Mısır, ABD’den 16 antik eseri geri aldı

Geri alınan eserler arsında bir cenaze yazıtı ve ahşap bir tabut parçası da var.

Ptolemaios dönemine ait altın sikke.

Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı geçtiğimiz çarşamba günü, ülkeden yasa dışı yollarla çıkarılan 16 tarihi eserin ABD’den geri alındığını bildirdi. 16 eser arasında ABD yetkililerinin yakın zamanda Metropolitan Sanat Müzesi'nden aldığı altı parça da bulunuyor. Bakanlık konuyla ilgili açıklamasında "New York'taki Mısır Başkonsolosluğu bu parçaları önümüzdeki birkaç gün içinde teslim alacak. Parçalar, mümkün olan en kısa sürede Kahire'ye dönmeleri için hazırlanacak” ifadelerini kullandı.
Eski Eserler Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Dr. Mustafa Vezirî yaptığı basın açıklamasında, kurtarılan Mısır eserlerinin yasa dışı yollardan ülkeden kaçırıldığını söyledi. Bu durum, ABD'nin, eserleri Mısır'a iade etmesiyle sonuçlanan üç farklı davada yaptığı soruşturmalarla da kanıtlandı. Soruşturmalar, New York'taki ABD Savcılığı, Mısır Dışişleri Bakanlığı ve ülkedeki ilgili çeşitli makamlarla sürekli koordinasyon çerçevesinde yürütüldü. Bakan, açıklamasında, "Mısır, antik eserlerinin kurtarılması dosyasını en yüksek öncelik seviyesine aldı”  dedi.
Mısır, ülkeden kaçırılan tarihi eserleri, elinde bulunduranlarla görüşerek geri almaya çalışıyor. Mısır bu bağlamda ABD, İsviçre, İtalya ve İspanya da dahil olmak üzere dünyanın birçok ülkesiyle ikili anlaşmalar imzaladı. Resmi verilere göre 2011'den bu yana 29 bin 300'den fazla eseri kurtarmayı başardı.
Eski Eserler Yüksek Konseyi'nde Bulunan Eski Eserler Dairesi Genel Müdürü Şaban Abdul Cevad konuya dair şu açıklamayı yaptı:
“Kurtarılan parçalar arasında Metropolitan Müzesi'nden altı eser de var. Bu eserlere ABD Savcılığı'nın Manhattan, New York'taki ofisi tarafından, ABD ve Fransa'ya birçok tarihi eserin kaçırılmasıyla ilgili yürütülen büyük bir davada el konuldu. Fransa'da ise soruşturmalar devam ediyor.”
Şaban Abdul Cevad, Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada ‘eserlere el konulur konulmaz ABD tarafı ile koordinasyonun kurulduğunu’ ve bunun ‘Washington ile iş birliğinin arkeolojik eserlerin ithalat ve ihracatına ilişkin 2016 yılında imzalanan ikili bir anlaşma çerçevesinde gerçekleştiğini’ söyledi. Söz konusu anlaşma geçen sene, beş yıllık bir süre için yenilendi. Anlaşma kapsamında Kahire, ABD’deki çok sayıda eseri kurtardı.
ABD’de soruşturmalara dahil olan yetkililer birkaç gün önce, New York’taki Metropolitan Sanat Müzesi'nde bulunan ve değeri 13 milyon dolardan fazla olan, aralarında 3,2 milyon dolar değerinde altı Mısır eserinin de bulunduğu 27 esere el konulduğunu duyurdu. Geri kalan parçalar Yunan ve Roma uygarlıklarına ait olup değerlerinin yaklaşık 10 milyon ABD doları olduğu tahmin ediliyor.
Abdul Cevad, kurtarılan eserlerin ‘modern devlet, geç, Yunan ve Roma dahil olmak üzere farklı dönemlere ait olduğunu’ açıkladı. Yetkili, kurtarılan eserler arasında bir kadının yüzünü betimleyen renkli sıva tabakası ile kaplanmış ahşap bir lahdin bir parçası ve hiyeroglif yazıtlı bir kireçtaşı bulunduğunu belirtti. Söz konusu eserler arasında beş küçük parçaya bölünmüş, Mısır'dan Çıkış Kitabı'ndan Kızıldeniz'i geçiş hikayesini anlatan renkli çizimlerle süslenmiş bir keten parçası, adaklardan bir görüntü, diz çökmüş bronz bir adam heykeli ve baş müzisyen unvanını taşıyan (Chemes) adlı bir kişinin renkli oymalarıyla süslenmiş kireçtaşı bir türbe de var. Ayrıca Roma döneminden bir kadını betimleyen Fayyum portrelerinden oluşan bir cenaze portresi de yer alıyor. Bu eserler Metropolitan Müzesi'nden toplanıldı. Bunun yanı sıra Mısır’dan yasa dışı yollarla çıkarılan tarihi eserler arasında, ABD’li bir insanının elinde bulunan ve soruşturmalar sonucunda bunları yasa dışı yollardan elde ettiği tespit edilen dokuz eser ve Ptolemaios döneminden kalma bir altın sikke de var.