Libya: Zaviye, milislerin ‘işgaline’ karşı ayaklan

52’nci Piyade Tugayı Kuvvetleri’nin Zaviye şehrinden geri çekilmelerini gösteren bir fotoğraf (Askeri bölge)

Libya’nın batısında yer alan Zaviye şehrinde yaşanan gerginlik ve öfke atmosferi sürerken Batı kıyısındaki askeri bölgeye bağlı 52. Piyade Tugayı güçleri, şehre ulaşmalarından birkaç dakika sonra üzerlerine ateş açılması üzerine geri çekilmeyi ve kışlalarına geri dönmeyi tercih etti. 52. Piyade Tugayı, halkı ‘hukuk devleti düşmanlarından’ koruma sözü verdi.
Arka arkaya iki gündür Zaviye sokakları, milislerin şehirlerine ‘saldırısını’ protesto etmek ve şehrin geçmiş yıllarda suça karışan herkesten temizlenmesini talep etmek için sokaklara akın eden erkeklerle doluydu. 28 Nisan sabahı erken saatlerde sokaklarda toplanan gençlerin bir kısmı, askeri tugayın konvoydan ayrılmasının ‘kuvvetleri arasında Suriyeli paralı asker unsurlarını barındırdığı’ gerekçesiyle konvoyda bulunmayı reddetmelerinden kaynaklandığını söyledi. Ancak batı kıyısındaki askeri bölgeden yapılan açıklamada, “Libya ordusu güçlerinin Zaviye şehrinde konuşlanmasından dakikalar sonra, bir dizi kanun kaçağı ve kiralık unsur, mevzilerine ateş açtı. Diğer mevzileri de bilinmeyen kişilerin fırlattığı taşlara maruz kaldı” ifadelerine yer verildi. Açıklamada, üyelerine yönelik bu saldırıların, ‘askeri kuruluşun mensuplarını kışkırtmak ve şehir içinde kargaşa yaratmak için ve bazı casuslar ve hukuk devleti ve kurumlarının düşmanları tarafından çabalanan umutsuz bir girişim’ olduğunu vurguladı. Batı kıyısı askeri bölgesi ayrıca, “Vatandaşların hayatını korumak, kötü niyetlilere, fitnecilere ve özel gündemcilere engel olmak amacıyla tüm askeri birliklere, geri çekilip kışlalarına dönmeleri emri verildi” açıklamasında bulunarak, tugay güçlerinin vatandaşlara ateş açtığına dair söylentileri de yalanladı. Açıklamada ayrıca, kanaat önderleri, gençler ve tüm Zaviye halkıyla sürekli iletişim halinde oldukları ve onları bir avuç suçlu ve kanun kaçağına rehin bırakmayacakları vurgulandı.
Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti’ne yöneltilen ‘şehirden vazgeçtiği’ suçlamaları ortasında Zaviye, geçen çarşamba akşamından bu yana şehirde milislerle birlikte çalışan Afrikalı paralı askerlerin şehir halkına karşı gerçekleştirdiği her türlü suç, işkence ve tacizi reddeden kitlesel barışçıl gösterilere tanık oluyor. Şarku’l Avsat’ın yerel kaynaklardan edindiği bilgilere göre gösteriler sırasında bazı protestocular, Emniyet Müdürlüğü’nü, Belediye Meclisi’ni ve Zaviya Rafinerisi’ni kapattılar ve şehir, vatandaşları ve kurumları güvence altına alınana kadar kapsamlı bir sivil ayaklanma çağrısında bulundular.
Devlet Yüksek Konseyi Başkanı Halid el-Mişri de kriz hattına dahil olurken, “Ulusal güvenliğin tamamen çökmesi ve suç çeteleri oluşturma noktasına varan yasadışı göçün Libya topraklarını işgal etmesi ortasında hayatta kalmak ve devam etmek için devlet fonlarını ve yürütme kurumlarını kullanmakla meşgul olan hükümetin, tek şehrin hükümeti olmayı sevdiğini görüyoruz” açıklaması yaptı.
Dibeybe hükümetine atıfta bulunan Mişri, “Libya Merkez Bankası’nın kasaları kontrolsüz bir şekilde hükümete açıktır. Kutlamalar düzenlemek ve hayali toplantılar düzenlemekle meşgul olması, başbakanlık ofisinden sadece 40 kilometre uzaklıktaki Libya’nın dördüncü büyük şehri Zaviye’de yaşananları görmezden gelmesine neden oluyor” dedi.
Öte yandan Temsilciler Meclisi Sözcüsü Akile Salih, İstikrar Hükümeti Başbakanı Fethi Başağa’ya destek verdiğini ve adil ve şeffaf bir cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri gerçekleştirerek Libyalıların isteklerini yerine getirme yeteneğine güven duyduğunu dile getirdi.
Salih, geçen perşembe günü el-Kubba şehrinde Başağa ile bir araya gelerek, mevcut siyasi durumun, hükümetin 6+6 komitesinin seçim yasasını onaylama yolundaki rolünün ve bakanlıklar ve bağlı kurumlar aracılığıyla hükümetin çalışmalarındaki son gelişmelerin yanı sıra vatandaşları ilgilendiren bir dizi hizmet konusunu, vatandaşın gıda, ilaç ve elektrik gibi ihtiyaçlarının karşılanma gerekliliğini ele aldı. Görüşmenin sonunda Başağa, yerel yönetimlerin idaresi ve valiliklerin kurulmasına ilişkin hükümet tarafından hazırlanan yasa tasarısını Temsilciler Meclisi Başkanı’na teslim etti. Bu durum ise rakibi Dibeybe hükümeti ile iktidar konusundaki çatışmasının yeniden başladığını gösterdi.
Görüşmeyle eş zamanlı olarak Belediye Meclisi Seçimleri Merkez Komitesi, Zuvara, Daraj, Burgan el-Culeyde belediyelerinde belediye meclisi seçimleri için adaylık başvurularının gelecek pazar gününe kadar uzatıldığını duyurdu. Komite, bu prosedürün ‘aday olmak isteyenlere fırsat sağlamayı ve onları bu belediyelerde seçim sürecini sonuna kadar uygulamak için alt komisyonlar nezdinde gerekli tüm prosedürleri tamamlamaya teşvik etmeyi’ amaçladığını vurguladı. Belediyecilikle ilgilenen ve belediye meclisi seçimlerine aday olan herkesin ilan edilen bu süre içinde başvurularını yapmalarını umut ettiğini belirten komite, “Belediyelerini daha iyiye doğru inşa etme ve geliştirme sürecine katkıda bulunmak için bu fırsattan yararlanmalarını temenni ediyoruz” dedi.