Gana: Teröristlerle savaşmak için karada ve denizde komando eğitimi veriyor

ABD’li subayların gözetimindeki Flintlock tatbikatı

Flintlock tatbikatına katılan askerler (New York Times)

Siyah giyinmiş askerler, nehir kenarındaki bir tatil yerinin yakınında motorlu teknelerden atlayarak tahta bir çit boyunca belirli bir hedefe, teröristlerin üst düzey bir hükümet yetkilisini tuttukları bir binaya doğru ilerlediler. Silah sesleri duyuldu ve askerler ateş açarak karşılık verdi. Askerler, kanlı beyaz bir cüppe giyen serbest bırakılan rehineyle birlikte tek katlı binayı hızla terk etti. Bir ambulans yaralı rehineyi aldı, yaralı bir sedyeye bağlandı ve olay yerinden uzaklaştırıldı.
Gana'da Volta Nehri kıyısındaki manzara, askeri güçlerin başarısıyla son buldu. Ama o gün, kullanılan mermiler gerçek değildi ve rehine sadece bir aktördü. Kısa süre sonra 31 asker ve denizci, bir ABD Donanması amiralinden ve ondan fazla ülkeden bir grup komando tarafından ayakta alkışlanmak için sıraya girdi.
Flintlock tatbikatı, 2005 yılındaki başlangıcından beri kara operasyonlarına odaklandı. Bu yıl ABD, Gana ve Fildişi Sahili'nde iki hafta boyunca tatbikata liderlik etti. ABD'li ve Ganalı yetkililer, personeli deniz yoluyla kıyıdan yaklaşık 10 mil uzakta bir yere taşınan misyonun Gine Körfezi'ndeki güvenlikle ilgili artan endişeleri yansıttığını söyledi. Korsanlar ve diğer silahlı gruplar, birçok Batı Afrika ülkesinin uluslararası suları koruyamamasından yararlandı.
ABD Afrika Komutanı General Michael Langley, Flintlock tatbikatının sona ermesinin ardından geçen hafta ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi toplantısında şunları söyledi: “Gine Körfezi yasadışı faaliyetler, özellikle de uyuşturucu ticareti açısından (Amerika’daki) Vahşi Batı'ya benziyor. Tatbikata bu bölgelerin kıyılarında yasa dışı faaliyetlerle mücadele etmek için bazı ülkeler katıldı. Söz konusu faaliyetlere uyuşturucu kaçakçılığı da dahil. Zira kaçakçılık başka bir faaliyettir. İnsan kaçakçılığı da bu alanlardan yapılmaktadır.”
ABD Başkanı George W. Bush, 2007 yılında AFRICOM’un kurulduğunu duyurduğunda, ‘Afrika halklarına barış ve güvenlik getirilmesine’, insani çabaların yanı sıra kıtada demokrasi ve ekonomik büyümenin artırılmasına yardımcı olmayı umduğunu söylemişti.
Ancak yaklaşık 16 yıl sonra, özellikle düşman gemilerine binme ve ele geçirme gibi deniz operasyonlarının tatbikatlara eklenmesi, AFRICOM’un görev listesinin daha büyük ve karmaşık görevleri içerecek şekilde genişlediğini gösteriyor. 2005 yılında gerçekleşen Flintlock tatbikatına 10 ülkeden yaklaşık 700 asker katılırken, bu yıl 29 ülkeden 1.300 asker katıldı.
ABD ve bölgedeki müttefikleri, Flintlock tatbikatının ve diğer benzer faaliyetlerin son yıllarda Güney Mali'yi kasıp kavuran ve Sahel bölgesine yayılan şimdiyse, Batı Afrika'daki kıyı devletlerini tehdit eden terörist gruplara karşı bir siper inşa etmeye yardımcı olacağını söylüyor.
Tatbikatlara katılan ülkelerin bazılarını daha önce işgal etmiş eski sömürgeci güç olan Fransa, yıllardır terör örgütleriyle mücadele için bölgede kuvvet konuşlandırmıştı. Ancak sayıları 5 bine kadar ulaşan bu kuvvetler son zamanlarda büyük ölçüde azaldı., Burkina Faso hükümeti, iki ülke arasındaki ilişkiler kötüleştiği için ocak ayında Fransız kuvvetlerinin ülkeden ayrılmasını istedi.
Batı Afrika'nın bu bölgesi, 2020 yılında burada gerçekleştirilen son büyük ölçekli Flintlock operasyonundan bu yana şiddetli huzursuzluklara tanık oldu. 2021 yılında Kovid-19 salgını nedeniyle operasyon iptal edildi, 2022 yılında ise gücü düşürüldü.
Kuzeyde Gana ile sınır komşusu olan Burkina Faso'da ordu, Ocak 2022'de demokratik olarak seçilmiş cumhurbaşkanı devirerek iktidarı ele geçirdi. Ardından diğer askeri gruplar ekim ayında darbe liderini devirdi. Son 18 ayda Gine ve Mali'de, doğuda ise Çad ve Sudan'da darbeler oldu.
Gana Ordusu Harekât Başkanı Albay William Norte, “Ülke olarak, coğrafi anlamda üstümüzde bulunan Burkina Faso'daki terör faaliyetlerini çok önemli görüyoruz. Silahlı terör örgütlerinin ülkede çok geniş toprakları işgal etmesi bizi baskı altına alıyor” dedi. Norte, söz konusu grupların çoğunun DEAŞ veya El Kaide ile bağlantılı olduğunu belirtti.
Başkent Akra'daki Ganalı subaylar, terör faaliyetlerindeki artışı 2011 yılında Muammer Kaddafi'nin devrilmesi ve ardından silahların Mali'ye ulaşarak aşırılık yanlısı grupların eline geçmesine izin veren Libya devletinin dağılmasına bağlıyor. Bu gruplar Burkina Faso, Moritanya, Nijer, Nijerya ve Senegal gibi Sahel ülkelerinde yayılmış durumda.
Bazı Afrika hükümetleri, sınırları içindeki teröristlerle başa çıkmak için Rus paralı asker grubu Wagner’e yöneldi. Ganalı ve ABD'li yetkililer, bu durumun ilgili ülkeleri Rusya'nın sömürüsüne açtığını ve Rusya’nın bunun karşılığında çeşitli doğal kaynaklar ve çeşitli madencilik hakları elde etmeye çalıştığını belirtiyor.
New York Times’da Perşembe gün yer alan bir habere göre Albay Norte, bu ülkelerin Rus desteğini çaresizlikten almış olabileceklerini ve kesinlikle başka bir neden olmadığını söyledi. “Ellerimizi yıkamak yerine, onları yeniden demokratik sürece nasıl dahil edeceğimizi düşünmeliyiz” diyen Norte, Flintlock gibi askeri tatbikatların iş birliğini sürdürmenin bir yolu olduğunu ifade etti.
Asker göndermenin terörle mücadelede tek çözüm olmadığını göstermek için ABD özel operasyon planlamacıları hukukun üstünlüğü eğitimine tartışma oturumları eklediler.
Akademik öğretim haftası, ölümcül gücün ne zaman kullanılabileceği gibi taktik düzeyde angajman kurallarıyla ilgili geçmiş yılların daha geleneksel konularına ek olarak, orantılı güç kullanımı ve sivillerin korunması gibi kavramların ele alındığı silahlı çatışma hukuku oturumlarını içeriyordu.
Ama belki de en önemlisi, bu yıl ev sahibi ülkelerdeki savcılar ve hakimler, katılımcıların terörle mücadele çalışmalarında daha geniş rollerini görmelerine yardımcı olmak için konuşma yapmaya davet edildi.