Londra, Hartum ile ilişkileri yeniden başlatmak için ‘sivil hükümeti’ şart koştu

Ordunun siyasi anlaşmaya engel olmamasını bekliyor

13 Eylül’de Sudan’da sivil yönetim çağrısında bulunan protestolardan bir kare (AP)

İki İngiliz yetkili Sudan krizinin tarafları arasında büyük anlaşmazlıkların olduğunu açıklarken, ülkedeki siyasi krizin çözümünde ilerleme kaydetmek için diyaloğun tüm tarafları içermesi gerektiğini vurguladı. İngiltere’nin, askeri tarafın siyasi anlaşmaya engel olmamasının beklediği de belirtildi.
İki yetkili, İngiltere-Sudan ilişkilerin yeniden başlaması için Sudan’da sivillerin liderlik ettiği bir geçiş hükümetinin kurulmasını şart koştu. İngiltere’nin Sudan ve Güney Sudan Özel Elçisi Robert Fairweather “Bunun kolay olmadığını biliyoruz, ancak güven inşa etmek ve çözüm açısından ilerleme kaydetmek için tarafların birbirlerini dinlemeleri ve görüşmeleri önemli” ifadelerini kullandı.
Fairweather Hartum’daki İngiltere Büyükelçiliği’nin internet sitesinde yayınlanan bir basın açıklamasında, Sudanlı taraflar arasında büyük anlaşmazlıklar olsa da, “Bazı olumlu açıklamalar aldık ancak en önemli şey eylemler” ifadelerine yer verdi.
İki yetkili, ülkelerinin Sudan krizinin tarafları arasında sivil bir geçiş hükümetinin kurulmasına dayalı siyasi bir atılımın yolunu açan bir anlaşmaya varılmasına yönelik diyaloga verdiği desteği yineledi.
Dün sona eren Sudan ziyareti sırasında Fairweather, Sudan Geçici Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, sivil muhalefet koalisyonu olan Özgürlük ve Değişim Bildirgesi Güçleri (ÖDBG) ve ordunun iktidarı ele geçirme kararlarına sadık olan Ulusal Uzlaşı Güçleri ile bir araya geldi.
Sudan halkının talep ettiği sivil yönetime geçişi sağlamak için tüm tarafların esneklik göstermesinin ve bazı tavizler vermelerinin önemini vurgulayan Fairweather, İngiltere’nin askeri tarafın devam eden siyasi sürece engel olmamasını beklediğini de vurguladı. İngiltere Özel Elçisi, “Diyalog tüm taraflar arasında olmalı. Bunun kolay olmadığını biliyoruz zira büyük anlaşmazlıklar var. Çözümde ilerleme sağlamak ve kendi aralarında güven inşa etmek için bir araya gelip birbirlerini dinlemeleri önemli” ifadelerini de sözlerine ekledi.
İngiltere’nin Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu Özel Temsilcisi Sarah Montgomery ile birlikte Sudan’a gelen Fairweather, üç günlük ziyaretini tamamladı.
Şarku’l Avsat’ın kaynaklarından aldığı bilgilere göre, İngiliz yetkililer, Birleşmiş Milletler (BM), Afrika Birliği (AfB) ve Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi’nden (IGAD) oluşan üçlü mekanizma ile görüştü. Görüşmede, bazı konularda sivil ve askeri güçler arasındaki görüş farklılıklar ile iki taraf arasındaki boşluğu doldurmaya yönelik arabuluculukta ulaşılan bulgular ele alındı.
Geçici Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, İngiltere Özel Elçisi’ne, ulusal anlaşmanın sağlanması, siyasi katılım tabanının genişletilmesi ve askeri bileşenin oluşumun siyasi süreçten çekilmeye yönelik tutumunun gölgesinde, sivil yönetime geçiş yoluna geri dönülmesinin gerekliliğine yönelik güvence verdi.
Egemenlik Konseyi Başkanı Burhan, Sudanlıların üzerinde anlaşmaya vardıkları kararları duyurmaya yönelik bir platform olarak üçlü mekanizmaya olan güvenini dile getirdi.
Burhan, İngiltere ve uluslararası toplum taraflarına siyasi bir anlaşmaya varmaya teşvik etme ve tüm taraflarla aynı şekilde işbirliği yapma çağrısında bulundu.
Görüşme sırasında İngiltere Özel Elçisi ise, tüm Sudanlı taraflara, ülkedeki geçiş sürecini yönetecek bir sivil hükümetin kurulmasını sağlayacak bir anlaşmaya bir an önce varılması için çağrıda bulundu.
Hartum’daki İngiltere Büyükelçiliği tarafından yayınlanan bir basın açıklamasına göre, söz konusu ziyaret İngiltere’nin Sudan’da siyasi bir atılımı ve kapsamlı bir sivil geçiş hükümeti için bir çerçeve oluşturulmasını sağlayacak bir anlaşmaya varılması konusunda verdiği desteği teyit etmek üzere geldi.
Diğer yandan İngiltere, Suudi Arabistan, ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) içeren dörtlü mekanizmaya katılıyor. Mekanizma, Sudan ordusunun 25 Ekim’de iktidarı kontrol altına almasının geride bıraktığı krizi konusunda siyasi bir çözüme ulaşmak için ordu ve sivil güçler arasındaki pozisyonları yakınlaştırmayı amaçlıyor.
BM’ye bağlı Sudan’daki Entegre Geçiş Yardım Misyonu (UNITAMS) Başkanı Volker Peretz, siyasi diyaloğa yönelik kaçınılmaz ihtiyacı vurgularken, sivil yönetime geçiş yolunun, geçiş dönemindeki görevler, çeşitli aktörler arasında rol ve sorumlulukların dağılımı ve askeri liderlerin herhangi bir rol üstlenmemesi üzerinde net bir anlaşma gerektirdiğini belirtti.
Peretz üçlü mekanizmanın, uluslararası toplumdaki ortaklarıyla, çoğunluk tarafından kabul edilebilir bir siyasi anlaşmaya varmak ve Sudanlılar arasında mümkün olan en geniş çaptaki mutabakatı sağlamak için çabalarını sürdüreceğini söyledi. Ayrıca mekanizmanın, askeri teşkilat ile mümkün olan en geniş sivil taraf arasında nihai bir anlaşmaya varılması için arabuluculuk veya kolaylaştırıcı taraf rolünü oynamaya tamamen hazır olduğunu da belirtti.