Tunus’ta ‘anayasa referandumu’ kampanyası resmi olarak başlatıldı

Sadık Beliyd’in yeni anayasa taslağını reddetmesi tartışmaya neden oldu

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said. (Reuters)

Tunus'ta, 25 Temmuz’da düzenlenecek yeni anayasa referandumu için seçim kampanyası resmen başlatıldı. Bağımsız Yüksek Seçim Kurulu, anayasa referandumu için ‘evet’ ya da ‘hayır’ yönünde oy kullanılması için ‘seçim kampanyasının’ 23 Temmuz tarihine kadar devam edeceğini duyurdu. Tunus'ta 25 Temmuz'da halk oylamasına sunulacak yeni anayasa taslağı 30 Haziran’da Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Yüksek Seçim Kurulu, anayasa referandumu için kampanya düzenlemekle yetkilendirilmiş 24 siyasi parti ve 111 gerçek kişinin finanse edilmesini denetleyecek. Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said’in, açıkladığı "siyasi krizden çıkış için yol haritası" ülkede derin bir kutuplaşmaya neden oldu. Yeni anayasa referandumuyla ilgili siyasiler arasında keskin görüş ayrılıkları bulunuyor. Referandumda seçmenlere "Tunus Cumhuriyeti'nin yeni anayasasını onaylıyor musun?" sorusu yöneltilecek, seçmen de bu soruyu ‘evet ya da ‘hayır’ olarak yanıtlayacak.  
Şarku'l Avsat muhabiri, başkent Tunus sokaklarında gezinirken, referandumla ilgili lehte ya da aleyhte herhangi bir kampanyanın başlatıldığının izine rastlamadı. Tartışmalı referandum tarihi yaklaştıkça, tarafların daha yoğun bir kampanya yürüteceği öngörülüyor. Özellikle sosyal medya üzerinden sert bir mücadele verileceği tahmin ediliyor. Halk Hareketi Partisi, vatandaşları 2022 anayasa referandumuna katılmaları ve evet oyu kullanmaları çağrısında bulundu. Fadıl Abdulkafi liderliğindeki Afak Tunus Partisi ise, referanduma katılım çağrısı yaparak, ülkeyi tehlikeli bir sapmadan korumak için ‘hayır’ oyu kullanılmasını talep etti. Öte yandan Tunus Genel İşçi Sendikası’nın tavrı henüz netleşmiş değil. Tunus İşçi Sendikası, 30 Haziran’da yayımlanan ‘anayasa taslağını’ sert bir şekilde eleştirmiş ve yeni anayasanın ‘tek adam rejimini’ pekiştirmeyi amaçladığını, bununla birlikte, ‘grev hakkı ve bireysel haklarla’ ilgili önemli bentler içerdiğine işaret etmişti. Bazı gözlemcilere göre, Tunus İşçi Sendikası, net bir tavır takınmayarak, üyelerini ‘evet’ ya da ‘hayır’ yönünde oy kullanmaları yönünde serbest bırakacak.  
Referandum için yapılacak seçim kampanyasına, örgütler, siyasi partiler ve gerçek kişilerden oluşan 161 bileşenin katılması bekleniyor. Ancak bazı gözlemciler, söz konusu bileşenlerin, cumhurbaşkanlığı projesi için yeterli meşruiyeti garanti edemeyeceğine inanıyor. Cumhurbaşkanı Said’in başlattığı ‘ulusal diyalog’ görüşmelerine katılmalarına rağmen, Tunus İnsan Hakları Derneği ve Tunus Kadınlar Birliği seçim kampanyasında yer almaya davet edilmedi. Kampanyaya katılan 24 siyasi parti de genelde geçmiş seçimlerde kayda değer başarı elde edememiş partiler olarak dikkat çekiyor. Kampanyada yetkilendirilen 111 gerçek kişinin arasında da toplumun önde gelen şahsiyetleri ya da tanınmış akademisyenler yer almıyor.  
Tunus'ta anayasa taslağının hazırlanmasından sorumlu Yeni Cumhuriyet İçin İstişare Komitesi Başkanı Sadık Beliyd’in, yayımlanan ‘anayasa taslağının’ hazırladıkları taslaktan farklı olduğu ve ‘diktatörlüğe’ yol açabileceği yönündeki açıklaması ülkede yoğun bir tartışmaya neden oldu. Cumhurbaşkanı Kays Said'in destekçileri, Beliyd’in bu tavrının bir ‘ihanet’ olduğunu ve ‘ulusal güvenliğe’ tehdit teşkil ettiğini iddia etti. Muhalif partiler ise Beliyd’e destek verip, Cumhurbaşkanı Said’in, kimseyle istişare etmeden, kendi siyasi projesini hayata geçirmeye çalıştığına işaret etti.