Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı
TT

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı

Suudi Arabistan Veliaht Prensi, araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal öncelikleri açıkladı

Suudi Arabistan Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Yüksek Komitesi Başkanı olan Veliaht Prens Muhammed bin Selman, ülkenin önümüzdeki 20 yıl için araştırma, geliştirme ve inovasyona yönelik ulusal önceliklerini açıkladı.
Veliaht Prens, İnsan Sağlığı, Çevresel Sürdürülebilirlik, Enerji ve Endüstriyel Liderlik ve Geleceğin Ekonomileri olmak üzere 4 temel öncelik belirledi.
Muhammed bin Selman, ulusal önceliklerin 2030 Vizyonu direktiflerine ayak uydurarak, ülkenin küresel rekabet gücü ve liderlik rolünü artıracağını ve bölgedeki en büyük ekonomi olarak konumunu güçlendireceğini söyledi.
Veliaht Prens, “Suudi Arabistan’ın dünyadaki inovasyonun öncülerinden biri olması için araştırma, geliştirme ve inovasyon sektörü için iddialı hedefleri benimsedik. 2040 yılında sektöre yapılan yıllık harcama GSYİH’nın yüzde 2,5’ine ulaşacak, böylece sektör 2040 yılında GSYİH’ya 60 milyar riyal ekleyerek ülke ekonomisinin gelişmesine ve çeşitlenmesine katkıda bulunacak. Bu sayede bilim, teknoloji ve inovasyonda binlerce yüksek kaliteli istihdam yaratacak” dedi.

Araştırma ve Geliştirme
Veliaht Prens, araştırma, geliştirme ve inovasyon sektörünün büyümesini sağlamak için yeniden yapılandırıldığını söyledi. 
Sektörü denetlemek ve ülkedeki araştırma, geliştirme ve yenilik için ulusal öncelikleri belirlemek için Veliaht Prens başkanlığında bir üst komite kuruldu. 
Ayrıca Araştırma, Geliştirme ve İnovasyon Kurumu oluşturuldu. Kurum, sektör için kolaylaştırıcı, yasa koyucu ve düzenleyici olarak hareket edecek, programlar, projeler, bütçe dağılımı ve performans izleme çalışmalarını geliştirecek.

Ulusal ve uluslararası yetenekleri çekmek
Veliaht Prens tarafından açıklanan büyük hedeflere ulaşmak için en iyi ulusal ve uluslararası yetenekleri çekmek için çalışılacak.
Büyük araştırma merkezleri, uluslararası şirketler, kar amacı gütmeyen kuruluşlar, özel şirketler ve yeni başlayanlarla işbirliği ve ortak yatırımlara öncelik verilecek.
Veliaht Prens’in belirlediği 4 temel önceliğe dair detaylar ise şunlar:

İnsan Sağlığı
İnsan sağlığının önemi ve ülkenin tıbbi araştırmalar için gelişmiş altyapısı, bölgedeki en iyi tıbbi sisteme sahip olması, genişletilmiş bir genetik veri tabanının varlığı ve diğer rekabet avantajları nedeniyle ulusal önceliklerin başında ‘İnsan Sağlığı’ geldi.
Bu öncelik sayesinde Suudi Arabistan, ülke ve dünyada yaygın olan tıbbi sorunları ele alarak, sağlıkta eşitliği sağlamak için dijital sağlık hizmeti sunarak, dünyaya biyoteknoloji çözümleri sağlayarak, kronik ve bulaşıcı olmayan hastalıklara radikal çözümler bularak insanlara daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sağlamayı amaçlıyor.

Çevresel Sürdürülebilirlik
Suudi Arabistan, küresel olarak tuzdan arındırılmış su üretimindeki ve çevreyi korumaya yönelik büyük girişimlerdeki liderliğine dayanarak, dünyadaki su kıtlığı ve gıda güvenliği sorunlarının ortadan kaldırılmasına katkıda bulunmanın yanı sıra çevreyi koruma ve su teknolojilerini geliştirmede küresel bir model olmaya çalışacak.
Gıda üretimi, artan yeşil alanlar, karbon yakalama, kullanım ve depolama teknolojileri ve düşük maliyetli elektrik üretimi için sürdürülebilir teknolojilerin yanı sıra su temini ve tuzdan arındırma için çevre dostu teknolojiler geliştirilecek.

Enerji ve Endüstriyel Liderlik
Ülkenin enerji ve endüstri sektörlerindeki doğal zenginliği ve rekabet avantajları göz önüne alındığında, Enerji ve Endüstriyel Liderlik bir başka öncelik olarak belirlendi. 
Ülke bu öncelik ile enerji piyasalarındaki liderliğini sürdürmeyi, yeşil hidrojen, güneş enerjisi ve rüzgar enerjisi gibi alternatif enerji üretimi için teknolojiler geliştirerek, küresel bir endüstriyel güç haline gelmeyi hedefliyor.
Ayrıca endüstri sektörü, teknolojik olarak gelişmiş ve değeri yüksek sanayiler üretmeye ve madencilik sektörünü rekabetçi ve sürdürülebilir bir şekilde geliştirmeye yönlendirilecek.
Hızla büyüyen madencilik sektörünü sürdürülebilir bir şekilde geliştirmenin yanı sıra petrol talebinin sürdürülebilirliğini sağlamak için de adımlar atılacak.

Geleceğin Ekonomileri
Geleceğin Ekonomileri, NEOM ve Kızıldeniz Projesi gibi fütürist şehirlere yapılan yatırımlar ve ülkenin rekabet ve liderlik avantajlarına dayanarak 4 öncelikli alandan biri olarak seçildi.
Bu öncelik, derin denizleri keşfetmenin ve ülke için uzay alanında küresel bir konum oluşturmanın yanı sıra dijital teknolojilerde yeniliği teşvik etmeyi, kentsel yaşamın geleceğini geliştirmeyi ve insan dostu ve karbonsuz bilişsel şehirler inşa etmeyi amaçlıyor.

İddialı programlar
Ulusal önceliklerin belirlenmesi, daha sonraki bir aşamada duyurulacak olan araştırma, geliştirme ve yenilik sektörü için ulusal stratejinin geliştirilmesi için temel taşı olacak.
Bunu, ülke ve dünyanın karşı karşıya olduğu büyük sorunları çözmeye yönelik diğer iddialı ulusal programlar izleyecek. 
Suudi Arabistan, insanlık adına bu yenilik yolculuğuna araştırmacıların ve öncülerin katılımını memnuniyetle karşılayacak.



El-Ula’nın ban ağaçları... Tarlalardan dünya pazarlarına

Suudi Arabistan, el-Ula’da ban ağacından elde edilen ürünlerin üretimini gerçekleştiriyor. (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan, el-Ula’da ban ağacından elde edilen ürünlerin üretimini gerçekleştiriyor. (Şarku’l Avsat)
TT

El-Ula’nın ban ağaçları... Tarlalardan dünya pazarlarına

Suudi Arabistan, el-Ula’da ban ağacından elde edilen ürünlerin üretimini gerçekleştiriyor. (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan, el-Ula’da ban ağacından elde edilen ürünlerin üretimini gerçekleştiriyor. (Şarku’l Avsat)

El-Ula’da nesillerdir yerel çevreyle özdeşleşen ban ağacı, tarlalardan laboratuvarlara ve küresel pazarlara uzanan yeni bir süreçten geçiyor. Ban Al-Ula şirketi, yalnızca ham madde pazarlamak yerine, güzellik ve kişisel bakım alanlarında kullanılabilecek doğal yağlar, özler ve bileşenler geliştirerek yerel kaynağa dış pazarlara ulaşmadan önce ülke içinde katma değer kazandırmayı hedefliyor.

Al-Ula Kraliyet Komisyonu tarafından ağacın ve özlerinin ekonomik kullanım alanlarını geliştirmek amacıyla 2021 yılında kurulan Ban Al-Ula, halen cilt ve saç bakımı ile spa ürünlerindeki uygulamalarını genişletmeye ve dış pazarlardaki varlığını artırmaya odaklanıyor.

Bu hamle, yerel kaynakların katma değerini artırmanın ve petrol dışı ihracat tabanını genişletmenin önem kazandığı bir dönemde geliyor. Şirket, bileşenlerin Suudi Arabistan içinde geliştirilip işlenmesinin, ham madde ihraç etmeye kıyasla daha yüksek ekonomik getiri sağlayacağını ve Suudi bilgi birikimi ile teknolojisini taşıyan ürünlerin uluslararası pazarlara sunulmasına imkân tanıyacağını öngörüyor.

Ban Al-Ula CEO’su Mühendis Ebu Bekir el-Enezi, Şarku’l Avsat’a verdiği özel demeçte, şirketin hedefini el-Ula’dan bölgesel ve küresel pazarlara açılan, yüksek kaliteli ve etkili doğal bileşenler alanında öncü bir Suudi platformu haline gelmek ve özellikle cilt, saç ve kişisel bakım sektörlerindeki büyümeye odaklanmak olarak açıkladı.

Katma değer

El-Enezi’ye göre şirket; bilinen kaynaklara dayanan, bilimsel verilerle desteklenen doğal bileşenlere yönelik artan talebin yanı sıra sorumlu tedarik zincirlerine olan ilgiden de yararlanarak uluslararası pazarlarda kademeli bir varlık göstermeyi hedefliyor.

Sadece bir Suudi ürününü ihraç etmekle sınırlı kalmadıklarını belirten el-Enezi; amacın, yerel doğal kaynaklara dayanan, araştırma-geliştirme ve üretimi ülke içinde bir araya getiren bileşen ile ürünler geliştirmek ve böylece dış pazarlara sunulmadan önce ürünün katma değerini yükseltmek olduğunu ifade etti.

dvbt
Suudi Arabistan’ın batısında yer alan el-Ula vilayetindeki ban ağaçları (Şarku’l Avsat)

Geliştirme süreçlerinin Arap ban ağacı ve bünyesindeki seramidler, bitkisel eksozomlar, biyoaktif peptitler ile antioksidanlar gibi doğal bileşiklere odaklandığını açıklayan el-Enezi, şirketin cilt bakımında çeşitli uygulamalarda kullanılabilecek bir dizi yağ ve öz geliştirdiğini belirtti.

Bu ürünlerin geliştirilmesi, ticari uygulamalara geçilmeden önce etkinliklerinin doğrulanması amacıyla bilimsel araştırmalara, laboratuvar testlerine ve klinik değerlendirmelere dayanıyor. El-Enezi, bu çalışmalar sonucunda dört patent tescillendiğini ve bunun da şirketin ürünlerinin arkasındaki araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin bir göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.

Konaklama sektörü

Konaklama sektörüne de değinen el-Enezi; şirketin, Arap bakım geleneklerinden esinlenen ancak modern formüllerle geliştirilen, oteller ve spa merkezlerine özel ürün ve çözümler tasarladığını ifade etti. Tek tip bir ürün sunmak yerine her tesisin kimliğini yansıtacak biçimde özel formüller ve kokular hazırlandığını belirten el-Enezi, ürün geliştirme sürecinin pazarın ve iş ortaklarının ihtiyaçlarının belirlenmesiyle başladığını, nihai formüle ulaşılmadan önce bilimsel ve teknik değerlendirmelerden geçtiğini aktardı.

rnbgtynb
El-Ula’da ban ağacı ürünlerini ayıran ve temizleyen bir işçi (Şarku’l Avsat)

Sürdürülebilirlik konusuna ilişkin olarak el-Enezi; yerel çiftçilerle iş birliği içinde gerçekleştirilen tarım ve hasat süreçlerinden, bileşenlerin el-Ula’da işlenmesi ve geliştirilmesine kadar sorumlu uygulamaların, iş modelinin ve tedarik zincirinin ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. Şirket bu doğrultuda, sorumlu tedarik uygulamalarının yanı sıra ham maddelerin izlenebilirliğine, kaynaklarının ve üretim aşamalarındaki süreçlerinin takibine odaklanıyor.

El-Enezi, tedarik zincirinin sorumlu tedarik kapsamında Ahlaki Biyoçeşitlilik Ticareti Birliği (UEBT) tarafından uluslararası standartlara uygunluğunun doğrulandığına dikkat çekti. Ülke içindeki işleme ve üretim süreçlerinin geliştirilmesinin yerel katma değeri artırdığını belirten el-Enezi, bu durumun bölgede söz konusu faaliyet etrafında entegre bir ekonomik zincirin oluşmasını desteklediğini kaydetti.

Ayrıca şirketin, yerel çiftçilerin ve tedarikçilerin katılımını güçlendirmek, bilgi transferi sağlamak ve Suudi Arabistan'da doğal bileşenler sektörünün büyümesi için gerekli kapasiteyi geliştirmek adına çalışmalar yürüttüğünü sözlerine ekledi.

Ekonominin çeşitlendirilmesi

El-Enezi, Ban Al-Ula’nın iş modelinin; ekonominin çeşitlendirilmesi, yerel içeriğin artırılması, katma değere dayalı sanayilerin geliştirilmesi ve turizm ile konaklama sektörlerindeki büyümeden faydalanılması başta olmak üzere Vizyon 2030 hedefleriyle örtüştüğünü belirtti.

El-Enezi, “El-Ula’ya özgü doğal bir kaynağı, ülke içinde geliştirilip üretilen bileşenlere ve ürünlere dönüştürerek ham madde satışının ötesinde bir ekonomik değer yaratıyoruz” dedi. Suudi Arabistan’daki turizm ve konaklama sektörlerindeki büyümenin; oteller, spa merkezleri ve sağlık-yaşam sektörü için bölgenin kimliğiyle ve ziyaretçi deneyimiyle bağ kuran Suudi çözümleri geliştirilmesine imkân tanıdığını ekledi.

csdfvghyj
El-Ula vilayetindeki ban ağaçları (Şarku’l Avsat)

Doğal bileşenler ile bunların kişisel bakım ve güzellik alanındaki uygulamalarında uzmanlaşmış, iç pazarın ötesine geçebilecek bir sektörün geliştirilmesi için fırsat bulunduğuna dikkat çeken el-Enezi, bu yaklaşımın doğal kaynakları, bilimsel araştırmayı, üretimi ve turizm ile konaklama sektörlerine bağlı hizmetleri bir araya getirdiğini ifade etti.

Dışa doğru genişleme

El-Enezi, bilimsel verilerle desteklenen ve kaynağı izlenebilir doğal bileşenlere yönelik küresel talebin arttığı bir ortamda, ihracatın şirketin büyüme stratejisindeki temel unsurlardan birini oluşturduğunu ifade etti.

Sözlerini sürdüren el-Enezi, “Modelimizi ayrıcalıklı kılan husus; doğal ham maddeden araştırma-geliştirmeye, işleme ve üretimden dış pazarlara yönelik nihai ürün veya bileşenlerin hazırlanmasına kadar tüm katma değerin Suudi Arabistan içinde yaratılmasıdır” dedi. Şirketin yalnızca ham madde ihraç etmeyi değil, daha yüksek değere sahip uzmanlaşmış ürün ve bileşenler geliştirmeyi hedeflediğini vurguladı.

Fuar ve ihtisas platformları aracılığıyla ticari ilişkileri ve uluslararası pazarlardaki varlığı genişletmek için çalışmalar yürüttüklerini, aynı zamanda küresel şirketler ve markalarla ortaklıklar kurduklarını açıklayan el-Enezi; yurt dışına açılmanın Suudi Arabistan’ın petrol dışı ihracatındaki büyümeyi destekleyebileceğini ve yerel olarak geliştirilen ürün ile bileşenlere yeni pazarlar kazandıracağını kaydetti.

El-Enezi, uzun vadeli hedeflerinin ise el-Ula’da geliştirilen ürünlerin ‘Suudi Arabistan’da üretilmiştir’ etiketiyle küresel pazarlara ulaşması olduğunu; bu etiketin menşe ülkenin yanı sıra ürüne yerel düzeyde kazandırılan geliştirme, bilgi birikimi ve üretim değerini de yansıtacağını sözlerine ekledi.


Suudi Arabistan, Çin öncülüğündeki sınır ötesi dijital para platformundan çekildi

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP
TT

Suudi Arabistan, Çin öncülüğündeki sınır ötesi dijital para platformundan çekildi

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP

Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA), Çin öncülüğünde geliştirilen ve uluslararası ödemelerde dolara alternatif ödeme sistemi oluşturulmasını hedefleyen dijital platformdan çekildiğini bildirdi.

SAMA'dan, İngiliz Financial Times gazetesine konuyla ilgili açıklama yapıldı.

Suudi Arabistan'ın, Çin öncülüğünde geliştirilen ve merkez bankalarının dijital para birimleriyle doğrudan sınır ötesi işlem yapmasına imkan tanıyan mBridge platformuna katılımını sonlandırdığı belirtilen açıklamada, "Planlandığı üzere SAMA, mBridge (kavram kanıtlama) çalışmasını 13 Mayıs 2025'te başarıyla tamamladı. Çalışmanın tamamlanmasının ardından SAMA artık mBridge'in katılımcı üyesi değildir." ifadeleri kullanıldı.

Konuya yakın bir kaynak ise SAMA'nın ABD'nin baskısıyla platformdan çekilip çekilmediği konusunda, Suudi Arabistan'ın projedeki rolünün başından itibaren sınırlı olduğunu kaydederek, söz konusu karardan "daha geniş bir sonuç çıkarmanın yanlış olacağını" belirtti.

Blokzincir teknolojisini kullanan platform, merkez bankalarının kendi dijital para birimleri üzerinden doğrudan işlem yapabilmesini sağlayarak döviz işlemlerinin süresini ve maliyetini azaltmayı hedefliyor.

Suudi Arabistan Merkez Bankası, 2023'te Uluslararası Ödemeler Bankası (Bank for International Settlements) çatısı altında mBridge'e "gözlemci üye" olarak katılmış, 2024’te ise Çin, Hong Kong, Tayland ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) de dahil olduğu aktif katılımcılar arasına girmişti.

Ticari kullanıma açılması planlanan platformun uluslararası para transferi sağlayan SWIFT gibi ödeme sistemlerine bağımlılığı ve doların işlemlerde aracı para birimi olarak rolünü azaltma potansiyeli taşıması, ABD'de tartışmalara yol açmıştı.

Independent Türkçe, Financial Times


PIF, tedarik zincirlerini finanse etmek üzere Tawrid programını başlattı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki Kral Abdullah Finans Merkezi’nde bulunan Kamu Yatırım Fonu Kulesi (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki Kral Abdullah Finans Merkezi’nde bulunan Kamu Yatırım Fonu Kulesi (Şarku’l Avsat)
TT

PIF, tedarik zincirlerini finanse etmek üzere Tawrid programını başlattı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki Kral Abdullah Finans Merkezi’nde bulunan Kamu Yatırım Fonu Kulesi (Şarku’l Avsat)
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki Kral Abdullah Finans Merkezi’nde bulunan Kamu Yatırım Fonu Kulesi (Şarku’l Avsat)

Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF), Suudi Arabistan Merkez Bankası’ndan mevzuat deney ortamı kapsamında faaliyetlerine başlama izni almasının ardından, Suudi Arabistan pazarındaki şirketlere yenilikçi bir dijital platform üzerinden tedarik zinciri finansmanına yönelik özel ürünler sunmak amacıyla Tawrid Finansman Çözümleri Şirketi’ni kurdu.

PIF tarafından yapılan açıklamaya göre Tawrid, yerel tedarik zincirlerinin verimliliğini artırmayı ve ulusal ekonominin çeşitlendirilmesini desteklemeyi hedefliyor. Şirket, PIF’ın 2026-2030 dönemi stratejisi kapsamında kısa süre önce açıklanan altı ekonomik ekosisteme yönelik finansal hizmetleri stratejik bir kolaylaştırıcı olarak konumlandırma yaklaşımıyla uyumlu faaliyet gösterecek.

Şirketin dijital platformu, alıcıları, tedarikçileri ve finansman kuruluşlarını birbirine bağlarken, onaylanmış faturalar kapsamındaki alacakların erken ödenmesi de dahil olmak üzere çeşitli finansman seçenekleri sunacak. Bu sayede başta küçük ve orta ölçekli işletmeler olmak üzere şirketlerin faaliyetlerini genişletmeleri, nakit akışlarını ve işletme sermayelerini daha etkin yönetmeleri mümkün olacak. Platform ayrıca Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren yerel bankaların tedarikçilere doğrudan erişmesine olanak tanıyarak ticaretin dijitalleşmesine ve piyasanın dayanıklılığının artırılmasına katkı sağlayacak.

Bu kapsamda, PIF’ın Ortadoğu ve Kuzey Afrika Yatırımları bünyesindeki Finansal Kuruluşlar Sektörü Direktörü Sultan Al eş-Şeyh, Tawrid’in finansmana erişim imkanlarını ve nakit yönetimini iyileştirerek yerel tedarik zincirlerinin dayanıklılığını artıracağını belirtti. Eş-Şeyh, bunun yerel özel sektörün büyüme ve verimli çalışma kapasitesini güçlendireceğini ifade etti.

Faaliyetlerine başlamasıyla birlikte Tawrid, Suudi Arabistan’ın önde gelen banka ve şirketlerinden bazılarıyla bağlayıcı anlaşmalar imzaladı. Bu kapsamda Suudi Ulusal Bankası (SNB), Banque Saudi Fransi (BSF), Gulf International Bank-Suudi Arabistan’ın yanı sıra ROSHN Grubu ve Nesma & Partners yer aldı.

Şirketin kuruluşu, PIF’ın Suudi özel sektörünü güçlendirme ve özel sektörün fonun projeleri ile portföy şirketlerindeki katkısını artırma yönündeki çalışmalarının devam ettiğini gösteriyor. Bu adım, PIF’ın küresel ölçekte önde gelen yatırım aktörlerinden biri ve Suudi Arabistan’ın ekonomik dönüşümünün temel itici güçlerinden biri olma rolünü pekiştiriyor.