Enflasyon Peru'da patatesi ve Meksika'da mısırı etkiliyor

Dünya genelinde satın alma alışkanlıkları, tüketilen maddelerin ortalama fiyatlarına göre değişiyor

Lima'daki Santa Anita pazarında bir patates satıcısı ürünlerini satmak için bekliyor (AFP)

Peru’dan Meksika'ya kadar uzanan enflasyon artışları, nüfusun temel gıda maddelerini satın alma kabiliyetini ortadan kaldırıyor. Ayrıca "Patates olmadan Peruluların yaşamı olmadığı", mısırın ise Meksikalılar için hayati bir ürün olduğunu ve bu ürünlerin aynı zamanda kültürel hayatın bir parçası olduğu belirtiliyor.
Peru'da Papa (patates) ve Meksika'da mısır unu bir üründen daha fazlası; her iki ülkenin de İspanyolların gelişinden önceki geçmişiyle bir bağlantıyı temsil ediyor ve bugün, enflasyonun hızlandığının bir göstergesi durumundalar.
Ortalama olarak, her Perulu haftada iki kilogram patates yer. Meksikalıların yüzde 98,4'ü ise et, sos, biber, sebze, sarımsak ve soğan dolgulu tako yapmak için kullanılan ve mısır unundan yapılmış tortilla tüketiyor.
Peru Tarım Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Lima'daki patates fiyatları, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlamasından ve bunun ardından ortaya çıkan ardışık ekonomik yansımalardan sonra üç katına çıktı ve yüzde 6,13'lük enflasyon oranını çok aştı.
Lima'daki Santa Anita pazarında AFP muhabirlerine konuşan pazarcı Sonia Alanya, "Satışlar çok kötü" dedi.
Burada patatesin en yaygın türü olan sarı patatesin kilo fiyatı, daha önce 0,6 dolar iken şu an 2 dolara ulaştı. Bu durum, birçok şehir sakini için patatesi satın alınamaz hale getirdi.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre et suyu ve çorbada kullanılan beyaz patateslerin fiyatı ise Rusya’nın Ukrayna'yı işgali öncesine göre ikiye katlandı ve kilosu 0,75 dolara ulaştı.
Bir başka pazarcı Sonia Yangal (39), "Fiyat artışı hepimizi endişelendiriyor. Burada papa (patates) hava kadar önemli” diye konuştu.
Perulu aileler patates satın almak için ayda 60 dolar harcamak zorundayken, bu fiyat şehirlerde ortalama 376 dolar.
Ev hanımı Lucia Adrianzin (69), "tüketimi azaltmak" dışında başka bir çözüm olmadığını vurguladı. Marta Guerreros (61), fasulye veya mercimekten yapılan yemeklere atıfta bulunarak "Alternatifler bulmalıyız" dedi.
Yetkililer, Rusya'nın en büyük ihracatçısı olduğu gübre kıtlığından endişe duyuyor. Peru'nun solcu Devlet Başkanı Pedro Castillo yaptığı açıklamada, "gıda hakkına" saygı gösterilmesini ve Ukrayna buğdayı ve Rus gübrelerinin ihracatının yeniden başlatılmasını talep etti.
Papa (Patates) yetiştirilmesi, on beşinci yüzyılda İnka İmparatorluğu'ndan önceye kadar uzanırken mısır, Orta Amerika halkları, yani bugün Meksika için bir sembol.
Mexico City'nin güneyinde, Laura Flores (39), büyükanne ve büyükbabasının yaptığı gibi, küçük bir arazide gübre kullanmadan sarı patates yetiştirmeye ve hasat etmeye devam ediyor.
El değirmenlerinin kullanıldığı küçük arazi çiftçiliği, enflasyon karşısında endüstriyel üretimden daha iyi durumda. Ancak bu geleneksel yöntemler, ülkenin 2021'de 27,4 milyon ton mısır ürettiği göz önüne alındığında 126 milyon Meksikalıyı beslemeye yetmiyor.
Pek çok tortilla üreticisi, kendilerine mısır unu tedarik etmek için borsada işlem gören Messika ve Minsa gibi sanayi şirketlerine güveniyor.
Ukrayna'daki savaşın sonuçları, tortilla fiyatlarına doğrudan yansıdığı için özellikle bu sanayi sektörünü etkiledi.
Bir kilo tortillanın fiyatı Ocak ve Ekim arasında 0,94 ABD dolarından 1,05 ABD dolarına yükseldi ve ülkenin kuzeybatısındaki bazı eyaletlerde (Sinaloa, Baja California) 1,25 ABD dolarına ulaştı.
Enflasyonun nedenlerinden biri gıda fiyatlarındaki artış. (Eylül ayındaki verilere göre 12 ayda yüzde 8,7. Bu, son 20 yılın rekoru)
Meksika Devlet Başkanı Andres Manuel Lopez Obrador, enflasyonu düşürmek için başka faaliyetlerin yanı sıra Messika ve Minsa gibi devlerin de aralarında bulunduğu özel sektörle un fiyatlarının dondurulmasını sağlayan ikinci bir anlaşma imzaladı.
Güney Meksika'daki küçük ölçekli mısır üreticileri de, mahsullerinden elde ettikleri karın azalmasının yanı sıra hızlandırılmış kentleşme riskiyle de karşı karşıya.
Laura Flores, küçük arazisinden 9 milyon insanın yaşadığı Mexico City'deki binalara bakarak, "Birçok üretici büyüyor, ancak yatırımlarından herhangi bir getiri alamıyorlar. Bu yüzden araziyi satmayı tercih ediyorlar" dedi.
Flores, "Birkaç yıl önce Meksika fasulye ve mısırda kendi kendine yetiyordu. Ancak artık durum böyle değil" ifadelerini kullandı.