Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle Afrika'da silahların terör örgütlerinin eline geçmesinden endişe ediliyor

Ukraynalı bir asker, boş bir obüs mermisi tutuyor (Reuters)

Rusya-Ukrayna savaşı, zararlı ve yıkıcı etkileriyle dünyadaki hayatın her alanını etkilemekte ve bu savaş sonucunda Afrika çeşitli güvenlik ve ekonomik sorunlar yaşamakta. Gözlemciler, Afrika'da, özellikle Avrupa'ya erişimi olan Sahel Bölgesi’nde terörist grupların yararlandığı, savaştan elde edilen silahların tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine dikkati çekiyor.
Daha önce Batılı güçler, Ukrayna'ya gönderilen silahların önce kaçakçılık çetelerine, ardından da suç çeteleri ve terör örgütlerine sızabileceğinden endişe duyduklarını dile getirmişlerdi. Geçtiğimiz çarşamba günü Nijerya Devlet Başkanı Muhammed Buhari Batılı güçlerin endişesini anladığını dile getirerek, “Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş Çad Gölü çevresine silah ve savaşçı akışına izin vererek terörist grupların gücünü artırıyor” açıklamasında bulundu.
Abuja'da Çad Gölü Havzası Komisyonu (CBLT) devlet başkanları zirvesi öncesinde konuşan Buhari, “Ukrayna savaşında kullanılan silahlar Batı Afrika'ya yönlendiriliyor ve sonunda terörist grupların eline geçiyor” dedi.
Londra Üniversitesi'nde çatışma bölgeleri araştırmacısı olan Ezenwa Olumba, “Sahel Bölgesi savaşlarla birlikte otomatik olarak ortaya çıkan silah karaborsasındaki silah tüccarlarıyla koordineli olarak savaşlardan ve çatışmalardan çıkar sağlayan kaçakçılarla dolu” olduğunu belirtti.
Olumba, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, ‘Sahel Bölgesi'ndeki aşırılık yanlısı grupların, Rusya-Ukrayna savaşının kalıntılarından insansız hava araçları elde etmek için Avrupa'daki silah kaçakçılarıyla koordinasyon içinde çalışıyor olabileceğini’ söyledi.
Batı Afrika'da, özellikle Nijerya'da ülkeler ve aşırılık yanlısı gruplar arasındaki silahlı çatışmaların artması ve uçaksavar silahları ve füzeler gibi silahlara sahip olunması ışığında, bu aşırılık yanlısı grupların şimdi muhtemelen insansız hava aracı elde etmek istediklerini belirten Olumba, “Rusya-Ukrayna savaşında insansız hava araçlarının yoğun bir şekilde kullanıldığına tanık oluyoruz” dedi.
Daha önce Nijerya Cumhurbaşkanı, Boko Haram militanlarının Nijerya güvenlik güçlerine karşı saldırılar düzenlemek için insansız hava araçlarını kullandığını bildirmişti.
Nijerya'daki Şiddete Dayalı Aşırılığa Karşı Ortaklık Girişimi Başkanı Jaye Gascia, ‘Amerika'nın Sesi' (VOA) internet sitesine verdiği demeçte, “Ukrayna'daki savaş, Sahel Bölgesi’ndeki aşırılık yanlısı gruplar için bir tedarik ve güç kaynağı oluşturuyor” dedi.
Gascia, “Savaş, Afrika kıtasında güvenlik için bir tehdit oluşturuyor ve ne kadar uzun sürerse, doğrudan finansman yoluyla olmasa da, işbirliği ve dayanışma inşa ederek onunla ilişki kuran her türlü gruba fayda sağlayacak” dedi.
Finlandiya Ulusal Soruşturma Bürosu'na (NBI) göre, geçtiğimiz Ekim ayında Finlandiya polisi Ukrayna'dan karaborsaya düşen silah kaçakçılığını ortaya çıkardı. Büro tarafından yürütülen soruşturmanın ön sonuçları, daha önce Kiev'e tedarik edilen büyük miktarda silahın kaçakçıların eline geçmiş olabileceğini gösteriyor.
Yetkililer, Ukrayna'ya büyük ölçekli silah sevkiyatının başlamasının ardından Avrupa'ya giden silah kaçakçılığının önemli ölçüde arttığını söyledi.
Geçtiğimiz Mayıs ayında, Europol (Avrupa Polis Teşkilatı) Direktörü Catherine de Paul, savaşın kıtaya silah akışının artmasına yol açacağından korktuğunu dile getirmiş ve silahların Somali ve Sahel Bölgesi dahil olmak üzere sorunlu bölgelere ulaşabileceğini söylemişti.
Fransız Le Monde gazetesinin haberine göre Batı, Javelin ve Stinger füzeleri de dahil olmak üzere bazı silahların Ukrayna ordusu dışındaki güçlere kaçırılma olasılığından endişe duyuyor. Geçtiğimiz Temmuz ayında Ukrayna Ekonomik Güvenlik Bürosu, Batı ülkelerinden gelen insani yardım ve askeri teçhizat satışını takip etmiş ve bu konuda 10 ceza davası açmıştı.
Sahel Bölgesi meseleleri konusunda uzman olan Muhammed el-Emin Veled ed-Dah, Batı Afrika'daki kırılgan güvenlik durumuna sahip devletlerin ordularından yağmalanan silahlara ek olarak, karaborsa ve kaçakçılığın Batı Afrika ve Sahel Bölgesi'ndeki aşırılık yanlısı grupları silahlandırmanın en önemli kaynakları arasında olduğunu söyledi.
Veled ed-Dah, Şarku’l Avsat’a, "Batı Afrika'da kolluk kuvvetleri tarafından el konulan silahlar, bu grupların Doğu Avrupa'da üretilmiş silahlar kullandıklarını gösteriyor. Avrupa’dan Afrika’ya silah kaçakçılığı süreci kolay olduğundan Ukrayna'daki savaşın kaçakçılar ve silah tüccarları için büyük bir fırsat olacağı ihtimal dışı değil" açıklamasında bulundu.
Veled ed-Dah, "Silahlı çatışmalar, terörist grupların artan etkisi ve hükümetlerin zayıflığı, aşırılık yanlısı gruplar ile dünyanın her bölgesinden komisyoncular, tüccarlar ve silah kaçakçıları arasında bağlantılar ve ilişkiler olduğu için Sahel Bölgesi’ni silah kaçakçılığı için favori bir destinasyon haline getirdi" dedi.
Veled ed-Dah son olarak, “Silah ticareti için kontrol ve lisansa gerek olmayan bir yer olan Sierra Leone Limanı kaçakçılık faaliyetlerini kolaylaştırıyor” dedi.