Libya: Dibeybe’nin bürokraside tasarruf kararnamesi tartışılıyor

Dibeybe’nin tasarruf tedbirleri Libya kamuoyunda israf ve yolsuzlukları gündeme taşıdı  

Geçici Birlik Hükümeti Başkanı Abdulhamid Dibeybe (Hükümet)

Libyalı politikacılar, geçici Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe’nin bakanlıkları ve kurumları içindeki harcamalarda tasarruf sağlanmasıyla ilgili olarak yayınladığı genelgeye farklı tepkiler verdi. Bazıları bu adım İdari Denetim ve Kontrol Bürosu raporlarının ortaya çıkardığı mali ve idari ihlaller konusunda halkın öfkesini dindirmeyi amaçladığını düşünürken, bazıları da bunu takdiri hak eden olumlu bir adım olarak değerlendirdi.
Libya Temsilciler Meclisi (TM) Milletvekili Muhammed er-Raid Şarku’l Avsat’a, hükümetinin ülkede gerçekleştirdiği projelere kıyasla, mali harcamaların az olduğunu belirterek, Dibeybe’nin kararının ‘söylendiğini gibi halkın öfkesini dindirmek üzere gelmiş olduğun inanmadığını’ söyledi.
Libya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı olan Muhammed er-Raid, bazılarının, kamu parasının israfını durdurma konusunda tüm sorumluluğu yalnızca bu hükümete ait olarak görme girişimine karşı çıktı. Bu konudaki sorumluluğun herkese ait olduğunu belirterek, devletin idari birimindeki büyük birikmeye ek olarak, yüksek enflasyon oranına dikkat çekti. Maaş konusunun ülke genel bütçenin neredeyse yarısını kapsadığını vurguladı. Zira, maaş konusunun, Birlik Hükümeti’nin önceki hükümetlerden devralmış olduğu ve özel sektörü dışlayan devrik Kaddafi dönemine kadar uzanan ikilemlerden birini temsil ettiğini belirtti.
Dibeybe hükümetine bağlı bakanlıklara, kurumlara ve kuruluşlara, yemek hizmetleri ve içeride ve dışarıda verilen hediye son verilmesinin yanı sıra bakanlıklardaki tüm görevlilerin çalışanlara telefon ve araba satın almalarını yasaklama emri verdi.
Politikacılar ve gözlemciler, Dibeybe’nin attığı bu adımların ‘iyi olmasına rağmen, sadece kabukları tedavi ettiğini ve kamu parasının israfını durdurmaya yönelik konunun temeline müdahale olmadığı’ sonucuna vardı.
Şarku’l Avsat’ın Libya kaynaklarından edindiği bilgilere göre bu bağlamda, sivil aktivist Muhammed Ubeyd, Dibeybe’nin talimatının ‘hükümet tarafından harcama politikalarında yapılan hatanın onaylanması’ anlamına geldiğini belirten, bu adımın sınırlı sayıda harcamaya odaklanırken, büyük şeyleri ihmal ettiğine inandığını belirtti.
Daha önce yolsuzluğun kınanması için Trablus’ta barışçıl bir gösteri yapılması çağrısında bulunan Ubeyd Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Dibeybe tarafından yayınlanan genelgede yer alan prosedürlerin sadece genç çalışanlara değil herkese uygulanmasını talep etti. Aktivist, Dibeybe tarafından hükümetinin ilk saflarında ve üst düzey liderleri arasında hesap verebilirlik ilkesini harekete geçirmesine ve raporlara sorumlu olduğu belirtilen kişiler hakkında adli süreç başlatılmasına dikkat çekti. Gerçek yolsuzluğun küçük harcamalarda olmadığını, muhasebe raporunda belirtildiği üzere bazı büyük kurum ve bakanlıklarda büyük fonların boşa harcamalarında olduğunu öne sürdü.
Libya Temsilciler Meclisi Milletvekili Abdulselam Nasiye, muhasebe raporunun ortaya çıkardığı korkunç miktardaki ihlallere, mali ve ekonomik suçlara müsamaha gösterilmeyeceğini ve bunların hoş görülemeyeceğini belirtti. Nasiye, mali kontrol sisteminin yeniden gözden geçirilmesi, tamamen değiştirilmesi için çalışılmasının yanı sıra bağımsız bütçelere sahip 600’den fazla idari birimin varlığı ve denetim organlarının siyasi olaylardan uzak durma ihtiyacı sebebiyle hükümetin yapısının yeniden yapılandırılması çağrısında bulundu.
Dibeybe tarafından yayınlanan genelgenin eleştirmenlerine katılan Devlet Yüksek Konseyi üyesi Ahmed Linki, bunun kamu parasının israfını durdurmak için ciddi bir başlangıcı temsil etmediğini belirtti. Linki “Kamu parasının çalınmasına son vermeye yönelik adımların gerçek başlangıcı, yasama yetkisine tabi birleşik bir yürütme yetkisinin oluşturması ve bu yürütme yetkisi tarafından verilen kararları uygulayan birleşik güvenlik kurumlarının varlığı ile başlar” ifadelerini kullandı.
Linki, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada “Ülkedeki denetim organlarını etkileyen siyasi ve idari bölünme durumu, herhangi bir yozlaşmış kişinin bir bölgeden diğerine kolayca geçmesini veya ülke dışına kaçmasını kolaylaştırıyor. Aynı şekilde kaçak fonların izini sürme sürecine de engel oluyor ve bu nedenle onları geri almak oldukça zor oluyor” ifadelerini sözlerine ekledi. Ayrıca, kamu parasını boşa harcamayı durduramama durumunun Dibeybe ve Başağa hükümetleri için söz konusu olduğunu vurguladı.
Linki, ‘Libya işlerine müdahale eden ülkelerin, eğer niyetleri iyiyse, ülkenin prestijini geri kazanmak üzere askeri ve güvenlik kurumlarını birleştirmeye katkıda bulunmaları ve rakip iki hükümeti desteklemeyi bırakmaları gerektiğini’ düşünüyor.
Devlet Yüksek Konseyi üyesi Said bin Şerade, düzenleyici makamların raporlarıyla bugün ve geçmişte ortaya çıkan Libya’ın maruz kaldığı yağmaların, devletin iflasına yol açabileceğine yönelik uyarıda bulundu.
Şerade, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Yağmalanan para, Libya’nın bu halini değiştirebilir ve birçok krizini çözebilirdi ancak ne yazık ki, siyasi çatışma tüm sahneye gölge düşürüyor ve pek çok kişi bu durumla yüzleşme ve düzeltme ihtiyacına odaklanılmamasına neden oluyor” ifadelerini sözlerine ekledi.