Sudanlılar ülkede yaşanan iktidar krizine İngiltere’den çözüm bekliyor

Sudan’da sivil yönetim çağrısında bulunulan protestolar ekim ayından bu yana devam ediyor. (AP)
Sudan’da sivil yönetim çağrısında bulunulan protestolar ekim ayından bu yana devam ediyor. (AP)
TT

Sudanlılar ülkede yaşanan iktidar krizine İngiltere’den çözüm bekliyor

Sudan’da sivil yönetim çağrısında bulunulan protestolar ekim ayından bu yana devam ediyor. (AP)
Sudan’da sivil yönetim çağrısında bulunulan protestolar ekim ayından bu yana devam ediyor. (AP)

Sudanlılar, Hartum’a gelen İngiliz heyetinin, siyasi bir atılım ve kapsamlı bir sivil geçiş hükümeti için çerçeve oluşturulmasını sağlayacak bir anlaşmaya varılması çabalarına destek vermesini bekliyor. Sudan’ın başkentindeki İngiltere Büyükelçiliği tarafından yapılan açıklamaya göre İngiltere bu yöndeki çalışmaları destekliyor.
Heyette İngiltere’nin Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu Özel Temsilcisi Sarah Montgomery ve İngiltere’nin Sudan ve Güney Sudan Eyaleti Özel Elçisi Robert Fairweather yer alıyor. Temsilciler üç gün sürecek ziyarette Sudan’daki bir dizi siyasi aktör, sivil ve askeri liderle toplantı gerçekleştirecek.

Burhan toplantı düzenledi
Sudan Ordu Komutanı Abdulfettah el-Burhan, ABD’den döndüğü gün Silahlı Kuvvetler Komutanlığı ile bir toplantı gerçekleştirdi. Burhan, ABD’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 77’nci oturumuna katılmış ardından cumartesi akşamı Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi ile görüşmüştü.
Egemenlik Konseyi Başkanı’nın Silahlı Kuvvetler Komutanlığı ile toplantı gerçekleştirmesi, Burhan’ın önümüzdeki günlerde Egemenlik Konseyi’ni feshetmek ve seçimler yapılana kadar ülkeyi yönetecek bir ‘Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi’ oluşturmak gibi önemli kararlar alabileceği yönündeki spekülasyonların çıkmasına neden oldu. Tartışmalar, Sudan ordu liderlerinin ve Mısır Cumhurbaşkanı ile yaptığı görüşmenin ardından, 25 Ekim’de Egemenlik Konseyi’ni ve Bakanlar Kurulu’nu feshetmesi ve olağanüstü hal (OHAL) ilan ederek iktidara gelmesinin birinci yıl dönümü yaklaşırken artıyor.
Burhan söz konusu dönemde yaptığı açıklamalarda, bir ay içerisinde bir hükümet kurma ve devlet kurumlarının oluşumunu tamamlama sözü vermişti. Ancak yaklaşık bir yıldır anayasal boşlukta olan Sudan’da karşılaştığı güçlü muhalefet nedeniyle 11 aydır bunu başaramadı.
Sudan Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Tuğgeneral Nebil Abdullah, Silahlı Kuvvetler’in Facebook sayfasından yaptığı açıklamada, Burhan’ın BM Genel Kurulu oturumundan döndükten sonra pazar sabahı Ordu Genel Komutanlığı’ndaki ofisinde Silahlı Kuvvetler Komutanlığı Heyeti ile görüştüğünü belirtti. Ancak daha fazla açıklamada bulunmadı.
Burhan, BM Genel Kurulu toplantılarının oturum aralarında AP’ye verdiği röportajda, Sudan’da seçimlerin gerçekleştirileceği tarihle ilgili olarak, siyasi sürece müdahale edilmeden anlaşmaya varılmasını beklediğini vurguladı. Burhan sözlerini şöyle sürdürdü:
“Elbette bu bekleyiş süresiz değil. Bize alan bırakılsaydı şimdi geçiş aşamasının görevlerini yerine getirmiş olurduk. Ancak sivil güçler, bölgesel ve uluslararası toplum durmamızı istedi.”
Burhan, ordunun 4 Temmuz’da sivil muhalefetle müzakerelerden çekildiğini duyurdu. Siyasi güçler sivil bir hükümet üzerinde anlaşmaya vardığında Egemenlik Konseyi’ni feshetme ve ‘Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi’ kurma niyetinde olduğunu açıkladı. Ancak bu yaklaşım muhalefet tarafından ‘manevra’ olarak değerlendirildi. Zira Burhan’ın bu talebi, askeri yönetimde kendisiyle müttefik ve devrik Cumhurbaşkanı Ömer el-Beşir rejimiyle ortak olan partiler de dahil olmak üzere tüm siyasi güçlerin anlaşmasını şart koşuyordu. Muhalefet, Burhan’ın bu önerisini ordu yönetiminin Egemenlik Konseyi’nin yetkileri kurulacak Silahlı Kuvvetler Yüksek Kurulu’na devredilirken sivil kabinenin askeri kurum için sadece bir ‘sekreterlik’ haline getirileceği bir ‘taktik’ olarak değerlendirdi.
Diğer yandan, Burhan New York’tayken Afrikalı ve yabancı liderlerle bir dizi görüşme gerçekleştirdi. Bu liderler arasında Afrika Birliği (AfB) Dönem Başkanı ve Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall’da yer alıyordu. Burhan, Sall ile gerçekleştirdiği toplantıda, birliğin Sudan’ın AfB üyeliğini dondurma kararını yeniden gözden geçirilmesini görüştü. AfB, Burhan’ın 25 Ekim 2021’de aldığı kararların ardından Sudan’ın üyeliğini askıya aldı. Zira birliğe göre Burhan Abdullah Hamduk liderliğindeki geçici sivil hükümeti devirdi. Burhan’ın aldığı kararlar, AfB tarafından ‘askeri darbe’ olarak nitelendirilirken, AfB yönergeleri, askeri darbelerin yaşandığı ülkelerin üyeliğinin dondurulmasını öngörüyordu.
Sudan Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Nebil Abdullah dün, Deniz Kuvvetleri’nin Sudan karasularında dört Yemen vatandaşını taşıyan bir tekneye el koyduğunu duyurdu. Teknenin içinde 90 Kalaşnikof, 162 kutu Karnov hafif makinalı tüfek, çeşitli kalibrelerde 182 mühimmat kutusu, 43 kutu Vortex patlayıcı kabloları ve 45 kutu patlayıcı fitil bulundu.
Abdullah, Sudan ordusunun daha önce de Yemenli ve Sudanlı unsurlar tarafından kaçırılan çok miktarda uyuşturucu, silah ve patlayıcı maddenin ele geçirdiğini kaydetti.



Türkiye ve Ürdün, Gazze’de barış planının uygulanmasının sürdürülmesi gerektiğini belirtti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Türkiye ve Ürdün, Gazze’de barış planının uygulanmasının sürdürülmesi gerektiğini belirtti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul’da Ürdün Kralı II. Abdullah’ı kabul ederken (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ürdün Kralı II. Abdullah, Gazze’de barış planının hayata geçirilmesinin önemini, ateşkesin kalıcı biçimde sürdürülmesini, yeniden imar sürecinin başlatılmasını ve bölge halkına insani yardımların kesintisiz ulaştırılmasını ele aldı.

Türk kaynaklara göre, Erdoğan ile Kral II. Abdullah, cumartesi günü İstanbul’daki Dolmabahçe Sarayı’nda bulunan Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nde gerçekleştirdikleri görüşmede, iki ülke arasındaki ilişkiler ile bunların farklı alanlarda geliştirilme yollarını değerlendirdi; bölgesel ve uluslararası gelişmeleri masaya yatırdı.

Ürdün Kralı’nın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın daveti üzerine Türkiye’ye yaptığı kısa ziyaret kapsamında, iki lider önce baş başa bir görüşme gerçekleştirdi, ardından iki ülke heyetlerinin katılımıyla genişletilmiş bir toplantı yapıldı.

Görüşmelerde Gazze’deki son durum ve barış planının ikinci aşamasının uygulanması ayrıntılı biçimde ele alındı. Taraflar, ateşkesin sürdürülmesi gerektiğini vurgularken, devam eden İsrail ihlallerini kınadı; insani yardımların sürdürülebilir şekilde ulaştırılmasının önemine ve Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine yönelik her türlü girişimin reddedilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Toplantılarda ayrıca Suriye’deki gelişmeler de ele alındı. Erdoğan ve Kral II. Abdullah, Suriye’nin toprak bütünlüğü ve egemenliğinin korunmasının, ülkenin istikrarını sarsmaya yönelik girişimlerin reddedilmesinin ve Suriyelilerin ülkelerine gönüllü ve güvenli şekilde dönüşlerinin sağlanmasının gerekliliğini vurguladı.

Kaynaklara göre, ikili ve genişletilmiş görüşmelerde bölgedeki diğer gelişmeler de değerlendirildi; taraflar, bölgesel istikrarın sağlanması için iş birliği ve ortak çalışma iradesini teyit etti.

efrgt87kı8
Erdoğan ile Ürdün Kralı’nın, iki ülke heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirdiği genişletilmiş görüşmelerden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Görüşmelere Türkiye tarafında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Cumhurbaşkanlığı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç katılırken, Ürdün tarafından da muhatap isimler yer aldı.

Ürdün Kralı’nın Türkiye ziyareti, Türkiye ile Suriye arasındaki Cilvegözü (Bab el-Hava) sınır kapısı üzerinden Türkiye ve Yunanistan’a yönelik kara taşımacılığının 15 yıl aradan sonra yeniden başlatılmasının hemen ardından gerçekleşti.

Ulaştırma bakanlıkları arasında yürütülen ortak koordinasyon ve çabalar sonucunda gümrük ve idari engellerin kaldırılmasıyla hayata geçirilen uygulama kapsamında, cuma günü üç tır deneme amaçlı olarak Türkiye topraklarına giriş yaptı.

Söz konusu adımın, bölgesel kara taşımacılığı haritasında nitelikli bir sıçrama yaratması ve Ürdün’ü, Suriye ve Türkiye üzerinden Avrupa kıtasına bağlayan önemli bir ticaret hattını yeniden canlandırması bekleniyor. Bu hat, Cilvegözü (Bab el-Hava) ve Öncüpınar (Bab es-Selame) sınır kapıları üzerinden işleyecek.


Arap ve İslam dünyası, İsrail’in Batı Şeria üzerinde egemenlik kurma girişimini reddediyor

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
TT

Arap ve İslam dünyası, İsrail’in Batı Şeria üzerinde egemenlik kurma girişimini reddediyor

İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinin batısında, Filistinlilere ait evler ve dükkanlar İsrail buldozerleri tarafından enkaz yığınlarına dönüştürüldü. (AFP)

Suudi Arabistan, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Endonezya, Pakistan, Mısır ve Türkiye dışişleri bakanları, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yasa dışı İsrail egemenliğini dayatmayı, yerleşimleri pekiştirmeyi ve yeni bir hukuki ve idari fiili durum oluşturmayı hedefleyen karar ve uygulamalarını en sert ifadelerle kınadı. Söz konusu adımların, Batı Şeria’nın yasa dışı ilhakına yönelik girişimleri hızlandırdığı ve Filistin halkının zorla yerinden edilmesine yol açtığı vurgulandı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan ortak bildiride, İsrail’in işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde herhangi bir egemenliğinin bulunmadığı bir kez daha yinelendi. Bakanlar, İsrail’in Batı Şeria’da sürdürdüğü yayılmacı politikalar ve hukuka aykırı uygulamaların bölgede şiddeti ve çatışmayı körüklediği uyarısında bulundu.

fevfev
İsrail ordusuna ait buldozerler, Batı Şeria’nın Ramallah kentinin batısındaki Şukba köyünde Filistinlilere ait üç evi yıktı. (AFP)

Bakanlar, bu hukuka aykırı uygulamaları kesin bir dille reddettiklerini belirterek, söz konusu adımların uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu, iki devletli çözümü baltaladığını ve Filistin halkının 4 Haziran 1967 sınırları içinde, başkenti Kudüs olan, bağımsız ve egemen bir devlet kurma yönündeki devredilemez hakkına saldırı niteliği taşıdığını vurguladı. Açıklamada, bu uygulamaların bölgede barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik devam eden çabaları da sekteye uğrattığı ifade edildi.

Bakanlar ayrıca, işgal altındaki Batı Şeria’da hayata geçirilen bu yasa dışı uygulamaların hükümsüz ve geçersiz olduğunu, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin özellikle 1967’den bu yana, Doğu Kudüs dahil olmak üzere işgal altındaki Filistin topraklarının demografik yapısını, karakterini ve statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tüm İsrail uygulamalarını kınayan 2334 sayılı kararı başta olmak üzere BM kararlarının açık ihlali anlamına geldiğini kaydetti. Açıklamada, 2024 yılında Uluslararası Adalet Divanı (UAD) tarafından yayımlanan danışma görüşüne de atıf yapılarak, İsrail’in işgal altında bulunan Filistin topraklarındaki politika ve uygulamalarının ve bu topraklardaki varlığının hukuka aykırı olduğu hatırlatıldı.

sdfrg
İsrailli askerler, işgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinde yerleşimcilerin yaptığı bir tur sırasında nöbet tutuyor. (Reuters)

Bakanlar, uluslararası topluma yasal ve ahlaki sorumluluklarını üstlenmesi çağrısını yineleyerek, İsrail’i işgal altındaki Batı Şeria’da tehlikeli tırmanışı ve yetkililerinin kışkırtıcı açıklamalarını durdurmaya zorlaması gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, Filistin halkının kendi kaderini tayin etme hakkının ve iki devletli çözüm temelinde, uluslararası meşruiyet kararları ile Arap Barış Girişimi doğrultusunda devletini kurma yönündeki meşru taleplerinin karşılanmasının, bölgede güvenlik ve istikrarı garanti altına alacak adil ve kapsamlı bir barışa ulaşmanın tek yolu olduğu ifade edildi.


Irak: Cumhurbaşkanlığı seçim oturumu için tarih belirleme konusunda yine karar veremedi

Meclis Başkanı, Cumhurbaşkanı seçiminin sonuçlandırılmasını görüşmek üzere 1 Şubat'ta bir toplantı düzenledi (X)
Meclis Başkanı, Cumhurbaşkanı seçiminin sonuçlandırılmasını görüşmek üzere 1 Şubat'ta bir toplantı düzenledi (X)
TT

Irak: Cumhurbaşkanlığı seçim oturumu için tarih belirleme konusunda yine karar veremedi

Meclis Başkanı, Cumhurbaşkanı seçiminin sonuçlandırılmasını görüşmek üzere 1 Şubat'ta bir toplantı düzenledi (X)
Meclis Başkanı, Cumhurbaşkanı seçiminin sonuçlandırılmasını görüşmek üzere 1 Şubat'ta bir toplantı düzenledi (X)

Irak parlamentosu, bugün gündemine yeni bir cumhurbaşkanı seçimini dahil etmeyi başaramadı; bu, parlamento seçimlerinin üzerinden iki aydan fazla zaman geçmesine rağmen yaşanan üçüncü başarısızlık oldu.

Bu geri adım, Şii ve Kürt güçleri arasında devam eden siyasi anlaşmazlıkların ortasında geldi; bu anlaşmazlıklar, cumhurbaşkanı adayı konusunda uzlaşmaya varmalarını engelledi ve ülkedeki siyasi çıkmazın devam etmesine neden oldu.

Mevcut Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani, yeni bir hükümet kurma ve cumhurbaşkanı seçme için anayasal sürelerin aşılmasının ardından geçici hükümete liderlik ediyor; bu durum Irak siyasi sahnesini daha da karmaşıklaştırarak, anayasal kurumların etkinliğini zayıflatmaktadır.

Gözlemciler, bu durumun devam etmesinin, siyasi güçler arasındaki gerilim ve bölünme ortamında, devlet çalışmalarında daha fazla olumsuzluğa yol açabileceğine ve diğer anayasal hakların tamamlanmasını geciktirebileceğine dikkat çekiyor.