Ürdün’de hükümet sancılı günler geçiriyor

Dün sabahki parlamento oturumu (Petra)

Ürdün Başbakan Bişr el-Hasavne, geçtiğimiz yılın Ekim ayında hükümeti kurmakla görevlendirildiğinden bu yana altıncı kez kabine değişikliği yaptı. Bu, ülkenin güneyinde bir terör hücresine yönelik operasyonun ardından 4 güvenlik görevlisinin hayatını kaybettiği bir dönemde yaşandı.
Ürdün’ün Paris Büyükelçisi Mükrim el Kaysi, Nayef el Fayez’in yerine Turizm ve Eski Eserler Bakanı olurken, Bakanlar Kurulu Fayez’in ayrıca, Akabe Özel Ekonomik İdaresi Komiserler Kurulu Başkanı olarak atanmasına karar verdi.
Konu hakkında bilgi sahibi hükümet kaynakları, Fayez'in Akabe Otoritesi başkanlığına devrinin, selefi Nayef el Bahit döneminde gözle görülür bir düşüşe tanık olan şehrin turizm altyapısının geliştirilmesi bağlamında geldiğini düşünüyor. Fayez, Turizm Bakanlığı'ndaki sorumluluğu sırasında birden fazla iç ve dış turizm programı geliştirmeyi başardı.  Ayrıca turizm sektöründen kamu bütçe gelirlerinin artmasına ve 2020 ila 2022 yıllarında yaşanan koronavirüs pandemisinde turizm sektörünün uğradığı kayıpların hafifletilmesine de katkı sağladı.
Son kabine değişikliği, bir gensoru muhtırasının imzalanmasına tepki gösteren meclis öfkesi karşısında, Hasavne hükümetinin yakında görevden alınacağı spekülasyonlarının arasında yaşandı. Ancak Meclis Başkanı Ahmed es-Safadi, genel bütçe taslağının görüşülmesi ve onaylanması için anayasal sürenin başladığı bir dönemde iki makam arasındaki tansiyonu düşürmeyi başardı.
Değişiklik, mazot fiyatlarına yapılan zam nedeniyle kamyon şoförlerinin greve gitmesi üzerine güney valiliklerinde düzenlenen protestoların ardından geldi. Hükümetin görevden alınması yönünde talepleri olan göstericiler son iki haftadır gösteri düzenliyor. Ayrıca yetililer, Akabe’yi Ürdün’ün diğer vilayetlerine bağlayan uluslararası otoyolda gösteriler düzenlendiğini bildirdi.
Diğer yandan başkent Amman’ın 300 km güneyinde yer alan Maan valiliğinde yaşanan son olaylar, geçtiğimiz Perşembe gecesi pusu kuran ve vilayetteki polis müdür yardımcısını öldüren bir terör hücresinin ortaya çıkarılmasına yol açtı. Hücrenin saklandığı yere baskın düzenlenirken operasyonda üç güvenlik görevlisi ölürken, çok sayıda kişi ise yaralandı. Operasyon sırasında bir terörist ölürken, 9 kişide yakalandı. Ülke dışındaki radikal gruplarla bağlantılı olduğundan şüphelenilen teröristlerin saklandığı yere yapılan baskında otomatik silahlar ve çok sayıda mühimmat ele geçirildi.
Bazı partilerin son yaşananlardan hükümeti sorumlu tuttuğu ve bu durumun hükümet üzerinde baskı oluşturduğu bir dönemde yapılan kabine değişikliği hükümetin kendisinden istenen gündemi üç kanalda devam ettirmesine yol açtı. Başbakan, mevcut parlamento oturumunun açılışında yaptığı konuşmada bu üç kanalın Ürdün Kralı tarafından kendisine emanet edilen siyasi sistemi, ekonomik vizyonu ve idari gelişmeyi modernleştirme projesi olduğunu söyledi.
4 Aralık’ta Ürdün’ün farklı bölgelerinde kamyon şoförleri barışçıl protestolar düzenleyerek grev yaptı. Protestolar sırasında bazı göstericiler Akabe limanına giderek Akabe limanından trafiğin kesilmesi de dahil olmak üzere şiddet eylemlerine ve mülklere saldırı gerçekleştirdi.
Geçtiğimiz Kasım ayına kadar enflasyon oranı yüzde 5'e yaklaşan ve işsizlik oranı bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 22,6'ya ulaşan Ürdün’de ekonomik kriz yaşanıyor. Son iki yılda akaryakıt fiyatlarında 16 kez artış yaşanırken, yeni yıl genel bütçe kanun taslağında tahmini açık 2,5 milyar dinar olarak gerçekleşti. Ürdün’ün güney bölgeleri, kalkınma ve ekonomik açıdan en çok sıkıntı çeken bölgeler arasında yer alıyor. Bu da protestoların söz konusu bölgelerde tekrar yaşanabileceği endişelerine yol açıyor.