ABD’nin İsrail Büyükelçisi Nides denge diplomasisi yapıyor

Washington, Doğu Kudüs de dahil olmak üzere Batı Şeria'da yerleşimlerin artmasına karşı çıkıyor

ABD’nin Kudüs Büyükelçisi Nides geçen Ağustos ayında Başbakan Lapid ve Kongre Üyesi Ted Deitch ile (Twitter hesabı)

ABD'nin Kudüs (İsrail) Büyükelçisi Thomas Nides, yerleşimlerin genişlemesini önlemek için İsrail hükümetiyle iş birliği yaptıklarını açıkladı. Başkan Joe Biden'ın göreve gelmesinden bu yana ülkesinin İsrail'deki büyükelçiliğinin işlerinden sorumlu olan Nides, ABD yönetiminin tutumunun yerleşimlerin genişletilmesine ve büyümesine karşı olduğunu söyledi ve “bu tutumunu İsrail hükümetine birkaç kez açıkça ifade ettiğini” vurguladı.
Büyükelçi, işgal altındaki Doğu Kudüs'te Filistinli sivil toplum örgütlerinin projelerinin finansman desteği için 6,5 milyon dolar yardım sağlayan ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı toplantısının ardından bir basın toplantısı düzenledi. Nides, basın toplantısında yaptığı konuşmada, ülkesinin Doğu Kudüs de dahil olmak üzere yayılmacı yerleşim politikalarına karşı çıktığını söyledi.
Büyükelçi, ABD'nin Filistinlileri 500 milyon dolar ile yeniden finanse edeceğini, ancak bunu doğrudan Filistin Yönetimine teslim etmeyeceğini, bunun yerine Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın (UNRWA) bütçesini destekleyeceğini açıkladı.
Başkan Joe Biden yönetiminin geçen yılın başlarında göreve başlamasından bu yana işgal altındaki Filistin topraklarında yerleşime karşı olduğu biliniyor. Eski Başkan Donald Trump'ın da büyükelçiliği Tel Aviv'den Kudüs'e taşımak istemesine rağmen Doğu Kudüs'ün işgal altında olduğunu kabul ettiği biliniyor. Hatta Büyükelçi Nides, Batı Şeria’daki herhangi bir yerleşim yerine asla ayak basmayacağını bizzat açıkladı.
Nides, Başbakan Yair Lapid'in geçen hafta Birleşmiş Milletler'de yaptığı ve ihtilafa iki devletli çözümle verdiği desteği açıkladığı konuşmasına övgüde bulundu. Yair Lapid, temmuz ayında Kudüs'te ABD Başkanı Joe Biden ile yaptığı görüşmede de benzer sözler söylediğini kaydetti. Ancak Jerusalem Post'a göre, Lapid'e Filistin Yönetimi Devlet Başkanı Mahmud Abbas ile görüşmeyi reddetmesi sorulduğunda sessizliğini koruması dikkati çekti. Nides, “Gerçekleşebilecek her türlü diyaloğu teşvik ediyoruz ve bunun daha fazla müzakereye yol açacağını umuyoruz. Ayrıca Lapid'in iki devletli çözüm için devam eden çabalarını destekliyoruz” dedi.
ABD büyükelçisi, Başkan Biden'ın geçen Temmuz'da İsrail ve Filistin topraklarına yaptığı ziyaretin arifesinde Washington Post'ta bir makale yazdı. Büyükelçi makalesinde, ABD'nin Filistinlilerle ilişkileri yeniden inşa ettiğini ve kongre ile birlikte yaklaşık 500 milyon dolarlık fonu Filistin’e teslim edeceğini belirtti. Büyükelçi ayrıca ABD yönetiminin Donald Trump tarafından kapatılan Kudüs'teki bir konsolosluğu yeniden açma sözü verdiğini ve İsrail yerleşimlerinin genişlemesine şiddetle karşı çıktığını ve bunun iki devletli çözüm umutlarına derinden zarar verdiğini düşündüğünü söyledi.
Nides'in Kudüs'teki görüşmesinde, geçmişte "Cısr en Nebi" olarak bilinen "Maber el Kerame" geçidinin önümüzdeki aydan itibaren 24 saat boyunca her iki yönden de yolculara açılacağını açıklaması dikkat çekiyor. Biden bu ayın başında geçidi açma sözü vermesine rağmen İsrailliler biraz zaman kaybetti. Nides, "Geçidin 24 Ekim'den itibaren deneme süresi boyunca 24 saat açık olacağı konusunda bilgilendirildim" dedi.
Başka bir konudaki bir kamuoyu yoklamasının sonuçları, İsrail'i destekleyen daha genç Amerikalıların, İsrail'i "kendisinden korumak" için boykot etmeyi ve cezalandırmayı ve Filistin halkına karşı saldırgan politikasını durdurmaya zorlamayı desteklediğini ortaya koydu.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, uzman bir Amerikan şirketi tarafından ABD'li üniversite öğrencileri arasında yürütülen bir kamuoyu yoklamasının sonuçlarını Çarşamba günü yayınladı ve Boykot, Tecrit ve Yaptırımlar Hareketi’nin (BDS) faaliyetleri hakkında bilgilendirilen üniversite öğrencilerinin yüzde 56'sının, BDS hareketinin İsrail'i boykot etme, İsrail'den yatırım çekme ve İsrail'e yaptırım uygulama kararını desteklediğini belirtti. Sonuçlar ayrıca öğrencilerin yüzde 48'inin İsrail'i ABD için bir “hazine” olarak gördüğünü, yani önemli bir kısmının İsrail'i sevdiğini ve aynı zamanda İsrail'in Filistinlilere karşı uygulamalarına şiddetle karşı çıktıkları için boykot edilmesini desteklediğini ortaya koydu.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, Bakan Yardımcısı Idan Roll'ün ifadesiyle, İsrail'i destekleyen gençlerin yüzdesinin artmaya başladığını ve gençlerin yaşlandıkça İsrail'e karşı daha sempatik hale geldiğini, bakanlığının ise bunu olumlu bir durum olarak değerlendirdiğini söyledi. Onun sözlerine göre, gençler İsrail'i "yüksek teknoloji ve değerlere sahip bir demokrasi" ülkesi olarak görüyor.
Şarku’l Avsat’ın İsrail yerel kaynaklarından derlediği habere göre Bakan yardımcısı, siyasi meselelerle ilgilenen öğrencilerin yüzde 58'inin ankette İsrail'i desteklediklerini doğruladığını açıkladı. Bakanlık, sonuçları İsrail Değişim Hükümeti’nin geçen yılki faaliyetlerinden ve İsrail Başbakanı Yair Lapid'in izlediği dış politikadan kaynaklanan bir başarı olarak değerlendirdi. Roll, "Görevi üstlendikten sonra, öğrencilerin İsrail ile ilgili fikirlerinin değişmesi adına Dışişleri Bakanlığı için önemli bir arena olan üniversitelere odaklandım. Ziyaretlerim sırasında, düşmanlarımız tarafından yayılması sağlanan yanlış haber dalgaları karşısında öğrencilerin İsrail hakkında ödev yazmaya olan susuzluğunu gözlemledim" diyerek sözlerini noktaladı.