Bağdat ile Erbil hükümeti arasındaki petrol çekişmesi

Irak’tan izin alınmadan IKBY’den çıkarılan ham petrolün satışı yapılmasının hukuka aykırı olduğuna dair mahkeme kararının ardından Bağdat ile Erbil hükümeti arasında petrol tartışması başladı

IKBY Başbakanı Mesrur Barzani (Reuters)

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY), Bağdat ile Erbil hükümetleri arasındaki tartışmanın giderek büyüdüğü petrol dosyasında kendisine siyasi baskı yapılmasını reddettiğini vurgulayarak Bağdat’ın düşük fiyatlarla ve izinsiz olarak ham petrol sattığı yönündeki suçlamalarını yalanladı.
Erbil, Irak Petrol Bakanı İhsan Abdulcabbar’ın, Irak Yüksek Federal Mahkeme'nin IKBY’nin Irak federal hükümetinin onay olmadan petrol satışının anayasaya aykırı olduğu yönündeki kararının uygulanmasına ilişkin Bağdat ve Erbil arasındaki petrol müzakerelerinin çöktüğü açıklamasına yanıt olarak böyle bir açıklamada bulundu. IKBY Başbakanı Mesrur Barzani, Bakan Abdulcabbar’ın açıklamalarıyla ilgili ilk değerlendirmesinde, bölgenin uluslararası piyasa fiyatlarından daha düşük fiyatlara petrol sattığı iddialarını yalanladı. Barzani ayrıca Irak Petrol Bakanlığı'nı ve Irak Milli Petrol Şirketi’ni (SOMO) petrol şirketlerini tehdit ederek onlara IKBY’den çıkarılan ham petrolü en düşük fiyattan satın almaları için baskı yapmakla suçladı.
Irak’ta düzenlenen erken seçimlerin üzerinden 7 ay geçmesine rağmen yeni bir hükümetin kurulamamasının yanı sıra Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve lideri Mesud Barzani'ye Şiileri böldüğü suçlamalarının yöneltildiği boğucu siyasi krizin ortasında Mesrur ​​Barzani, dünkü Bakanlar Kurulu toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında, “Irak Petrol Bakanı’nın IKBY’nin düşük fiyattan petrol sattığı konusunda söyledikleri doğru değil. Satış fiyatları Petrol Bakanlığı, Uluslararası Denetim Şirketi Deloitte ve SOMO tarafından biliniyor. Tüm rakamlar, IKBY hükümetinin elinde kullanılmaya hazır” ifadelerini kullandı.
Petrol Bakanlığı'nın bölgedeki petrol şirketlerini ve bayilerini IKBY petrolünü en düşük fiyattan almaları için tehdit ettiğini de sözlerine ekleyen Barzani, “Eğer Federal Petrol Bakanlığı, IKBY halkının çıkarlarıyla ilgileniyorsa petrol satın alanları tehdit etmemesi gerekir” dedi. Petrol dosyasında IKBY halkı adına IKBY Anayasası’nı ve haklarını geçersiz kılan bireysel kararları kabul etmediklerinin altını çizen Barzani, petrol satışlarıyla ilgili yasal ödenekler alınmasında yasal bir sonuca varılması amacıyla federal hükümetle temasların devam ettiğini söyledi.
Erbil'in Bağdat ile petrol satışı konusunda Iraklıların ve Kürtlerin haklarını güvence altına alan bir anlaşmaya varmak istediğini vurgulayan Barzani, “Bu dosyada IKBY’ye karşı siyasi baskıyı kabul etmiyoruz. Hiçbir kişi veya kuruluşun IKBY halkı adına karar verme hakkı yoktur. Asla aşılamayacak olan bir anayasamız var” şeklinde konuştu.
Barzani, IKBY hükümetinin Irak Yüksek Federal Mahkemesi'nin kararıyla ilgili olarak federal hükümete yanıt verdiğini söyledi, ancak nasıl bir yanıt verildiğine dair detay vermekten kaçındı.
Barzani, devlet memurları ve çalışanlarının maaşlarının ödenmesi amacıyla IKBY hükümetine her ay 200 milyar Irak dinarı gönderilmesinin anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Irak Yüksek Federal Mahkemesi'nde açılan davayla ilgili olarak ise “Bu davayı kimin açtığını bilmiyoruz. IKBY halkının hakları anayasa ve bütçe kanunu taslağıyla onaylanmıştır” ifadelerini kullandı.
IKBY maaşların ödenmesi için ödeme yapılmasının yasal olup olmadığı ile ilgili bir kafa karışıklığı olduğunu söyleyen Barzani, “IKBY halkına bu şekilde hareket edilmemelidir. Federal hükümetle gelire ilişkin verileri tartışmaya hazırız” dedi.
Diğer taraftan Irak'taki en yüksek yargı mercii olan Yüksek Federal Mahkeme, dün, kamu çalışanlarının ve işçilerin maaşlarının ödenmesi için IKBY hükümetine para gönderilmesi konusuyla ilgili karar duruşmasını önümüzdeki Haziran ayına erteledi. Bir yargı kaynağı, Federal Mali Denetleme Bürosu Başkanı ve IKBY Başbakanı'nın davaya müdahil olmasının ardından davanın 12 Haziran’a ertelenmesine karar verildiğini söyledi.