Liberman’dan Yahudi Ulus Devlet Yasası’nda değişiklik önerisi

Söz konusu adım, Han Yunus'ta öldürülen Arap subayın kimliğinin ortaya çıkarılmasının ardından atıldı.

İsrailli Araplar, Celile’nin kuzeyindeki Deir Hanna’da Toprak Günü’nün 46’ıncı yıl dönümünü kutlamak için yürüdü. (AFP)

İsrail ordusunun Kasım 2018’de, Gazze Şeridi’nde düzenlediği başarısız operasyonu sırasında, Hurfiş Arap Dürzi köyünden Mahmut Hayrettin adlı bir subayın yaşamını yitirdiğini açıklamasının ardından Naftali Bennett hükümetinin Maliye Bakanı Avigdor Lieberman harekete geçti. Araplara karşı ayrımcılık yapan ve Yahudilere ırksal üstünlük sağlayan Ulus Devlet Yasası’nı değiştirme önerisinde bulundu.  
Liberman pazar günü Twitter’da yaptığı paylaşımda, mevcut ulusal hukukun hali ile İsrailli liderlerinin geçtiğimiz saaatlerde, Dürzi cemaatine ve subay Hayreddin’e yönelik övgüleri arasında açık bir çelişki olduğunu söyledi. İsrail Ordusu dün, 11 Kasım 2018’de düzenlenen operasyonda öldürülen kişinin Hayreddin olduğu açıkladı. Ordunun komutası altındaki bir İsrail askeri gücü, gizli bir operasyonla Han Yunus bölgesine girdi. Ekipten şüphelenen Hamas güçleri İsrail askerlerinin arabasını durdurduğu sırada silahlı çatışma çıktı ve 7 Hamas savaşçısı öldü. Hayreddin de açılan ateşte yaşamını kaybedenler arasındaydı. İsrail gücünün geri kalanı bir askeri helikopterle Gazze Şeridi’nden çekildi. İsrail Askeri İstihbaratı (Aman) Başkanı General Aharon Haliva “Mahmut’un performansı, İsrail gücünün diğer unsurlarının ölümden kurtulmasını sağladı” açıklamasında bulundu. İsrail askeri yayın denetim kurumu, devletin güvenliğine zarar verme ihtimaliyle Hayrettin’in adının ve fotoğrafının yayınlanmasını yasakladı. İsrail medyası Hayreddin’in birçok gizli askeri operasyona katıldığını ve kimliğinin ifşa edilmesinin istihbarat kaynakları ve diğer askerler için tehdit teşkil edeceğini bildirdi.
Aman Başkanı Haliva, gizli operasyonlar sistemindeki meslektaşları ve Hayrettin’in aile üyeleriyle görüştüğü iki aylık süre sonunda subayın kimliğinin ifşa edilmesine izin verilmesi kararı alındığını belirtti. Bu kararın nedeninin isminin yayınlanmasının herhangi bir zarar neden olmayacağının anlaşılmasının ardından alındığını söyledi. Ancak askeri yayın denetim kurumu, operasyonun ayrıntılarının yayınlanması konusundaki yasağı sürdürüyor.
Hayrettin, Knesset’in Arap Dürzi topluluğu da dahil olmak üzere İsrail’in Arap vatandaşları arasında protestolara yol açan, ırkçı Ulus Devlet Yasası’nı onayladıktan kısa bir süre sonra öldürülmüştü. Söz konusu dönemde, yayın yasağının Binyamin Netanyahu hükümetindeki yetkililerin, ırkçı yasaya verdikleri desteğin ardından utanç duymalarını önlemek için uygulandığına yönelik iddialar gündeme geldi.
Bu nedenle Leberman, İsrail’in Bağımsızlık Bildirgesi’nde belirtildiği üzere ülkeyi tüm vatandaşlarını eşit gören demokratik bir Yahudi devleti haline gelmek üzere Ulus Devlet Yasası’nı değiştirmek için Knesset’te bir yasa tasarısı sunmayı planladığını duyurdu. Liberman açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Hayreddin’in kimliğinin açıklanması, Ulus Devlet Yasası’na ilişkin dosyayı yeniden açmamıza ve Hayreddin gibi İsrail Devleti uğruna canını feda eden Dürzi vatandaşlardan asker ve subaylara yapılan haksızlıkları gidermemizi sağlayan bir fırsattır.”  
Knesset’in daha önce de bu konuda sunulan bir teklifi 2020’de görüştüğü biliniyor. Yasada değişiklik yapılması 21’e karşı 58 milletvekili oyu ile reddedildi. O sırada 120 Knesset üyesinden 15’ini oluşturan Arap milletvekilleri protesto amacıyla oturumu boykot etti. Yasayı tamamen kaldırmak, değişiklikle yetinmemek ve ülkenin Filistinli Arap vatandaşları için tam bir eşitlik sağlanmasını istediklerini söylediler. Arap ulusal partilerini tek çatı altında toplayan Ortak Arap Listesi’ne göre Liberman tarafından önerilen değişiklikler de Filistin Arap halkının ve İsrail’deki Filistinli Arap azınlığın varlığını ve haklarını reddeden yasanın ırkçı özünü korumaya devam ediyor. Ortak Arap Listesi, yeni öneri ile ilgili olarak şu açıklamada bulundu:
“Sadece Yahudi halkının kendi kaderini tayin etme hakkı veren ya da Filistinli Arap vatandaşlarının topluluk ve bireysel olarak aşağılayan ve düzenleyici yasanın konusu olan Yahudi üstünlükçü sistemini içeren metinlere değinmiyor. Yeni değişiklik fiilen İsrail’in işgal altındaki Doğu Kudüs’ü ilhakına adanıyor. Arapçanın uluslararası statüsünü, hukuka göre devletin ana dili olan İbraniceden sonra ikinci bir resmi dil olarak beliriyor ve bu Arap dilinin eşit statüye sahip olmasına yönelik talebimizle çelişiyor.”