Mısır’dan Türkiye ile ilişkileri normalleştirme yolunda hamle

Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri (sağda) ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Kahire’de (AP)

Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Mısır’ın Türkiye ile ilişkileri normalleştirme hamlesine işaret eden resmi açıklamalar ışığında, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun davetine icabetle bugün Türkiye’ye resmi ziyaret gerçekleştirecek.
Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ahmed Ebu Zeyd dün yaptığı açıklamada, ziyaretin ortak ilgi alanına giren bir dizi bölgesel ve uluslararası konu hakkında istişarelere ek olarak, iki ülke arasındaki ilişkilerin çeşitli alanlarda güçlendirilmesini sağlamak amacıyla, Mısır ile Türkiye arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi konusundaki görüşmeleri sürdürme amacı taşıdığını söyledi.
Ebu Zeyd ayrıca, Şukri’nin ziyaretinin, Çavuşoğlu’nun Mart ayında Kahire’ye yaptığı ziyaret sırasında iki taraf arasında gerçekleştirilen görüşmelerin devamı niteliğinde olduğunu vurguladı.
Mısır Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Şükrü ve Çavuşoğlu’nun kapalı ikili görüşmeler, ardından iki ülke heyetleri için genişletilmiş tartışma oturumu ve ardından Ankara’da ortak basın toplantısı düzenleyeceğini belirtti.
Şukri, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Şubat ayında depremin kurbanlarına yardım etmek ve dayanışma göstermek amacıyla Ankara’yı ziyaret etmişti.
Çavuşoğlu ise, 11 yıl aradan sonra Mısır’ı ziyaret eden ilk Türkiye Dışişleri Bakanı olmuştu.
Çavuşoğlu ve Şukri, Kahire’de düzenledikleri ortak basın toplantısında, Ankara ve Kahire’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi arasında yaklaşan toplantı için koordineli çalıştığını, ancak bunun için kesin bir tarih belirlenmediğini bildirdi.
Öte yandan, Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli dün İtalya merkezli Journal gazetesine yaptığı açıklamada şunları söyledi;
“Türkiye’nin bölgedeki gücünü anlıyoruz ve Kahire ile Ankara’nın tarihi bağları var, ancak geçmiş dönemin sorunları Türkiye’nin Mısır’ın ortadan kaldırmaya çalıştığı Müslüman Kardeşler’e verdiği destekle ilgili.”
Müslüman Kardeşler veya herhangi bir radikal hareketin, toplumu bölme fikrine dayandığını ve aynı zamanda Avrupa için ciddi bir tehdit oluşturduğunu ileri süren Medbuli şu ifadelerle açıklamasını sürdürdü;
“Dini manipüle etme ve onu siyasi bir ideoloji veya başka bir hedefi empoze etmek için kullanma fikri, ülkeleri etkileyebilecek en tehlikeli virüstür ve onunla mücadele etmek için harekete geçmeyi gerektirir. İkinci Dünya Savaşı bize bir ders vermeli. Dünyadaki tüm felaketler her zaman farklı bir konum ve üstünlük talep eden ve bu ideolojiyi dayatmaya başlayan bir gruptan gelir.”
Şarku’l Avsat’a konuşan, Türkiye meselelerinde uzmanlaşmış bir araştırmacı olan Kerem Said, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı;
“Son açıklamalar ve hamleler, iki taraf arasındaki ortak pragmatik çıkarları koruma, tartışmalı sorunları çözmeye çalışma ve iki ülkenin bölgesel varlığını güçlendirme bağlamında ilerlemeyi geliştirme bağlamında geliyor.”
Said ayrıca, “Şukri’nin Ankara ziyareti, Rusya-Ukrayna savaşı, Çin’in bölgedeki müdahalesi ve Kahire ile Ankara arasındaki ekonomik ilişkileri geliştirme arzusu dahil olmak üzere yenilenen bölgesel ve uluslararası bağlamlarda gerçekleşiyor” ifadelerini kullandı.
Mısır Kamu Seferberliği ve İstatistik Merkezi Ajansı (CAPMAS) verilerine göre, Mısır’ın Türkiye’ye yaptığı ihracatın değeri 2022’de 2021’e kıyasla yüzde 32,3 artarak 4 milyar dolara yükseldi.
Mısır’ın Türkiye’den yaptığı ithalatın değeri ise, 2022’de bir önceki yıla göre yüzde 0,7 düşüşle 3,72 milyar dolar oldu.
Verilere göre, Mısır ve Türkiye arasındaki ticaret hacmi 2021’de 6,7 milyar dolar iken, 2022’de yüzde 14 artarak 7,7 milyar dolara ulaştı.
Türkiye geçtiğimiz günlerde Mısır'a iki ülke arasında yerel para birimi cinsinden ticaret yapmayı teklif etme niyetini açıkladı.
İki ülke arasındaki yakınlaşmayı destekleyen resmi açıklamalara rağmen, Kerem Said şu yorumu yaptı;
“Kahire, Ankara ile ilişkileri normalleştirme adımlarını aceleye getirmiyor. Tam normalleşme için de Türkiye’nin bölgedeki sorunlarına odaklanması gerekiyor, bunların başında Libya konusundaki ihtilaflar geliyor. Geçtiğimiz dönemlerde, Libya konusunda Mısır-Türkiye yakınlaşmasını güçlendirmeye yönelik mevcut adımlarla sonuçlanan bir Türk hareketine tanık olundu.”
Mısır-Türkiye ilişkileri, Sisi ve Erdoğan’ın 20 Kasım’da Katar’da düzenlenen Dünya Kupası’nın açılışında el sıkışmasının ardından hız kazandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan o dönemde yaptığı açıklamada, Sisi ile yaklaşık 30 ila 45 dakika görüştüğünü söyledi.
Türkiye’de meydana gelen ve Suriye’yi de etkileyen depremler, özellikle Mısır Dışişleri Bakanı’nın Suriye ve Türkiye’de depremden etkilenen bölgelere yaptığı ziyaretin ardından ilişkilere bir ivme kazandırdı.
Sisi ile Erdoğan arasında da, deprem dayanışması kapsamında bir telefon görüşmesi gerçekleşti.