İran, IKBY bölgesindeki muhalif partilerin merkezlerini bombaladı

BM misyonu saldırıyı ‘Irak egemenliğinin ihlali’ olarak nitelendirdi.

İran Kürdistan Demokrat Partisi’nin karargahı 28 Eylül 2022de Devrim Muhafızları’nın saldırısına uğramıştı. (Reuters)
İran Kürdistan Demokrat Partisi’nin karargahı 28 Eylül 2022de Devrim Muhafızları’nın saldırısına uğramıştı. (Reuters)
TT

İran, IKBY bölgesindeki muhalif partilerin merkezlerini bombaladı

İran Kürdistan Demokrat Partisi’nin karargahı 28 Eylül 2022de Devrim Muhafızları’nın saldırısına uğramıştı. (Reuters)
İran Kürdistan Demokrat Partisi’nin karargahı 28 Eylül 2022de Devrim Muhafızları’nın saldırısına uğramıştı. (Reuters)

İran pazartesi günü, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi bölgesinde bulunan İranlı Kürt muhalefet partilerinin genel merkezlerini hedef alan bir dizi füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısında bulundu. Saldırıda bir kişi öldü, en az ekiz kişi yaralandı. Saldırı, İran Kürdistan Demokrat Partisi (HDK-İ) ve İran Kürdistan Komala Partisi’nin Süleymani vilayetinin Köysancak bölgesindeki karargahlarına düzenlendi. Ancak Demokrat Partisi’nin medya ve halkla ilişkiler bölümünden bir yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada karargahlarının dördüne düzenlenen saldırılarda ölü sayısının iki olduğunu bildirdi. Saldırıya uğrayan karargahlar arasında partinin Köysancak’taki genel merkezinin de bulunduğu belirtildi.
Sosyal medya organlarında dolaşan videolar, saldırılardan kısa bir süre sonra gökyüzüne yükselen siyah dumanları gösterdi.
Birleşmiş Milletler Irak Yardım Misyonu (UNAMI) ve Bağdat’taki ABD Büyükelçiliği saldırıyı kınadı.
Sidekan ilçesi müdürü İhsan Çelebi, Süleymaniye’de saldırıya uğrayan bölgelere ilişkin yaptığı açıklamada “İran, Erbil vilayetindeki Sidekan ilçesine bağlı Bradost bölgesini top atışlarıyla hedef aldı. Barbazin ve Cebel Sakr bölgelerini hedef alan yoğun bir bombardıman var” dedi.
İranlı bir Kürt insan hakları grubu Twitter üzerinden yaptığı açıklamada Devrim Muhafızları’nın Süleymaniye’deki Komala Partisi’ne ait bir üssü altı İHA ve İran Kürdistan Demokrat Partisi’nin Erbil yakınlarındaki bir üssünü de dört füzeyle hedef aldığını belirtti.
Komala Partisi liderlerinden Atta Sakzi, AFP’ye yaptığı açıklamada “Sabah saat 8 sularında bir İHA, Süleymaniye şehrinin doğusundaki Zarkoiz bölgesinde Komala ve İran Komünist Partisi’nin karargahlarını bombaladı” ifadesini kullandı.
Kürt şehri Köysancak’taki bir hastane yetkilisi, Reuters’a yaptığı açıklamada saldırılarda iki kişinin öldüğünü ve en az 10 kişinin yaralandığını aktardı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kanaani da“Sınır güvenliğimizden taviz vermeyeceğiz. Irak Kürdistanı’ndaki bölücü grupların tehditlerine karşılık vereceğiz” açıklamasında bulundu.
Diğer yandan Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Neçirvan Barzani, Kürdistan bölgesinin füze ve İHA’larla bombalanmasının hiçbir haklı gerekçesi olmadığını vurgularken Bağdat’a bu saldırılara ‘dur demesi’ çağrısında bulundu. Rûdaw’a göre Barzani, “Kürdistan bölgesi, bölgede istikrar faktörü olmak istiyor ve İran da dahil tüm komşularıyla iyi ilişkiler istiyor” dedi.
Neçirvan Barzani sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kürdistan bölgesi, komşu ülkeler için bir tehdit kaynağına dönüşmemelidir. Kürdistan’ı vuran füze saldırılarının ve İHA’ların haklı bir gerekçesi yoktur.”
Barzani, Bağdat’ı da bu saldırılara bir son vermeye ve Irak topraklarının egemenliğini etkileyen bir sorun olarak ele almaya çağırdı. Bağdat’taki federal başbakan tarafından bombardımanla ilgili herhangi bir açıklama yapılmazken Barzani ise “Bu saldırı, Kürdistan bölgesi ve Orak topraklarının egemenliğinin ihlalidir” ifadesini kullandı.
Kürdistan Genel Güvenlik Ajansı Müşteşarı Mesrur Barzani de İran’ın saldırılarını kınarken, bu eylemi  ‘çıkmaza ulaşan iç krizleri tırmandırmaya yönelik beyhude bir girişim’ olarak nitelendirdi. ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği de İran’ın saldırılarını kınadı. Büyükelçilik, yaptığı yazılı açıklamada “ABD, İran’ın bugün Irak’ın Kürdistan bölgesine yönelik füze ve İHA saldırısını şiddetle kınıyor” ifadelerine yer verdi. Tahran’a ‘komşusu Irak’a ve Irak halkına saldırmayı bırakması’ çağrısı yapan Büyükelçilik açıklamasında, “Bağdat ve bölgedeki Irak hükümetinin liderlerinin yanındayız. Irak egemenliğine yönelik bu ihlalleri kınıyoruz” denildi. UNAMI de 14 Kasım’da yaptığı açıklamada İran’ın Kürdistan bölgesine yönelik saldırılarını kınarken, anlaşmazlıkları çözme yolunun diyalogdan geçtiğini vurguladı. UNAMI açıklamasında ayrıca şunları aktardı:
“İran’ın Kürdistan bölgesine yönelik Irak egemenliğini ihlal eden füze ve İHA ile düzenlediği saldırıları kınıyoruz. Irak, hesaplaşma arenası olarak kullanılmamalı. Toprak bütünlüğüne saygı gösterilmelidir. Irak ve İran arasında ortak güvenlik endişeleri konusunda diyalog, ilerlemenin tek yoludur.”
Devrim Muhafızları, genç Kürt kadın Mahsa Amini’nin 16 Eylül’de öldürülmesi ve bunun İran’da huzursuzluğa yol açmasının ardından, Irak’ın Kürdistan bölgesinde İran’a bağlı silahlı Kürt muhalefet gruplarının üslerine saldırılar düzenledi.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.