Suriye: Esed rejimi akaryakıt kaçakçılığını önleyemiyor

Suriye’deki ekonomik çöküş ulaşım sektörünü felç ederken akaryakıt kaçakçılığını arttırdı

Şamlılar, toplu taşımada benzeri görülmemiş tıkanıklıktan mustarip (Independent Arabia)
Şamlılar, toplu taşımada benzeri görülmemiş tıkanıklıktan mustarip (Independent Arabia)
TT

Suriye: Esed rejimi akaryakıt kaçakçılığını önleyemiyor

Şamlılar, toplu taşımada benzeri görülmemiş tıkanıklıktan mustarip (Independent Arabia)
Şamlılar, toplu taşımada benzeri görülmemiş tıkanıklıktan mustarip (Independent Arabia)

Mustafa Rüstem
Suriye, akaryakıt kaçakçılığını önlemek için toplu taşıma araçlarına GPS sistemi getirdi. Sistem, ödeneklerin en iyi şekilde harcandığından emin olmak üzere toplu taşıma araçlarının hareketlerini takip ediyor.
Suriye’deki Esed rejiminin kontrol ettiği bölgelere caydırıcı cezalar ve hükümet yetkililerinin sıkı takipleri, toplu taşıma otobüslerinde mazot kaçakçılığını kontrol altına almayı başaramadı. Öyle ki bazı sürücüler, ülkedeki yokluktan yararlanarak mazot kaçırıp kara borsada satıyor.
Şam yerel yönetimi, bu yolsuzlukla mücadele etmek için sonuç vermeyen birden fazla uygulama ortaya koyarken, son olarak ödeneklerin en iyi şekilde harcandığından emin olmak üzere toplu taşıma araçlarının hareketlerini izlemek için elektronik bir GPS izleme cihazı kurmaya dayalı yeni bir sistem tasarladı.

Yasadışı satış
İl Meclisi Yürütme Ofisi üyesi Mazen Dabbas, araç sahiplerini bu cihazın kurulumunu görmezden gelmesinin sonuçlarına karşı uyararak, kurallara uyulmaması durumunda tüm ödeneklerinin iptal edileceğini söyledi.
Suriye’deki ulaşım hareketi, petrol kuyularının hizmet dışı kalması ve gruplar tarafından kontrol edilmesinden sonra kaynakların tükenmesiyle ve daha çok İran ve Rusya gibi müttefik ülkelerden deniz sevkiyatı yoluyla ham petrol malzemeleri veya yakıt ithaline güvenilmesiyle ciddi bir krize tanık oldu. Ancak toplu taşıma araçları sahipleri, vatandaşlara hizmet vermeden bu malzemeleri daha yüksek fiyatlara satarak büyük karlar elde etmeye başladılar. Bu durum ise ilgili makamların tepkilerine neden oldu.
Öte yandan başkent Şam’daki yerel yönetim, yaygın ulaşım yolsuzluğunu sona erdirmek için sürücüler ağına, Ağustos ayının başından bu yana her birinin değeri yaklaşık 350 bin Suriye lirası (90 dolar) olan 100 cihazın kurulumunu zorunlu tuttu. Öyle ki çeşitli hatlarda çalışan sürücülerin, belirtilen sayıda transfer döngüsüne ulaşmaları gerekiyor. Aksi halde ise benzin istasyonlarından günlük ödeneklerini alamayacaklar.

İnsana karşı makine
Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı habere göre Şam’da yürürlüğe giren ve Halep ve Lazkiye gibi vilayetler tarafından da uyulan hükümet kararı, Suriye sokaklarından olumlu bir yanıt aldı.
Yapay zeka konusunda uzman Mühendis Raymon Abdul Ahad, bu cihazın uygulanabilir bir çözümü temsil edeceğini belirtti. Abdul Ahad, ilk sırada yer alan bir dizi Suriyeli şirketin, araçlarının performansının ve düzgün çalışmasının farkında olmak için bu cihazı kullanmaya başladığını söyledi.
Mühendis Raymon Abdul Ahad, “Belki de birkaç lüks araç sahibi, hırsızlık riskinden korunmak için bu cihazı sağlamaya çalışıyor. Bu cihazın kullanımının, onaylanmış ve yüksek kaliteli cihazların kurulması koşuluyla sonuçlanmasını bekliyorum. Böylece akaryakıt hırsızlıklarıyla mücadele etmek, aracın yerini ve rotasını belirlemek mümkün olacak. Doğru uygulandığı takdirde cihaz faydalara sahip” ifadelerini kullandı.

Toplu taşıma
Şam halkı, toplu taşımada benzeri görülmemiş bir tıkanıklık yaşıyor. Öyle ki yolcular, yer bulmak için bir veya iki saat bekliyor. Bir sürücü, “Yakıt ticareti yapmak kesinlikle yanlış. Ancak her geçen gün artan yüksek mazot ve gres yağı fiyatı ve onarım ücretlerinden sonra maruz kaldığımız aşırı yüksek fiyatların boyutu düşünülemez. Bazılarımız, petrol malzemelerini karaborsada yüksek bir fiyata satmaya başvurabilir” dedi.
Yasa dışı benzin ve mazot ticaretini durdurmadan faaliyet gösteren akaryakıt istasyonlarının sayısını sınırlamaya çalışan İçişleri ve Petrol Bakanlıklarına bağlı çeşitli izleme komiteleri var. Benzin ve mazot fiyatları, karaborsada litre fiyatı 7 bin Suriye lirasına (1,5 dolar) ulaşmış durumda.



Mısır, bölgesel istikrar için İran ve ABD arasında Umman'da yapılan müzakerelerin önemini vurguladı

Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati, Slovenya'nın başkenti Lübliyana'da düzenlenen ‘Bled Stratejik Forumu’ndaki bir panele katıldı (Mısır Dışişleri Bakanlığı)
Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati, Slovenya'nın başkenti Lübliyana'da düzenlenen ‘Bled Stratejik Forumu’ndaki bir panele katıldı (Mısır Dışişleri Bakanlığı)
TT

Mısır, bölgesel istikrar için İran ve ABD arasında Umman'da yapılan müzakerelerin önemini vurguladı

Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati, Slovenya'nın başkenti Lübliyana'da düzenlenen ‘Bled Stratejik Forumu’ndaki bir panele katıldı (Mısır Dışişleri Bakanlığı)
Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati, Slovenya'nın başkenti Lübliyana'da düzenlenen ‘Bled Stratejik Forumu’ndaki bir panele katıldı (Mısır Dışişleri Bakanlığı)

Mısır, Umman Sultanlığı’nın ABD ile İran arasındaki müzakerelere ev sahipliği yaparken oynadığı önemli ve yapıcı rolü takdir ettiğini ifade ederken ‘gerilimi azaltmak ve bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı güçlendiren anlaşmaların sağlanmasını desteklemek için yorulmak bilmez çabalarını sürdüreceğini’ vurguladı.

Mısır, dün Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati ile Umman Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi arasında yapılan iki telefon görüşmesi sırasında güvence veren açıklamasını yaptı.

ABD ile İran arasında Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan, nükleer konulu dolaylı görüşmeler sona erdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin ‘çok olumlu’ geçtiğini söyledi. İranlı bakan, iki tarafın ‘müzakerelere devam etme konusunda anlaştığını’ da sözlerine ekledi.

Öte yandan Umman Dışişleri Bakanı Busaidi dün, Mısırlı mevkidaşına Umman'da ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerin ilerleyişi hakkında bilgi verdi. Mısır'ın son haftalarda ilgili taraflar arasında yürüttüğü yorulmak bilmeyen çabaları ve yoğun iletişim faaliyetlerini öven bakan, bu çabaların tarafların görüşlerini yakınlaştırmaya ve müzakerelerin önünü açmaya yardımcı olduğunu belirtti. Bakan, ‘Mısır'ın bölgedeki krizleri yatıştırmaya yönelik diplomatik adımlarına’ övgüde bulundu.

Abdulati, Busaidi ile yaptığı görüşmede, Mısır'ın gerilimin azaltılması ve İran'ın nükleer meselesinde tüm tarafların endişelerini dikkate alan uzlaşmacı bir çözüme ulaşılmasına yönelik tüm çabaları desteklemeye devam edeceğini söyledi. Mısırlı bakan, bölgesel güvenlik ve istikrarı sağlamak ve bölgenin yeni bir istikrarsızlık dalgasına sürüklenmesini önlemek için bu müzakerelerde elde edilen kazanımların üzerine inşa edilmesinin önemini vurguladı.

rthy
Geçtiğimiz eylül ayında Kahire'de Grossi ile yapılan toplantı sırasında Mısır ve İran dışişleri bakanları (Mısır Dışişleri Bakanlığı)

Mısır tarafından geçtiğimiz cuma günü yapılan açıklamada, “Umman Sultanlığı'ndaki kardeşlerimizin arabuluculuğunda ABD ile İran arasında müzakerelerin yeniden başlamasına tam destek veriyoruz” denildi. Açıklamada, ‘bu soruna askeri bir çözüm bulunmadığı ve ilgili tüm tarafların çıkarlarını göz önünde bulundurarak diyalog ve müzakere yoluyla çözülmesi gerektiği’ vurgulandı.

Ayrıca Suudi Arabistan, Katar, Türkiye, Umman ve Pakistan'ın bu konuda gösterdiği yapıcı çabaları överek, ‘bu samimi çabaların, bölgede istikrar ve barış fırsatlarının artırılmasına katkıda bulunacak olumlu bir atılımla sonuçlanacağını’ umduğunu ifade etti.

Mısır Dışişleri Bakanı Abdulati, cumartesi günü Grossi ile yaptığı telefon görüşmesinde, bölgedeki gerilimi azaltmak için Mısır'ın sürdürdüğü çabalara da değindi. Mısırlı bakan, ‘bölgedeki gerilimi ve tırmanışı azaltmak ve diplomatik çözümleri teşvik etmek için bölgesel ve uluslararası çabaların sürdürülmesinin önemini’ vurguladı.

Mısır, geçtiğimiz yıl İran ile UAEA arasında arabuluculuk yaptı. Bu arabuluculuk sonucunda 9 Eylül'de Kahire'de İran Dışişleri Bakanı Arakçi ile UAEA Genel Direktörü Grossi arasında imzalanan ve ‘İran'ın nükleer tesislerine yönelik denetimlerin yeniden başlatılması da dahil olmak üzere iki taraf arasında iş birliğinin yeniden başlatılmasını’ öngören bir anlaşma ile sonuçlandı. Ancak Tahran, geçtiğimiz kasım ayında anlaşmanın askıya alındığını duyurdu.

Abdulati, cuma akşamı Slovenya'nın başkenti Lübliyana'da düzenlenen ‘Bled Stratejik Forumu’ndaki bir panelde, ‘bölgedeki gerilimin azaltılması, çatışmanın yayılmasının önlenmesi ve tartışmalı konuların çözümü için diplomatik çözümler ve diyaloga öncelik verilmesi, böylece bölgedeki güvenlik ve istikrarın korunmasına ve daha geniş çaplı çatışmalara sürüklenmesinin önlenmesine katkıda bulunulmasının önemini’ vurguladı.


DEAŞ mahkumları Irak'ın güvenliğini tehdit ediyor

7 Şubat 2026'da Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'nin banliyölerinde, DEAŞ tutuklularını taşıyan bir ABD konvoyu (AFP)
7 Şubat 2026'da Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'nin banliyölerinde, DEAŞ tutuklularını taşıyan bir ABD konvoyu (AFP)
TT

DEAŞ mahkumları Irak'ın güvenliğini tehdit ediyor

7 Şubat 2026'da Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'nin banliyölerinde, DEAŞ tutuklularını taşıyan bir ABD konvoyu (AFP)
7 Şubat 2026'da Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke'nin banliyölerinde, DEAŞ tutuklularını taşıyan bir ABD konvoyu (AFP)

Güvenlik kaynakları, DEAŞ mahkumlarının Suriye'den Irak'a nakledilirken Iraklı gardiyanları tehdit ettiklerini ve hapishanelerden kaçtıktan sonra onları öldüreceklerine dair yemin ettiklerini açıkladı.

Bu durum, Irak'ın hükümetin ulusal güvenliği korumak için önleyici hamle olarak nitelendirdiği yeni bir grup tutukluyu kabul etmesiyle eş zamanlı olarak ortaya çıktı.

Güvenlik kaynakları Şarku’l Avsat'a, "tutukluların çoğunun Bağdat ve Hilla'daki hapishanelerde ve gözaltı merkezlerinde tutulduğunu" belirtti; bu iki bölge de ağır güvenlik önlemleriyle korunan gözaltı tesislerine sahip.

"Terörle Mücadele Servisi'nin nakil ve dağıtımı denetlediğini" belirten kaynak, "mahkumların ellerinin ve ayaklarının kelepçelendiğini ve yüzlerinin örtüldüğünü", "bazılarının kaçmayı başarmaları halinde gardiyanları ölümle tehdit ettiğini" açıkladı.

Kaynaklar, "mahkumlarla konuşmayı veya onlarla etkileşim kurmayı kesin olarak yasaklayan emirler olduğunu" ve "gardiyanların çoğunun mahkumların hangi milletlerden geldiğinden habersiz olduğunu" ifade etti.


Suriye'nin güneyinde bir güvenlik görevlisi dört kişiyi öldürdü

Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
TT

Suriye'nin güneyinde bir güvenlik görevlisi dört kişiyi öldürdü

Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)
Süveyda'da Suriye İç Güvenlik Güçlerine ait bir kontrol noktası (Arşiv-Reuters)

Suriye yetkilileri, ağırlıklı olarak Dürzi nüfusun yaşadığı Süveyda vilayetinde dört sivilin ölümüne ve bir kişinin de ağır yaralanmasına neden olan silahlı saldırıyla ilgili şüpheyle bir İç Güvenlik Kuvvetleri mensubunu gözaltına aldı.

Resmi haber ajansı SANA, Süveyda İç Güvenlik Şefi Hüseyin el-Tahhan'ın şu sözlerini aktardı: "Süveyda kırsalındaki el-Matouna köyünde korkunç bir suç işlendi ve dört vatandaş öldü, bir kişi de ağır yaralandı."

El-Tahhan, “bir mağdurla iş birliği içinde yapılan ilk soruşturmalar, şüphelilerden birinin bölgedeki İç Güvenlik Müdürlüğü personeli olduğunu ortaya koydu” açıklamasını yaptı ve “memur derhal gözaltına alındı ve yasal işlemlerin tamamlanması için soruşturmaya sevk edildi” ifadelerini kullandı.

Güney Suriye'deki Dürzi azınlığın kalesi olan Süveyda Valiliği, 13 Temmuz'dan itibaren bir hafta boyunca Dürzi silahlı gruplar ile Bedevi savaşçılar arasında çatışmalara sahne oldu, hükümet güçlerinin ve ardından Bedevilerin yanında yer alan silahlı aşiret mensuplarının müdahalesiyle kanlı çatışmalar yaşandı.

20 Temmuz'da ateşkes sağlandı, ancak durum gerginliğini korudu ve Süveyda'ya erişim zorlaştı.

Bölge sakinleri, hükümeti eyaleti kuşatma altına almakla suçlarken, on binlerce insan yerinden edildi; Şam ise bu suçlamayı reddediyor. O zamandan beri birkaç yardım konvoyu bölgeye girdi.

Süveyda valiliğindeki iç güvenlik başkanı, "kurbanların ailelerine en içten taziyelerini" ileterek, "vatandaşlara karşı yapılan her türlü ihlalin kesinlikle kabul edilemez olduğunu ve halkın güvenliğini ve emniyetini tehdit eden hiçbir eyleme müsamaha gösterilmeyeceğini" vurguladı.