Haccın bu yıl öne çıkan iki özelliği: Yapay zeka ve teknoloji

Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
TT

Haccın bu yıl öne çıkan iki özelliği: Yapay zeka ve teknoloji

Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)

Suudi Arabistan, Mescid-i Haram’da hacılara öncü ve iyi hizmetler sağlamak için dijital altyapıyla geliştirilmiş teknik yeteneklerden yararlanıyor. Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı ve ilgili makamlar, hacı adaylarının ibadetlerini kolay bir şekilde yerine getirebilmeleri için hizmetlerini iyileştirmeye çalışıyor. Bu yıl ki Hac mevsiminde prosedürlerin dijitalleşmesi, yeni teknolojiler ve yapay zeka öne çıkıyor.

Bakanlık, hacıların kutsal yerlere gelişini ve hareketini kolaylaştırmak için dijital bir yaklaşım benimseyerek modern teknoloji ve dijital çözümler kullanıyor.

Hac kartı

Hacılar Nusuk uygulaması üzerinden kayıplara rehberlik etme, hac haritası, barınma yerleri sunma gibi hizmetlerin değerlendirilmesini ve şikayette bulunulmasını sağlamada yardımcı bir çok hizmet alabiliyor. Tüm hacılar için geliştirilen akıllı kart şifreli olup, misafirlerin Hac döneminde işlerini kolaylaştırmaya yardımcı olurken, aynı zamanda sorunsuz bir deneyim sağlıyor.

Akıllı kart, Mescid-i Haram’a giden hacılar için Nusuk programıyla bağlantılı (SPA)
Akıllı kart, Mescid-i Haram’a giden hacılar için Nusuk programıyla bağlantılı (SPA)

Akıllı kart, kutsal mekanlara yayılmış akıllı hizmet cihazları aracılığıyla kartın okunmasını sağlayan Yakın Alan İletişimi (NFC) teknolojisi ile çalışıyor. Ayrıca, hacılar ile ilgili veriler içerdiği için de yolculuklarının detaylarını bilmelerine yardımcı oluyor ve hacılardan birinin yardıma ihtiyacı olması durumunda çalışma ve yardım ekiplerine net bilgiler sağlıyor.

Kart, bir kaza durumunda Hac bilgilerini içeren bir barkod içeriyor böylece yetkililer gerekli yardımı yapabiliyor, Hac dairesine ve  kişinin dahil olduğu gruba bilgi verebiliyor.

Akıllı kart, hacıların sağlık bilgilerini, kişisel verilerini ve haccın ait olduğu ofisi içeriyor. Ayrıca hacıların Mekke’de çeşitli tesislere girip çıkmalarına olanak tanıyor.

Kontrol ve izleme

Hac mevsimi boyunca operasyonel süreçleri yansıtan tüm göstergelerin kontrol edildiği yönetim odası mevcut. Bu sayede hizmetler ve terfi süreçleri izlenip yönetiliyor, hizmet verilen firmaların uyum düzeyi arttırılıyor ve uyumun yükseltilmesi için kontrol sistemleri çalıştırılıyor. Hac ve Umre Bakanlığı, ihlalleri takip edip gerekli işlemleri yapabiliyor.

Bakanlık, akıllı telefon uygulamaları ile otomatik hacı alımına yönelik sistemler kullanıyor. Ayrıca, otobüs taşımacılığının barınma ve ulaşım için mevcut plan ve sözleşmelere göre yönetilmesini sağlayan Cidde, Mekke ve Medine şehirleri arasındaki çeşitli ulaşım noktalarında otomatik otobüs sevkiyatı üzerinde çalışıyor.

Kutsal mekanlarda bulunan kontrol ve gözetleme kameraları sevk işlemlerini takip ederken, dahili ve harici hacılar için elektronik takip sistemleriyle  tüm kayıt ve sözleşme süreçlerini yönetiyor.

Akıllı bileklik

Akıllı bileklik, hacı hakkında tam bilgi sağlama, kandaki oksijen seviyelerinin, kalp atışlarının ölçülmesine ilişkin sağlık durumu, güvenlik veya acil tıbbi yardım talep etme hizmetlerini içeren temel hizmetleri sağlıyor. Akıllı bileklik aracılığıyla hacılara farkındalık mesajları gönderiliyor ve onlara kolay bir Hac deneyimi yaşatmak için başka hizmetler de sunuluyor.

Bu yıl hac yolculuğunu iyileştirmek ve Mescid-i Haram’a tavaf için giriş çıkışlarda duygu treni gibi benzersiz bir teknoloji kullanılacak. Bu hacıların fıkıh arzularına uygun olarak elektronik tafweej platformunun kullanımına olanak sağlanıyor. Ayrıca hacıların belirli bir zaman ve mekânsal çerçeveye göre bir yerden başka bir yere gitme süreci kolaylaştırılıyor.

Nusuk uygulaması

Nusuk platformu, Hac için içeriden başvuruda bulunulan tek çevrimiçi platform. Aynı zamanda Avrupa, ABD, Avustralya ve dünyanın 58'den fazla ülkesinden gelen hacı adaylarının elektronik olarak kolayca kayıt olma, rezervasyon yapma ve ödeme yapma olanağı sağlıyor. Platform, barınma, geçim, uçuş, rehberlik ve ulaşım hizmeti de veriyor. Nusuk Hac platformu, bu yıl hac yapmak isteyenlere, hac ibadetlerini kolaylıkla ve güven içinde yerine getirmeleri için geniş bir hizmet ve bilgi yelpazesi sunuyor.

Hacılara rehberlik etmek için uygulamalar kullanılıyor (Şarku’l Avsat)
Hacılara rehberlik etmek için uygulamalar kullanılıyor (Şarku’l Avsat)

‘Nusuk Hac’ platformu, lansmanın ilk aşamasında yer alan ülkelerdeki hacıların profil oluşturup tüm verilerini girmelerini sağlamak için 7 farklı dili içeriyor. İkinci aşamada  Hacılar hizmet paketlerini görüntüleyip rezervasyon yaptırabilirken, doğrulama için gerekli belgeleri ülkelerinde bulunan hizmet merkezleri aracılığıyla Visa, Mastercard, banka havalesi, nakit tahsilatı veya SADAD sistemiyle ödeme yapabiliyor.

Sürücüsüz otobüsler

Suudi Arabistan Toplu Taşıma İdaresi, bu yılki Hac sezonunda ilk kez, “insan ve çevre dostu” ulaşımı mümkün kılan yenilikçi modern teknolojiler sağlayarak Rahman’ın misafirlerine hizmet etmek için sürücüsüz otobüsleri hizmete soktu. Araçlar, hacıları Mescid-i Haram’a taşıyan ulaşım seçeneklerinden yalnızca biri.

Sürücüsüz otobüsler, hareket sırasında bilgi toplayıp analiz ederek gerekli kararları alırken, yapay zeka teknolojilerini, kameraları ve etrafını saran sensörleri kullanarak insan müdahalesi olmadan, belirli bir yol boyunca hareket ediyor. Yolcu deneyimini iyileştirmek ve yaşamsal güvenliği sağlamak amacıyla 11 koltuk kapasiteli bir otobüs, tek şarjla 6 saat yol kat ediyor ve saatte 30 km hıza ulaşıyor.

Kendi kendine giden servis otobüslerinin özellikleri hakkında bir infografik (SPA)
Kendi kendine giden servis otobüslerinin özellikleri hakkında bir infografik (SPA)

Hizmet, hacıların hareketini kolaylaştırmayı, bu teknolojileri Hac'da kullanmanın fizibilitesini ölçmeyi ve bunları ticari olarak işletmek için önümüzdeki yıllarda gerekli gereksinimleri belirlemeyi amaçlıyor.

Suudi Arabistan’ın hacı adayları için seçkin bir ulaşım deneyimi sağlamak adına modern teknolojiler ve akıllı ulaşım araçlarıyla farklı ve çeşitli ulaşım seçenekleri sunuyor.

Ulaştırma Genel Müdürlüğü, bu yıl ki Hac mevsiminde araç uyumluluğunu ve düzenliliğini doğrulamak, denetim sürecini belgelemek ve kontrol noktalarındaki kalabalığı azaltmak için artırılmış gerçeklik teknolojisine sahip sanal gözlükler kullanıyor.

Akıllı robot

Mescid-i Haram'daki hizmet seviyesini yükseltmek, güvenli ve sağlıklı bir ortam sağlamak için  Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi İşleri Genel Başkanlığı kapalı mekanlarda sterilizasyon ve çevre koruma amacıyla kullanılan "akıllı robotu" tanıttı. Akıllı robot, altı seviyeli yüksek hassasiyetli önceden ayarlanmış bir harita üzerinde programlanmış otomatik kontrol sistemi ile çalışıyor. Bu da hastalıkların ve salgın hastalıkların yayılmasını azaltmak için çalışmalara katkı sağlıyor. Akıllı robot ayrıca Zemzem su şişelerini insan teması olmadan dağıtıyor.

Robot, gerekli zamanda sesli yayın ile erken uyarı özelliği barındırıyor ve haritalama için yüksek kaliteli radar içeren bir kamera ile donatılmış durumda

SDAIA

Suudi Arabistan Veri ve Yapay Zeka Kurumu (SDAIA), Hac'da faaliyet gösteren devlet kurumları için dijital yetkilendirme elde etmek ve teknik destek sağlamak için her yıl çabalarını yoğunlaştırıyor.

SDAIA, Ulusal Bilgi Merkezi aracılığıyla Suudi Arabistan’daki 15 satış noktası için teknik ekipman ve teknik destek, sistemler, hizmetler ve teknik ürünler sağlayarak ve diğer devlet kurumlarıyla entegrasyon seviyesini yükselterek tasnif siteleri ve güvenlik kontrol merkezleri için çalışıyor.



Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
TT

Suudi Arabistan, HDK'nin Kordofan'daki saldırılarını şiddetle kınadı

 Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)
Doğu Darfur'daki HDK Unsurları (videodan ekran görüntüsü)

Suudi Arabistan, Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) el-Kuvek Askeri Hastanesi'ne, Dünya Gıda Programı'na (WFP) ait bir yardım konvoyuna ve yerinden edilmiş sivilleri taşıyan bir otobüse yönelik gerçekleştirdiği suç teşkil eden saldırıları şiddetle kınadı. Bu saldırılar, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu onlarca silahsız sivilin ölümüne ve Sudan'ın Kuzey ve Güney Kordofan eyaletlerindeki yardım tesislerine ve konvoylarına zarar verilmesine yol açtı.

Suudi Arabistan, Dışişleri Bakanlığı tarafından dün yayınlanan açıklamada, bu eylemlerin tamamen haksız ve tüm insani normların ve ilgili uluslararası anlaşmaların açık bir ihlali olduğunu teyit etti. Krallık, HDK'nin bu ihlallere derhal son vermesini ve uluslararası insani hukuk ve 11 Mayıs 2023'te imzalanan Cidde Deklarasyonu (Sudan'daki Sivillerin Korunmasına İlişkin Taahhüt) uyarınca, ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılmasını sağlama konusundaki ahlaki ve insani yükümlülüğüne uymasını talep etti.

Suudi Arabistan, Sudan'ın birliğini, güvenliğini ve istikrarını, meşru kurumlarının korunmasını ve yabancı müdahaleyi reddettiğini yineledi. Ayrıca, siyasi bir çözümü desteklediklerini iddia etmelerine rağmen, bazı tarafların yasadışı silah, paralı asker ve yabancı savaşçıların sürekli akışını kınadı. Bu davranış, çatışmayı uzatmanın ve Sudan halkının acılarını artırmanın önemli bir faktörüdür.

Sudan Doktorlar Ağı'na göre, HDK'nin Dubeyker bölgesinden Kuzey Kordofan Eyaleti'ndeki el-Rahad şehrine yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırması sonucu, aralarında sekiz çocuk ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi öldü.


Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Ljubljana'da dün yapılan Arap-Sloven görüşmelerinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan barış planının ilerletilmesi ve 1967 sınırları içinde, Doğu Kudüs'ün başkenti olduğu, iki devletli çözüme dayalı bağımsız ve egemen Filistin devletini içeren net bir siyasi ufka doğru ilerleme çabaları ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati, Bahreynli mevkidaşı Abdullatif el-Zayani, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Sultan Al-Muraikhi ile birlikte Slovenya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Tanja Fajon ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı, özellikle de Gazze'deki durumu iyileştirmenin yollarını görüştüler. Ateşkes anlaşmasına uyulması ve hükümlerinin tam olarak uygulanmasının yanı sıra Gazze Şeridi'ne yeterli ve sürekli insani yardımın ulaştırılmasının sağlanmasının gerekliliğini vurguladılar.

Bakanlar ayrıca işgal altında bulunan Batı Şeridi'ndeki durumu da ele aldılar; İsrail'in oradaki yasadışı tek taraflı önlemlerinin ve işgal altındaki Kudüs'te İslami ve Hristiyan kutsal yerlerine yönelik ihlallerinin durdurulmasının gerekliliğini vurguladılar; bu ihlaller gerilimi artırdığını ve gerilimi azaltma çabalarını baltaladığını belirttiler.

Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar ayrıca Slovenya'nın Filistin halkının meşru haklarına verdiği desteği ve iki devletli çözüm temelinde Filistin Devleti'ni tanımasını da takdir ettiler.

Görüşmelerde bölgedeki gelişmeler, müzakere ve diyalog yoluyla gerilimlerin azaltılması yolları ve Rusya-Ukrayna krizinin çözümüne yönelik çabalar da ele alındı.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.