Mısır'ın milyarlarca dolarlık yeni başkenti: Halk ziyarete dahi gidemeyebilir

"Maliyetin 45 milyar doları aşacağına eminim"

Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)
Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)
TT

Mısır'ın milyarlarca dolarlık yeni başkenti: Halk ziyarete dahi gidemeyebilir

Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)
Rusya-Ukrayna savaşının ardından inşaat çalışmalarında giderler yaklaşık yüzde 10-15 arttı (Reuters)

Onlarca milyar dolar harcanan Mısır'ın yeni başkentinde inşaat çalışmaları sürüyor. Ancak pek çok yurttaş, şimdilik Yeni İdari Başkent adı verilen kentte hayatın ziyaret için bile gidilmeyecek kadar pahalı olduğunu düşünüyor.
Dünyanın en kalabalık kentleri arasında yer alan başkent Kahire'nin metropolitan alan nüfusu 20 milyonu aşıyor. Ülkenin bakanlık, meclis ve başkanlık sarayı gibi önemli binaları, kentin merkezindeki Tahrir Meydanı ve çevresinde yer alıyor.
Bu binaların güvenliği, yabancı heyet ziyaretleri ve VIP konvoyları nedeniyle sık sık yolların kapatıldığı, trafiğin kesintiye uğradığı Kahire'nin merkezi 24 saate yayılan bir kaos yaşıyor.

Kahire nüfusunun 2050'de 40 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor (AFP)

Kahire'nin yaklaşık 65 kilometre doğusunda, çölün üzerinde sıfırdan inşa edilen kent için çalışmalara 2015'te başlandı.
Mısır, yeni bir şehir inşası ve finansı üzerine fikir alışverişi yapmak için Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileriyle temasa geçti. Mısır Devlet Başkanı Abdülfettah es-Sisi, kentin ilk modelini Dubai'deki Burc Halife'ye imza atan iş insanı Muhammed Alabbar'la tanıttı.
Başkent projesine danışmanlık yapan Ayman İsmail, bu işbirliğinin mali şartlarda meydana gelen anlaşmazlıklar sebebiyle hemen bozulduğunu söyledi.
Bunun ardından projenin sorumluluğunu Mısır ordusu üstlendi. The Wall Street Journal (WSJ), yeni tasarımın pek yaya dostu olmadığını, hükümet, iş ve yerleşim alanlarının birbirinden uzaklaştırıldığını yazdı.
Yeni İdari Başkent'te uzunluğu 30 kilometreyi aşan bir park, havalimanı, üniversiteler ve 78 katıyla Afrika'nın en yüksek gökdelenini barındırması hedefleniyor.
Yeni başkentin nüfusunun 6 milyonu aşması planlanıyor.

"Çok önemli"
Haberde gökdelenler, lüks binalar ve alışveriş merkezleriyle dolu projenin, Sisi'nin Mısır'ı modern bir ülkeye dönüştürme planının en önemli parçası olduğu kaydedildi.
Mısır Devlet Başkanı Sisi ekimde "Mısır'ın tamamı yeni başkent gibi ve sizin de hayaliniz bu olmalı" demişti.
Mısır yönetiminin eylülde düzenlediği turda, kentte çok az insanın olduğu görülmüştü. Hükümet binalarının olduğu Halk Meydanı'nda hemen hemen hiç ağaç yoktu.
Yetkililer, inşaatın çalışmasına yıllar olmasına rağmen ocakta 40 bin memuru buraya taşımayı planlıyor.
Bankalarsa personelin başkente taşınmasının yıllar süreceğini savundu. Bazı şirketler önce Mısır borsasının taşınmasını beklediklerini söylüyor.
Mısır, ülkelerin büyükelçiliklerini de buraya taşımaya ikna etmeye çalışıyor. WSJ'e konuşan yabancı diplomatlar, önce Mısır'ın kendi bakanlıklarının oraya taşınması gerektiğini ifade etti.
 Şehir planlama profesörü Semih El Alaylı başkentin, ülkenin asıl ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade gökdelen sergileme projesi olduğunu savundu.
Öte yandan projenin danışmanı İsmail, "Bu proje ülke için çok önemli" dedi.
Şehir plancısı David Sims ise başkentin Mısır halkını cezbetmeyeceğini düşündüğünü belirtti:
"Bu fazlasıyla harcanabilir gelire sahip, devasa ve büyümekte olan bir orta sınıfa sahip olmayı gerektiriyor. Böyle bir şey olmuyor, nokta."
Yeni İdari Başkent'teki okul, hastane ve restoranlar henüz açılmadı. Yoksul Mısırlıların bu giderleri karşılayamayacağı düşünülüyor.
Mısır Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda memurluk yapan Ahmed Salah, ofisi henüz kalıcı şekilde taşınmasa da başkenti birkaç kez ziyaret etti. Salah, Kahire'nin merkezindeki evinden yeni başkente 2,5 saatte gidebildiğini söyledi.
Salah ve devlet memuru olan eşi, Yeni İdari Başkent'te ev tutabilecek durumda olmadıklarını ifade etti.
Mısır'da devlete bağlı medya, projenin toplamda 45 milyar dolara mal olacağını 2015'te geçmişti.
Kenti inşa eden orduya ve devlete ait bir şirket olan Kentsel Gelişim İdari Başkenti'nin başkanı Halid Abbas, nihai meblağın bu tahmini geçeceğini söylese de "ne kadar olacağını bilmek imkansız" dedi. Abbas, şimdiye kadar yeni başkent için 20 milyar dolardan fazla harcandığını tahmin ettiğini vurguladı:
"45 milyar doları aşacağına eminim. Her gün değişiyor."
Independent Türkçe, The Wall Street Journal, AA



Netanyahu: İran ile müzakerelere ilişkin ilkelerimizi Trump’a sunacağım

Donald Trump, Florida eyaletindeki Mar-a-Lago tesisinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile düzenlenen basın toplantısının sonunda bir soruyu yanıtlarken, 29 Aralık (AP)
Donald Trump, Florida eyaletindeki Mar-a-Lago tesisinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile düzenlenen basın toplantısının sonunda bir soruyu yanıtlarken, 29 Aralık (AP)
TT

Netanyahu: İran ile müzakerelere ilişkin ilkelerimizi Trump’a sunacağım

Donald Trump, Florida eyaletindeki Mar-a-Lago tesisinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile düzenlenen basın toplantısının sonunda bir soruyu yanıtlarken, 29 Aralık (AP)
Donald Trump, Florida eyaletindeki Mar-a-Lago tesisinde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile düzenlenen basın toplantısının sonunda bir soruyu yanıtlarken, 29 Aralık (AP)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu bugün yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştireceği görüşmelerin başta İran ile yürütülen müzakereler ve Gazze dosyası olmak üzere bir dizi konuya odaklanacağını söyledi.

Netanyahu, ABD’ye hareket etmeden önce yaptığı açıklamada, ‘İran’la müzakerelere ilişkin ilkeler konusundaki görüşlerini’ Başkan Trump’a sunacağını ifade etti.

Netanyahu, “Bana göre bu ilkeler yalnızca İsrail için değil, barış ve güvenliği hedefleyen herkes için önem taşıyor” dedi.

Trump ile sık aralıklarla gerçekleştirdiği görüşmelere de değinen Netanyahu, bu temasların İsrail ile ABD arasındaki ‘benzersiz yakınlığın’ ve kendisi ile Trump arasındaki özel ilişkinin göstergesi olduğunu belirtti.

Bu görüşme, Trump’ın geçen yıl ocak ayında yeniden göreve gelmesinden bu yana Netanyahu ile yapacağı yedinci buluşma olacak.

Ynet haber sitesi, geçtiğimiz cumartesi günü yayımladığı haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Başkanı Donald Trump’a, İsrail’in İran’ın nükleer programını tamamen ortadan kaldırma konusundaki kararlılığını vurgulayacağını yazdı.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığı haberde, konuya yakın bir kaynağa dayandırılan bilgilere göre, İsrail’in ortaya koyacağı tutumun; İran’ın nükleer programının tümüyle sona erdirilmesi, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin ortadan kaldırılması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılmasını içerdiği belirtildi.

Aynı kaynak, İsrail’in Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin İran’a yeniden dönmesini talep ettiğini aktardı.

Kaynak ayrıca, İran ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın, İsrail’e tehdit oluşturamayacak şekilde füze menzilinin 300 kilometre ile sınırlandırılmasını da içermesi gerektiğini ifade etti.

Bu gelişmeler, Washington ile Tahran arasında ABD’nin güç kullanma ihtimalini gündeme getirdiği bir müzakere turunun ardından yaşandı.

Tahran ise müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı kalmasını, füze programı dahil olmak üzere diğer başlıkların gündeme getirilmemesini istiyor.


Sudan IGAD'a geri dönüyor

Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
TT

Sudan IGAD'a geri dönüyor

Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)

Sudan, Doğu Afrika ülkelerinden oluşan Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi'ne (IGAD) geri döneceğini açıkladı. Bu karar, Sudan'ın üyeliğinin askıya alınmasından iki yıl sonra alındı. Askıya alınmasının nedeni ise o dönemde, Nisan 2023'ten beri hükümet güçleriyle savaşan Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) komutanı Muhammed Hamdan Dagalu'ya ("Hemedti") gönderilen davetti.

Sudan Dışişleri Bakanlığı X internet sitesinde yayınlanan açıklamada, "Sudan Cumhuriyeti Hükümeti, örgüt üyeliğindeki faaliyetlerine tam olarak yeniden başlayacaktır" denildi. Örgüt ise üye devletlerin iç işlerine müdahale etmeyeceğini, Sudan'ın egemenliğine, toprak ve halkının birliğine ve mevcut ulusal kurumlarının bütünlüğüne tam saygı duyduğunu vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan, Ocak 2024'te IGAD'ın Dagalu'yu Sudan'daki çatışmayı görüşmek üzere Uganda'da bir zirveye davet etmesinin ardından IGAD üyeliğini askıya almıştı. Zirvenin amacı, başta çatışma bölgelerine BM güçlerinin konuşlandırılması olmak üzere bir dizi öneriyle savaşı sona erdirmekti.


Irak'ta hükümet kurma çalışmaları durma noktasına geldi

El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
TT

Irak'ta hükümet kurma çalışmaları durma noktasına geldi

El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)

Irak hükümetinin kurulması çabaları durma noktasına geldi; cumhurbaşkanı seçimi ve hükümetin başına geçecek kişi konusunda siyasi güçler arasındaki anlaşmazlığın karmaşıklığı nedeniyle siyasi çıkmazın aylarca süreceği tahmin ediliyor.

“Koordinasyon Çerçevesi” güçlerinden önde gelen bir kaynak, Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, hükümetin kurulmasındaki gecikmenin muhtemelen bölgesel gerilimlerin sona erme biçimi ve Washington ile Tahran arasında bir çatışma olasılığıyla ilgili olduğunu belirterek, siyasi güçlerin, özellikle Şii güçlerin, hükümet kurma sürecinde Amerikan ve İran'ın rolünün etki boyutunun farkında olduklarını kaydetti.

Siyasi değerlendirmelere göre, hükümet kurma süreci beklenenden daha uzun sürebilir.