İranlı ve Lübnanlı yatırımcılar Suriye’de 3 şirket daha kurdu

Suriye başkentindeki Hamidiye pazarında günlük hayat (AFP)
Suriye başkentindeki Hamidiye pazarında günlük hayat (AFP)
TT

İranlı ve Lübnanlı yatırımcılar Suriye’de 3 şirket daha kurdu

Suriye başkentindeki Hamidiye pazarında günlük hayat (AFP)
Suriye başkentindeki Hamidiye pazarında günlük hayat (AFP)

Şam hükümeti, İranlı ve Lübnanlı yatırımcıların Suriye’de, kamera sistemleri, koruma cihazları, alarm ekipmanları, giyim, dekorasyon malzemeleri ve diğer ürünlerin ticaretinde faaliyet gösterecek yeni şirketler kurmalarına izin verdi.
Yerel basın, İç Ticaret ve Tüketiciyi Koruma Bakanlığı’nın merkezleri başkent Şam’da yer alan ve yatırımcıları İran uyruklu kişiler olan Nadintech Ticaret Şirketi ve Persian Ticaret Şirketi’nin kurulmasına onay verdiğini belirtti. Söz konusu şirketlerin faaliyetleri, kamera sistemi ve koruma cihazları, alarm ekipmanları, elektrikli ve elektronik aletler, bilişim ve optik endüstrileri ve güvenlik amaçlı kullanılan cihazların ticaretine odaklanıyor.
Aynı zamanda, merkezi Şam’da bulunan ve Lübnan uyruklu üç yatırımcıya ait olan Prenses Evleri Kaplama Limited Şirketi’nin kurulması da onaylandı. Lübnanlı yatırımcıların biri sermayenin yüzde 75’ini sağladı. Şirket her türlü giyim ve dekorasyon malzemeleri, elektronik ve elektrikli ev aletleri ve bunların bakımlarının yanı sıra sağlık malzemelerinin ticareti, ithalatı ve ihracatı ile taahhüt ve müteahhitlik işlerinde faaliyet gösterecek.
Onay alan bir diğer şirket ise İranlı yatırımcılara ait, başkent Şam merkezli Persian Ticaret Şirketi oldu. Şirket, gıda maddelerinin ithalat ve ihracatının yanı sıra ihale ve müzayedelere girmeye odaklanacak.
Esed rejimi, Temmuz ayında, Şam’ın kırsalında SPIE Şirketi’ne İranlı yatırımcılara, araba ve yedek parça ticareti, inşaat malzemeleri, demir ve çimento ticareti, petrol türevleri ithalatı ve alışveriş merkezlerine yatırım yapması için ruhsat vermişti. Şirket aynı zamanda, müteahhitlik işleri, fabrika ve hastane ekipmanları, elektrikli ve elektronik aletler ticaretinin yanı sıra sebze ve meyve ticareti ile her türlü kumaş ve giyim eşyası ihracatı alanında da çalışıyor.
Bu şirketlerin yanı sıra, bu yılın başından bu yana Şam’da hükümet tarafından kuruluşu onaylanan İranlı yatırımcılara ait 13 yeni şirket bulunuyor. Genel merkezleri Şam, Şam kırsalı ve Halep arasında dağılıyor. Söz konusu 13 şirketteki yatırımcı sayısı yaklaşık İranlı 30 yatırımcıya ulaşıyor.
İran, Suriye’deki siyasi nüfuzuna paralel olarak ekonomik nüfuzunu artırmaya çalışıyor. İran geçen yılın sonunda, Şam’daki serbest bölgede, Sanayi Bakanı, Madencilik Bakanı ve Ticaret Bakanının yanı sıra İran ve Suriye’deki bir dizi üst düzey ekonomi ve ticaret yetkilisinin katılımıyla İran Ticaret Merkezi’ni açtı.
Suriye’de yeni şirket kuran İranlı yatırımcı sayısı, İran’a yönelik kredi limitlerinin yeniden etkinleştirilmesinden sonra önemli ölçüde arttı. Bu gelişme, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed’in Mayıs ayında Tahran’a yaptığı ziyaret ve İran’ın doğrudan ekonomik desteğinin devamı için koşullarını öğrenmek üzere Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney ile yaptığı görüşme sonucunda sağlanmıştı. Söz konusu görüşme, İran, 2011’de savaşın başlamasından bu yana ülkede artan siyasi nüfuzuna paralel olarak, Suriye’deki ekonomik etkisini artırabileceğine dair hiçbir garanti vermeyerek, destek vermeye devam etme konusunda isteksiz davranmasının ardından gelmişti.
İran, uluslararası yaptırımlar ve Arap izolasyonu ile yüzleşirken, Suriye rejimini ekonomik olarak desteklemek için 2012 yılında kredi limitleri açmaya başladı. Suriye-İran arasında ilk kredi limiti 2013 yılında, Suriye Ticaret Bankası ile İran İhracat Kalkınma Bankası arasında bir milyar dolar değerinde kredi limiti ile başlatıldı. Aynı yıl bu limite 3 milyar dolar eklendi. 2015 yılında Suriye Ticaret Bankası ile İran İhracat Kalkınma Bankası arasında 1 milyar dolarlık ikinci kredi limiti açıldı.



Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
TT

Gazze'nin iç kesimlerindeki baskınlar "demirci atölyelerini" hedef aldı

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta, İsrail hava saldırısıyla yıkılan beş katlı bir binanın enkazının üzerinde yürüyen bir Filistinli adam, (AFP)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin derinliklerindeki metal atölyelerine (tornalama tezgahlarına) yönelik baskınlarını yoğunlaştırdı; bu gelişmeyi, Hamas ve diğer Filistinli grupların Gazze Şeridi'nde silahlanmasını durdurma çabalarıyla ilişkilendiriyor. Bir haftadan kısa bir süre içinde, İsrail uçakları üç metal atölyesini hedef aldı. Atölyelerden ikisi Gazze Şehrinde, biri ise Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'ta bulunuyordu.

İsrail ordusu, saldırılarının silah üretim tesislerini ve Hamas altyapısını hedef aldığını belirtti.

İsrail ordusunun sadece demirci atölyesini bombalamakla kalmayıp, bulunduğu binanın tamamını yıktığı ve sakinlerine tahliye emri verdiği, bu durumun Lübnan'da verilen tahliye emirlerini hatırlattığı kaydedildi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre İsrail'in bu yeni hamleleri, Gazze Şeridi'nde yeni bir operasyonel planı işaret ediyor ve gelecekteki saldırıların sadece suikastları değil, Filistinli grupları silahsızlandırma bahanesiyle yapılacak operasyonları da içerebileceğini gösteriyor.

Altı gün önce onlarca Filistinlinin ölümüne yol açan İsrail'in tırmanışında, roket üretimi gibi askeri sanayilerde çalışan aktivistler hedef alınmıştı.


Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)
TT

Vefik Safa yetkilerinin azaltılmasının ardından Hizbullah'tan istifa etti

Vefik Safa (AP)
Vefik Safa (AP)

Hizbullah'ın "Koordinasyon ve İrtibat Birimi" başkanı Vefik Safa istifasını sundu. Bu, partinin iki genel sekreterinin ve üst düzey askeri liderlerinin öldürüldüğü İsrail'in sert saldırılarının ardından yapısını yeniden kurmaya çalışan parti liderliği için bir ilk oldu.

Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre konuyla ilgili bilgili kaynaklar, Hizbullah liderliğinin bugün üst düzey güvenlik yetkilisi Vefik Safa'nın istifasını kabul ettiğini bildirdi.

Lübnan güvenlik kurumlarıyla irtibattan sorumlu olan Safa, Ekim 2014'te İsrail'in düzenlediği bir suikast girişiminden sağ kurtulmuştu.

Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)Vefik Safa, Hizbullah'ın siyasi danışmanı Hüseyin Halil ile birlikte (Reuters)

İstifa, partinin Safa'nın yetkilerini azaltmasının ardından geldi. Bu durum, geçen yılın sonlarında başlayan ve bazı isimlerin görevden alınması ve yerlerine yeni isimlerin atanmasıyla sonuçlanan yapısal değişiklikle eş zamanlı olarak gerçekleşti.

Safa'nın halefinin kimliği konusunda çelişkili haberler ortaya çıktı, ancak kaynaklar partinin bazı gruplar için daha az kışkırtıcı ve devlet ve yabancı güçlerle ilişkilerinde farklı bir üslup benimseyecek bir isim aradığı konusunda hemfikirdi. Potansiyel halefler olarak adı geçen en öne çıkan isimler arasında Hüseyin Barada, Hüseyin Abdullah ve Muhammed Muhanna yer alıyordu.

Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)Geçtiğimiz eylül ayında Beyrut sahil şeridindeki Raouche bölgesinde Hizbullah destekçileri, Nasrallah ve Safiyuddin'in suikastlarını anmak için bir araya geldi (AP)

Safa'nın son görünümü, Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah'ın suikastının yıldönümü olan 25 Eylül'de Raouche Kayası'nda, Başbakan Nevvaf Selam'a hakaretler yağdıran parti destekçilerinden bazılarıyla birlikte gerçekleşti.


Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
TT

Gazze anlaşması: Arabulucuların Hamas’ın silah sorununu çözmek için sınırlı seçenekleri

Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)
Gazze şehrindeki Hamas üyeleri (AFP)

Gazze anlaşmasının ikinci aşamasının 10 gün önce başlamasının ardından İsrail’in taleplerinin başında ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ yer alıyor. Ancak bu talebin nasıl hayata geçirileceğine dair belirsizlik sürerken, Hamas’ın Filistin devleti kurulmadan silahlarını teslim etmeye sıcak bakmaması süreci çıkmaza sokuyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, bu düğümün arabulucuları son derece sınırlı seçeneklerle karşı karşıya bıraktığını belirtiyor. Buna göre, ya silahların tamamen tasfiyesi ya da dondurulması yönünde bir formül bulunması ve Hamas’ın buna ikna edilmesi ya da harekete baskı uygulanması gerekiyor. Uzmanlar, bu başlığın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu başta olmak üzere İsrail iç siyasetinde seçim amaçlı bir baskı aracı olarak giderek daha fazla kullanılacağına dikkat çekiyor.

İsrailli muhalif lider Benny Gantz dün X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ‘Hamas’ın silahsızlandırılması’ çağrısında bulundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Hamas silah bırakmayı kabul etmezse İsrail bu yapıyı tasfiye edecek” dedi. Netanyahu da salı günü ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile yaptığı görüşmenin ardından, ‘Gazze Şeridi’nin yeniden imarına yönelik herhangi bir adımdan önce Hamas’ın silahsızlandırılmasının vazgeçilmez bir şart olduğu’ konusunda ısrarcı olduğunu vurguladı.

Strateji uzmanı Tuğgeneral Semir Ragıb, arabulucuların seçeneklerinin sınırlı olduğunu ve önlerinde ya uzlaşı sağlamak ya da baskı uygulamak dışında bir yol kalmadığını ifade etti. Ragıb, silahsızlandırma talebinin İsrail, Washington, Avrupa Birliği (AB) ve bağışçı ülkeler tarafından defalarca dile getirildiğini ve artık savaşın durdurulması ile yeniden imarın önüne konulan temel engellerden biri haline geldiğini söyledi.

Ragıb’a göre Netanyahu ve benzer siyasi aktörler silahsızlandırma dosyasını seçimlerde kullanacak ve anlaşmayı her an sabote edebilecekler. Özellikle ikinci aşama çok sayıda mayın barındırıyor ve Netanyahu, özellikle çekilmeyle ilgili başlıklara yaklaşmak istemiyor.

 Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)Gazze şehrinin Şeyh Rıdvan mahallesinde yıkılmış binaların enkazı arasında ilerleyen Filistinliler (AFP)

Askeri strateji uzmanı Tümgeneral Semir Ferec, mevcut seçeneklerin giderek daraldığını belirterek, silahların tamamen tasfiye edilmesinden ziyade dondurulması yönündeki bir seçeneğin daha olası olduğunu ifade etti. Ferec, Hamas’ın elindeki silahların füze ya da insansız hava aracı (İHA) niteliğinde olmadığını ve bu nedenle teslim edilebileceğini söyledi. ABD ve İsrail’in silah maddesinin uygulanmasında ısrarcı olduğunu kaydeden Ferec, bunun İsrail’in geri çekilmesiyle eş zamanlı gerçekleşmesi ve yeni bir savaşın önüne geçecek garantilerin sunulması gerektiğini vurguladı.

Öte yandan Reuters’a konuşan Hamas kaynakları, çarşamba günü yaptıkları açıklamada, hareketin silahsızlanma konusunu diğer Filistinli gruplarla görüşmeyi kabul ettiğini, ancak Washington ya da bölgesel arabulucuların kendilerine silahsızlandırmaya dair ayrıntılı ve somut bir teklif sunmadığını belirtti.

İsrail’in Kanal 13 televizyonu, geçtiğimiz ocak ayının sonunda, ABD’nin Hamas’a silahlarını çok uluslu bir güce teslim etmesi için birkaç haftalık süre tanıyan bir belge hazırladığını bildirmişti. Habere göre, bu sürede uyum sağlanmaması halinde İsrail’e ‘dilediği gibi hareket etme’ konusunda yeşil ışık yakılacak.

Ferec, Hamas’ın manevra alanının son derece sınırlı olduğuna dikkat çekerek, özellikle Mısır, Katar ve Türkiye başta olmak üzere arabulucularla hızlı bir uzlaşıya varması gerektiğini, zira İsrail’in şu aşamada en büyük engeli bu dosya üzerinden yarattığını ifade etti.

Ragıb ise Hamas’ın önünde, Trump planı ve silahsızlanma maddesini uygulamaktan başka bir seçenek bulunmadığını savundu. Ragıb, bu sürecin uzatılmaması ya da dolaylı yollardan aşılmaya çalışılmaması gerektiğini, ‘çünkü kaybedilen her günün ateşkes anlaşması için bir tehdit anlamına geldiğini’ dile getirdi.

Ragıb, Gazze’de polis güçlerinin önümüzdeki günler ya da haftalar içinde konuşlandırılacağını, istikrar gücünün de devreye girebileceğini belirterek, bu aşamadan sonra manevra alanının daha da daralacağına dikkat çekti.