Trablus’ta çatışmalar yeniden başlarken, ABD, Hafter ile temaslarını yoğunlaştırdı

Halife Hafter’in Bingazi’de ABD heyetiyle görüşmesinden bir görüntü (LUO)

Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki Libya Ulusal Birlik Hükümeti  (UBH), kendisine bağlı silahlı milisler arasında Trablus Havaalanı yakınında yeniden başlayan şiddetli çatışmaları görmezden geldi. Aynı şekilde ABD yönetimi, ülkenin doğusunda konuşlu Libya Ulusal Ordusu’nun (LUO) Başkomutanı Mareşal Halife Hafter ile temaslarını yoğunlaştırdı.
Yıllardır kapalı olan Trablus Uluslararası Havalimanı’nın bakım sözleşmesiyle ilgili bir anlaşmazlık nedeniyle, 19 Ocak’ta erken saatlerde Trablus’un güneyindeki Kasr bin Gaşir bölgesinde Abdurrauf Kara liderliğindeki Caydırıcı Güç ile Abdusselam ez-Zobi liderliğindeki 111. Tugay arasında ağır ve orta silahlarla saatlerce süren ani çatışmalar yaşandı. Daha sonra Genelkurmay Başkanlığına bağlı Mahmud Hamza liderliğindeki 444. Tugay, devreye girerek, unsurlarını iki tarafın sınırlarına konuşlandırdı. Ardından ise çatışmalar duraksadı.
Görgü tanıklarının aktardığına göre çevre bölgelere de sıçrayan çatışmaların ardından bölgeye ihtiyatlı bir sükûnet hâkim. Yerel medya organlarına göre Özel Caydırıcı Güç’e mensup en az 1 kişi hayatını kaybederken, hasarın boyutu açıklanmadı.
UBH’den de herhangi bir açıklama yapılmadı. Ancak Kasr bin Gaşir Belediye Başkanı Muhammed Sakuh, yerel medya organlarına bölgede sükunetin geri döndüğünü söyledi. Sakuh, Dibeybe hükümetinde İçişleri Bakanlığı tarafından geçen hafta başkentin güvenliğini sağlamaya yönelik yeni bir planın ilan edilmesine rağmen bu yıl ilk kez yaşanan çatışmalar sonucunda insani veya maddi kayıpların meydana geldiğini yalanladı.
Halife Hafter ise ofisinden yayınlanan kısa bir açıklamada, geçen çarşamba akşamı ABD Libya Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Leslie Ordman’ın da katılımıyla ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) Komutan Yardımcısı General John D. Lamontagne ile ülkenin doğusunda bulunan Bingazi şehrindeki ofisinde bir araya geldiğini belirtti. Hafter, görüşmenin içeriğine dair bilgi vermedi. Ancak Büyükelçilik tarafından yapılan kısa bir açıklamada, ABD heyetinin Hafter ile ‘havacılık da dahil olmak üzere hava koordinasyonunu ve Libya ordusunu demokratik olarak seçilmiş bir sivil liderlik altında yeniden birleştirmenin önemini’ görüştüğü belirtildi.
Büyükelçilik, Twitter üzerinden yaptığı önceki bir açıklamada güvenlik koordinasyonunun ele alındığını belirtmişti, ancak daha sonra bu açıklamayı değiştirerek, havacılık konusunun görüşüldüğünü belirtti. Ayrıca önceki açıklamada, Lamontagne, ABD Hava Kuvvetleri’nin Avrupa ve Afrika’daki komutan yardımcısı olarak tanıtılmıştı.
Lamontagne, bir hafta içerisinde LUO Komutanın karargahında Hafter ile bir araya gelen ikinci ABD’li yetkili oldu. Hafter, geçen hafta da İstihbarat Teşkilatı Başkanı ile benzer bir görüşmede bulunmuştu.
Geçen Ağustos ayında LUO, Benina şehri üzerinde uçuş yapan kimliği belirsiz bir insansız hava aracını düşürdü. AFRICOM ise daha sonra uçağın ABD Hava Kuvvetleri’ne ait olduğu ve ABD Büyükelçisi Richard Norland’ın Libya’nın doğusuna yapılması planlanan, ancak daha sonra ertelenen bir ziyareti desteklemek için gönderildiğini açıkladı.
Öte yandan Ulusal Uzlaşı Komitesi Başkanı Hadi es-Sağir, ‘kapsamlı seçim öncesi aşamasını yönetmenin mihenk taşı olacak ve seçimleri en erken koşullarda gerçekleştirmenin başlangıcı olacak bir anayasal çerçeve oluşturmak’ amacıyla Temsilciler Meclisi ve Devlet Yüksek Konseyi’nin anayasal süreç komiteleri üyelerini anayasal süreç ile ilgili istişareleri yeniden başlatmaya çağırdı. Sağir, Temsilciler Meclisi Başkanı tarafından ‘yakın zamanda Kahire’de toplanan Anayasa İzleme Komitesi’nin uzlaşısını’ ve ‘Meclis ve Yüksek Konsey başkanları arasında bu ayın beşinde son şeklini alan ilkesel anlaşmayı’ somutlaştırmak ve çalışmalarının sonuçlarına ilişkin kapsamlı bir raporun hazırlanması için bu ortak komitenin toplanması çağrısında bulunmak üzere görevlendirildiğini açıkladı.
İki konseyin üyeleri yaklaşan seçimlerin anayasal temeli üzerine askıda kalan belirgin anlaşmazlık noktalarını çözmek için gelecek hafta Kahire’de veya Libya’nın el-Beyda şehrinde bir toplantı yapılabileceğini söylediler.
Diğer taraftan Birleşmiş Milletler (BM) ve İspanya, Libya’da duraksayan seçim sürecine teknik ve danışmanlık desteği sağlamak için bir anlaşma imzaladı. Libya Seçim Komisyonu’ndan yapılan açıklamaya göre Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile İspanya’nın Trablus Büyükelçiliği arasında, seçim süreci için teknik ve danışmanlık desteği sağlamak amacıyla BM misyonu tarafından denetlenen ‘People’ projesini desteklemek için anlaşma imzalandı. Görüşmede komisyon başkanı İmad es-Sayeh de hazır bulundu.
Aynı şekilde İtalya’nın Trablus Büyükelçisi Giuseppe Buccino Grimaldi, Başkanlık Konseyi üyesi Abdullah el-Lafi ile 19 Ocak akşamı yaptığı görüşmede ülkesinin Libya’da istikrarı destekleyen ve seçimlere giden tüm çabalara verdiği desteği dile getirdi.
Öte yandan Başbakan Abdulhamid Dibeybe, bakanlıklara ve hükümete bağlı kuruluşlarına, İletişim ve Siyasi İşlerden Sorumlu Devlet Bakanı ile koordineli olarak, en geç bu ayın sonuna kadar bütçenin tüm bölümlerinde geçen yılki hükümet harcamalarını yayınlama talimatı verdiğini söyledi. Dibeybe’nin talimatı, şeffaflık ilkesi üzerinde çalışma çerçevesinde gelişti.
Dibeybe hükümetinde İçişleri Bakanı İmad et-Trablisi ise Malta’dan İçişleri Bakanı ve istihbarat şefinin de dahil olduğu üst düzey bir heyet bir araya gelerek, ‘yasadışı göç ve sınıraşan organize suçlar, terör ve eğitim programları ile mücadele alanında ortak güvenlik iş birliğini güçlendirme, eğitim programları ve iki ülke arasındaki ortak güvenlik komitesinin çalışmalarının canlandırılması’ konularını ele aldı. Trablisi, Libya vatandaşlarına giriş vizesi verilmesini kolaylaştırma ve Trablus ile Valletta arasında bir hava trafiği hattı açma olasılığını görüştüklerini de söyledi.