haberlerin gündeme geldiği bir dönemde yapıldı.

İran Genelkurmay Başkan Yardımcısı Kiyumers Haydari, “coğrafi sınır tanımayan” bir karşılık verileceğini ve önceki savaş alanının ötesini kapsayan bir “hedef listesi” bulunduğunu söyledi. Dini Lider’in danışmanı Muhammed Muhbir ise liderin son talimatının, füze menziline ilişkin kısıtlamaların kaldırılması anlamına geldiğini savundu.

İran’ın resmi Mehr Haber Ajansı, “yeni füzelerin” denendiğini öne sürdüğü bir video yayımladı. Uzmanlar Meclisi de Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’ndan (NPT) çekilme seçeneğinin ele alınmasını ve savunma doktrininin gözden geçirilmesini istedi.


Van Hollen, ABD Senatosu’nda Demokratların çoğunluk liderliği için Chuck Schumer’a rakip olacak

ABD Senatosu Demokrat Parti Grup Lideri Chuck Schumer (AP)
ABD Senatosu Demokrat Parti Grup Lideri Chuck Schumer (AP)
TT

Van Hollen, ABD Senatosu’nda Demokratların çoğunluk liderliği için Chuck Schumer’a rakip olacak

ABD Senatosu Demokrat Parti Grup Lideri Chuck Schumer (AP)
ABD Senatosu Demokrat Parti Grup Lideri Chuck Schumer (AP)

ABD Senatörü Chris Van Hollen dün yaptığı açıklamayla, ABD Senatosu’nda Demokratların çoğunluk liderliği görevi için Chuck Schumer’a karşı aday olduğunu duyurdu. Van Hollen, ara seçimlerde Demokratların elde ettiği büyük zaferin ardından Senato’daki liderlik kadrosunu yenileme sözü verdi.

İlerici kanattan senatörün bu açıklaması, Demokratların Kongre’nin her iki kanadında da kontrolü yeniden ele geçirmesinden yalnızca birkaç gün sonra, parti içinde bir liderlik yarışının önünü açtı.

67 yaşındaki Van Hollen X platformundan yaptığı paylaşımda, “Bu seçimlerde Amerikalılar, çalışanların aleyhine işleyen ve siyasi yolsuzlukla beslenen ekonominin düzeltilmesi için bize çağrıda bulundu. Bunu gerçekleştirmek için yeni bir liderliğe ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.

Van Hollen, “Bu nedenle Senato Çoğunluk Liderliği için adaylığımı açıklıyorum” dedi.

Senato Demokratlarının uzun süredir liderliğini yürüten 75 yaşındaki Chuck Schumer, partinin 3 Kasım’daki seçimlerde 100 üyeli Senato’nun kontrolünü yeniden kazanmasının ardından bazı Demokrat senatörlerin görevini bırakması ve yeni bir liderliğe yol açması yönündeki çağrılarıyla karşı karşıya kalmıştı.

Van Hollen, Schumer’a açıkça meydan okuyan ilk senatör oldu. Adaylığına parti içindeki bazı önde gelen ilerici isimler de destek veriyor.

Sol eğilimli bağımsız senatör Bernie Sanders, siyasi açıdan Demokratlarla birlikte hareket etmesine rağmen, bu hafta Schumer’ın görevine devam etmesini desteklemeyeceğini açıkladı.

Michigan eyaletinden yeni seçilen Senatör Abdul El-Sayed de X üzerinden yaptığı açıklamayla Van Hollen’a desteğini bildirdi.

Schumer ise partinin geleceğine ilişkin tartışmaların başlatılmasını memnuniyetle karşıladığını belirtmekle birlikte, liderliğini sürdürmek için gerekli oylara sahip olduğunu vurguladı.

Schumer, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Demokratların yeni çoğunluğuna liderlik etmeyi ve Amerikan halkının beklentilerini yerine getirmeyi sabırsızlıkla bekliyorum” ifadelerini kullandı.


Zelenskiy, Ukrayna konulu müzakerelere Avrupalıların da katılacağını açıkladı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (AP)
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (AP)
TT

Zelenskiy, Ukrayna konulu müzakerelere Avrupalıların da katılacağını açıkladı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (AP)
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (AP)

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy dün akşam Dublin’de ABD’li temsilcilerle gerçekleştirdiği görüşmenin ardından, Rusya ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan gelecek müzakerelere Avrupalıların da katılacağını doğruladı.

ABD Başkanı’nın Özel Temsilcisi Jared Kushner ise Moskova ile Kiev arasında yapılacak bir anlaşmanın “Avrupalılar müzakere masasında olmadan” sağlanamayacağını vurguladı.

İrlanda’daki bir hava üssünde Zelenskiy ile birlikte gazetecilere açıklamalarda bulunan Kushner, “Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bunu başarabileceğimizi düşünüyorum” dedi. Kushner, ABD’nin diğer temsilcisi Steve Witkoff ile birlikte dün erken saatlerde Moskova’da Putin’le görüştü.

 Steve Witkoff (soldan üçüncü), Jared Kushner (soldan ikinci) ve Zelenskiy, Dublin Havalimanı’nda basın mensuplarına açıklama yapmadan önce (AP)
Steve Witkoff (soldan üçüncü), Jared Kushner (soldan ikinci) ve Zelenskiy, Dublin Havalimanı’nda basın mensuplarına açıklama yapmadan önce (AP)

Avrupalılar, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana kıtada yaşanan en kanlı çatışmayı sona erdirmeye yönelik müzakerelere uzun süredir katılmak istiyor. Ancak Moskova’nın katılımlarına karşı çıkması nedeniyle şimdiye kadar müzakere sürecinin dışında bırakıldılar.

Bununla birlikte yapılan açıklama, aylardır müzakerelerde kendilerini temsil edecek ortak bir isim üzerinde uzlaşmakta zorlanan Avrupalılar üzerindeki baskıyı da artırıyor.

Dublin’deki görüşme, Ukrayna savaşına odaklanan ve hafta boyunca yoğunlaşan diplomatik temasların devamı olarak gerçekleşti.

Moskova ve Abu Dabi’de diplomatik temaslar

Kushner ve Witkoff, Moskova’ya gitmeden önce Abu Dabi’de Rusya ve Ukrayna arasında düzenlenen, çatışmayı sona erdirmenin yollarının ele alındığı iki günlük görüşmelere aracılık etti.

Putin, dün Kremlin’de ABD’li temsilcileri kabul ederken azami taleplerinden geri adım atmayacağını vurguladı. Bununla birlikte cephe hattındaki bir kentte ateşkes ilan edilmesini önerdi.

Moskova, Ukrayna savaşına ilişkin görüşmelerin kapsamının genişletilerek Avrupa genelindeki güvenlik düzenlemelerinin de ele alınmasını istiyor.

Ancak Kiev ve Avrupalı liderler, kıtanın nüfuz bölgelerine bölündüğü İkinci Dünya Savaşı sonrası Yalta Anlaşması’na benzer yeni bir düzenleme yapılmasına karşı uyarıda bulunuyor. Liderler, müzakerelerin öncelikle Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye odaklanması gerektiğini vurguluyor.

Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile Dublin’de görüştü (Reuters).
Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile Dublin’de görüştü (Reuters).

Zelenskiy, çarşamba günü Avrupa zirvesine katılmak üzere Dublin’e vardığında, 2027’den önce somut bir sonuç elde etmek için “önemli bir fırsat” bulunduğunu söylemişti.

Ancak Putin, Rusya’nın ilhak ettiğini açıkladığı Ukrayna topraklarının kontrolüne ilişkin taleplerini sürdürürken, Ukrayna’ya yabancı barış gücü askerlerinin konuşlandırılmasını kabul etmeyeceğini bildirdi.

Putin’den yabancı askerlere tehdit

Bu tür görüşmeler genellikle kapalı kapılar ardında gerçekleştirilirken Kremlin, Putin ile ABD’li temsilciler arasındaki açılış görüşmesinin uzun bir bölümünü televizyondan yayımlamayı tercih etti.

Putin, Rusya ile Ukrayna mevzileri arasında tampon veya askerden arındırılmış bölgeler oluşturulması önerilerini reddederek, “Bizim için tek bir ayrım çizgisi var, o da devlet sınırıdır. Çünkü o zaman her şey açık ve net olur: Biz buradayız, siz oradasınız” ifadelerini kullandı.

Rus lider, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna’ya yabancı askerlerin konuşlandırılmasına karşı olduğunu da yineledi. Moskova’nın bu birlikleri “meşru hedef” olarak göreceğini belirten Putin, böyle bir konuşlandırmanın “savaşın devam etmesi” anlamına geleceğini söyledi.

Rus ordusu, 2022’de başlattığı kapsamlı saldırıdan beri Ukrayna’nın doğusunda ve güneyinde geniş alanları kontrol altına aldı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Moskova ayrıca 2014’te ilhak ettiği Kırım Yarımadası ile daha önce Rusya yanlısı ayrılıkçıların kontrolündeki bölgeleri de elinde tutuyor.

Moskova, Donetsk, Herson, Luhansk ve Zaporijya olmak üzere dört Ukrayna bölgesini resmen ilhak ettiğini duyurmuştu. Ancak Rusya bu bölgelerin tamamında kontrol sahibi değil.

Kiev ve Batılı ülkeler, söz konusu ilhakları yasa dışı kabul ediyor ve uluslararası toplum da bu ilhakları tanımıyor. Rus ordusunun ilerleyişi 2026 yılında yavaşladı.

Putin’den insani misyon önerisi

Putin, Ukrayna’nın doğusunda çatışmaların sürdüğü ve Moskova’nın temmuz ayında kontrol altına aldığını açıkladığı Kostyantınivka kentinde bir “insani misyon” düzenlenmesini önerdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün Moskova’da Fiziksel Kültür ve Sporun Geliştirilmesi Başkanlık Konseyi toplantısına başkanlık etti (AFP).
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün Moskova’da Fiziksel Kültür ve Sporun Geliştirilmesi Başkanlık Konseyi toplantısına başkanlık etti (AFP).

Kentte hâlâ yaklaşık 400 ila 500 sivilin bulunduğunu belirten Putin, Rusya kontrolündeki bölgede bulunan Oleşki kentinde uygulanan yöntemin tekrarlanmasını teklif etti.

Öneri, geçen ay Ukrayna’nın güneyinde Rus kontrolündeki Oleşki kentinde açlık çeken ve mahsur kalan yüzlerce sivilin tahliyesine imkân sağlayan kısa süreli ateşkese dayanıyor.

Ancak Ukrayna Devlet Başkanı’nın danışmanı Dmitro Litvin, “Kostyantınivka’da ne istedikleri açık” dedi.

Litvin, “Oleşki’de insani operasyon görüntüsü altında askerî teçhizat soktular ve birlik değişimi gerçekleştirdiler” ifadelerini kullandı.

Bu arada Rusya’nın gece düzenlediği saldırılarda Kiev’de bir konut binası isabet aldı ve bir kişi hayatını kaybetti.

Zelenskiy, dün yaptığı açıklamada, Ukrayna ordusunun Elon Musk’a ait SpaceX şirketinin işlettiği Starlink uydu internet hizmetine yönelik yeni ve “sistematik” kısıtlamalarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Starlink, cephe hatlarındaki iletişim açısından önemli bir rol oynuyor.

Putin’in memleketi St. Petersburg’da ise bomba yüklü bir aracın patlaması sonucu bir Rus askerî personeli hayatını kaybetti. Bu olay, Rusya’da askerî yetkililere yönelik suikast şüphesi taşıyan saldırıların son halkası oldu.

Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya başlattığı geniş çaplı saldırı, ülkenin büyük bölümünde yıkıma ve her iki taraftan yüz binlerce kişinin ölümüne yol açtı. Böylece savaş, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’nın en kanlı çatışması hâline geldi.

Taraflar arasındaki görüş ayrılıkları sürüyor

Resmî tutumlar açısından Moskova ile Kiev arasındaki görüş ayrılıkları hâlâ oldukça derin.

Moskova, özellikle Ukrayna ordusunun Donetsk bölgesinin tamamından çekilmesini talep ediyor. Kiev ise güçlü tahkimatlarla korunan bu bölgeden çekilmeyi reddediyor.

Ukrayna, Rusya’nın ülkeye yeniden saldırmasını caydırabilecek ölçüde güçlü güvenlik garantileri verilmesini talep ediyor.