Haccın bu yıl öne çıkan iki özelliği: Yapay zeka ve teknoloji

Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
TT

Haccın bu yıl öne çıkan iki özelliği: Yapay zeka ve teknoloji

Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)
Kadın namazgahlarında fetvalar için akıllı rehber robot (SPA)

Suudi Arabistan, Mescid-i Haram’da hacılara öncü ve iyi hizmetler sağlamak için dijital altyapıyla geliştirilmiş teknik yeteneklerden yararlanıyor. Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı ve ilgili makamlar, hacı adaylarının ibadetlerini kolay bir şekilde yerine getirebilmeleri için hizmetlerini iyileştirmeye çalışıyor. Bu yıl ki Hac mevsiminde prosedürlerin dijitalleşmesi, yeni teknolojiler ve yapay zeka öne çıkıyor.

Bakanlık, hacıların kutsal yerlere gelişini ve hareketini kolaylaştırmak için dijital bir yaklaşım benimseyerek modern teknoloji ve dijital çözümler kullanıyor.

Hac kartı

Hacılar Nusuk uygulaması üzerinden kayıplara rehberlik etme, hac haritası, barınma yerleri sunma gibi hizmetlerin değerlendirilmesini ve şikayette bulunulmasını sağlamada yardımcı bir çok hizmet alabiliyor. Tüm hacılar için geliştirilen akıllı kart şifreli olup, misafirlerin Hac döneminde işlerini kolaylaştırmaya yardımcı olurken, aynı zamanda sorunsuz bir deneyim sağlıyor.

Akıllı kart, Mescid-i Haram’a giden hacılar için Nusuk programıyla bağlantılı (SPA)
Akıllı kart, Mescid-i Haram’a giden hacılar için Nusuk programıyla bağlantılı (SPA)

Akıllı kart, kutsal mekanlara yayılmış akıllı hizmet cihazları aracılığıyla kartın okunmasını sağlayan Yakın Alan İletişimi (NFC) teknolojisi ile çalışıyor. Ayrıca, hacılar ile ilgili veriler içerdiği için de yolculuklarının detaylarını bilmelerine yardımcı oluyor ve hacılardan birinin yardıma ihtiyacı olması durumunda çalışma ve yardım ekiplerine net bilgiler sağlıyor.

Kart, bir kaza durumunda Hac bilgilerini içeren bir barkod içeriyor böylece yetkililer gerekli yardımı yapabiliyor, Hac dairesine ve  kişinin dahil olduğu gruba bilgi verebiliyor.

Akıllı kart, hacıların sağlık bilgilerini, kişisel verilerini ve haccın ait olduğu ofisi içeriyor. Ayrıca hacıların Mekke’de çeşitli tesislere girip çıkmalarına olanak tanıyor.

Kontrol ve izleme

Hac mevsimi boyunca operasyonel süreçleri yansıtan tüm göstergelerin kontrol edildiği yönetim odası mevcut. Bu sayede hizmetler ve terfi süreçleri izlenip yönetiliyor, hizmet verilen firmaların uyum düzeyi arttırılıyor ve uyumun yükseltilmesi için kontrol sistemleri çalıştırılıyor. Hac ve Umre Bakanlığı, ihlalleri takip edip gerekli işlemleri yapabiliyor.

Bakanlık, akıllı telefon uygulamaları ile otomatik hacı alımına yönelik sistemler kullanıyor. Ayrıca, otobüs taşımacılığının barınma ve ulaşım için mevcut plan ve sözleşmelere göre yönetilmesini sağlayan Cidde, Mekke ve Medine şehirleri arasındaki çeşitli ulaşım noktalarında otomatik otobüs sevkiyatı üzerinde çalışıyor.

Kutsal mekanlarda bulunan kontrol ve gözetleme kameraları sevk işlemlerini takip ederken, dahili ve harici hacılar için elektronik takip sistemleriyle  tüm kayıt ve sözleşme süreçlerini yönetiyor.

Akıllı bileklik

Akıllı bileklik, hacı hakkında tam bilgi sağlama, kandaki oksijen seviyelerinin, kalp atışlarının ölçülmesine ilişkin sağlık durumu, güvenlik veya acil tıbbi yardım talep etme hizmetlerini içeren temel hizmetleri sağlıyor. Akıllı bileklik aracılığıyla hacılara farkındalık mesajları gönderiliyor ve onlara kolay bir Hac deneyimi yaşatmak için başka hizmetler de sunuluyor.

Bu yıl hac yolculuğunu iyileştirmek ve Mescid-i Haram’a tavaf için giriş çıkışlarda duygu treni gibi benzersiz bir teknoloji kullanılacak. Bu hacıların fıkıh arzularına uygun olarak elektronik tafweej platformunun kullanımına olanak sağlanıyor. Ayrıca hacıların belirli bir zaman ve mekânsal çerçeveye göre bir yerden başka bir yere gitme süreci kolaylaştırılıyor.

Nusuk uygulaması

Nusuk platformu, Hac için içeriden başvuruda bulunulan tek çevrimiçi platform. Aynı zamanda Avrupa, ABD, Avustralya ve dünyanın 58'den fazla ülkesinden gelen hacı adaylarının elektronik olarak kolayca kayıt olma, rezervasyon yapma ve ödeme yapma olanağı sağlıyor. Platform, barınma, geçim, uçuş, rehberlik ve ulaşım hizmeti de veriyor. Nusuk Hac platformu, bu yıl hac yapmak isteyenlere, hac ibadetlerini kolaylıkla ve güven içinde yerine getirmeleri için geniş bir hizmet ve bilgi yelpazesi sunuyor.

Hacılara rehberlik etmek için uygulamalar kullanılıyor (Şarku’l Avsat)
Hacılara rehberlik etmek için uygulamalar kullanılıyor (Şarku’l Avsat)

‘Nusuk Hac’ platformu, lansmanın ilk aşamasında yer alan ülkelerdeki hacıların profil oluşturup tüm verilerini girmelerini sağlamak için 7 farklı dili içeriyor. İkinci aşamada  Hacılar hizmet paketlerini görüntüleyip rezervasyon yaptırabilirken, doğrulama için gerekli belgeleri ülkelerinde bulunan hizmet merkezleri aracılığıyla Visa, Mastercard, banka havalesi, nakit tahsilatı veya SADAD sistemiyle ödeme yapabiliyor.

Sürücüsüz otobüsler

Suudi Arabistan Toplu Taşıma İdaresi, bu yılki Hac sezonunda ilk kez, “insan ve çevre dostu” ulaşımı mümkün kılan yenilikçi modern teknolojiler sağlayarak Rahman’ın misafirlerine hizmet etmek için sürücüsüz otobüsleri hizmete soktu. Araçlar, hacıları Mescid-i Haram’a taşıyan ulaşım seçeneklerinden yalnızca biri.

Sürücüsüz otobüsler, hareket sırasında bilgi toplayıp analiz ederek gerekli kararları alırken, yapay zeka teknolojilerini, kameraları ve etrafını saran sensörleri kullanarak insan müdahalesi olmadan, belirli bir yol boyunca hareket ediyor. Yolcu deneyimini iyileştirmek ve yaşamsal güvenliği sağlamak amacıyla 11 koltuk kapasiteli bir otobüs, tek şarjla 6 saat yol kat ediyor ve saatte 30 km hıza ulaşıyor.

Kendi kendine giden servis otobüslerinin özellikleri hakkında bir infografik (SPA)
Kendi kendine giden servis otobüslerinin özellikleri hakkında bir infografik (SPA)

Hizmet, hacıların hareketini kolaylaştırmayı, bu teknolojileri Hac'da kullanmanın fizibilitesini ölçmeyi ve bunları ticari olarak işletmek için önümüzdeki yıllarda gerekli gereksinimleri belirlemeyi amaçlıyor.

Suudi Arabistan’ın hacı adayları için seçkin bir ulaşım deneyimi sağlamak adına modern teknolojiler ve akıllı ulaşım araçlarıyla farklı ve çeşitli ulaşım seçenekleri sunuyor.

Ulaştırma Genel Müdürlüğü, bu yıl ki Hac mevsiminde araç uyumluluğunu ve düzenliliğini doğrulamak, denetim sürecini belgelemek ve kontrol noktalarındaki kalabalığı azaltmak için artırılmış gerçeklik teknolojisine sahip sanal gözlükler kullanıyor.

Akıllı robot

Mescid-i Haram'daki hizmet seviyesini yükseltmek, güvenli ve sağlıklı bir ortam sağlamak için  Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi İşleri Genel Başkanlığı kapalı mekanlarda sterilizasyon ve çevre koruma amacıyla kullanılan "akıllı robotu" tanıttı. Akıllı robot, altı seviyeli yüksek hassasiyetli önceden ayarlanmış bir harita üzerinde programlanmış otomatik kontrol sistemi ile çalışıyor. Bu da hastalıkların ve salgın hastalıkların yayılmasını azaltmak için çalışmalara katkı sağlıyor. Akıllı robot ayrıca Zemzem su şişelerini insan teması olmadan dağıtıyor.

Robot, gerekli zamanda sesli yayın ile erken uyarı özelliği barındırıyor ve haritalama için yüksek kaliteli radar içeren bir kamera ile donatılmış durumda

SDAIA

Suudi Arabistan Veri ve Yapay Zeka Kurumu (SDAIA), Hac'da faaliyet gösteren devlet kurumları için dijital yetkilendirme elde etmek ve teknik destek sağlamak için her yıl çabalarını yoğunlaştırıyor.

SDAIA, Ulusal Bilgi Merkezi aracılığıyla Suudi Arabistan’daki 15 satış noktası için teknik ekipman ve teknik destek, sistemler, hizmetler ve teknik ürünler sağlayarak ve diğer devlet kurumlarıyla entegrasyon seviyesini yükselterek tasnif siteleri ve güvenlik kontrol merkezleri için çalışıyor.



Kral Selman yağmur duası çağrısı yaptı

Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)
TT

Kral Selman yağmur duası çağrısı yaptı

Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)
Suudi Arabistan Kralı Salman bin Abdulaziz (SPA)

Kral Selman bin Abdulaziz, yarın Suudi Arabistan genelinde yağmur duası yapılmasını istedi.

Suudi Arabistan Kraliyet Sarayı'ndan yapılan açıklamada, “Yağmur duası yapma konusunda Peygamberimiz Muhammed'in (sav) örneğini takip eden İki Kutsal Caminin Koruyucusu Kral Selman bin Abdulaziz, Ümmü'l-Kura takvimine göre 1447 H. Şaban ayı, 24. Günü, yani 12 Şubat 2026 tarihinde Krallık genelinde yağmur duası yapılmasını istedi.”

Kral Selman, herkese "tövbelerini artırmalarını, bağışlanma dilemelerini ve Yüce Allah'a dönmelerini, kullarına karşı nazik olmalarını ve sadaka vermek, namaz kılmak, dua etmek gibi gönüllü ibadetlerini artırmalarını" öğütledi. Ayrıca, Allah'ın kullarının yüklerini hafifletmelerini ve sıkıntılarını gidermelerini, böylece Allah'ın da bizim yüklerimizi hafifletmesini ve umduğumuz şeyleri bize vermesini istedi.

Ayrıca,"Her aklı başında insan, Allah'ın Resulü'nün -Allah ona salât ve selam versin- sünnetine uygun olarak namaz kılmaya gayret etmeli ve Allah'a olan ihtiyacını göstermeli, sürekli dua etmelidir; zira Allah, kullarının sık sık ve sürekli dua etmelerini sever" diye belirtti.

 


Suudi Arabistan ve Bahreyn veliaht prensleri ortak konuları görüştü

Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)
Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)
TT

Suudi Arabistan ve Bahreyn veliaht prensleri ortak konuları görüştü

Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)
Prens Muhammed bin Selman, salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’ı kabul ederken. (SPA)

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdülaziz, Bahreyn Veliaht Selman bin Hamad Âl Halife ile karşılıklı ilgi alanına giren bir dizi konuyu ele aldı.

Prens Muhammed bin Selman’ın salı günü Diriye’de Prens Selman bin Hamad’la bir araya geldi. Taraflar, iki ülke arasındaki tarihî ilişkileri ve çeşitli alanlarda ikili iş birliği fırsatlarını gözden geçirdi.

Görüşmede Suudi Arabistan tarafında; Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman, Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdürrahman, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Devlet Bakanı ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Musaid el-Ayban, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan ve Manama Büyükelçisi Nayif es-Sudeyri hazır bulundu.

fvedvf
Suudi Arabistan Veliaht Prensi’nin, Bahreynli mevkidaşını salı günü Diriye’de karşıladığı törenden bir kare. (SPA)

Bahreyn tarafında ise; Başbakan Yardımcısı Şeyh Halid bin Abdullah Âl Halife, İçişleri Bakanı Şeyh Raşid bin Abdullah Âl Halife, Başbakanlık Divanı Bakanı Şeyh İsa bin Selman Âl Halife, Maliye ve Ulusal Ekonomi Bakanı Şeyh Selman bin Halife Âl Halife, Bakanlar Kurulu İşleri Bakanı Hamad el-Maliki ve Riyad Büyükelçisi Şeyh Ali bin Abdurrahman Âl Halife yer aldı.

fervgfrv
Prens Muhammed bin Abdürrahman’ın, Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Prens Selman bin Hamad’ı karşıladığı an. (Riyad Emirliği)

Prens Selman bin Hamad ve beraberindeki heyet, iki ülkeyi birleştiren tarihî ve kardeşlik bağları çerçevesinde, ülkeler ve halklarının beklentilerine hizmet edecek şekilde kardeşçe bir ziyaret kapsamında salı günü Riyad’a geldi.

Bahreyn Veliaht Prensi’ni Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda; Prens Muhammed bin Abdürrahman, Nayif es-Sudeyri, Şeyh Ali bin Abdurrahman, Riyad Bölgesi Emniyet Müdürü Vekili Tümgeneral Mansur el-Uteybi ve Kraliyet Protokolü Başkan Yardımcısı Fahd es-Suhayl karşıladı.


Suudi Arabistan’da sanayi üretimi 2025 yılını yüzde 8,9’luk güçlü bir büyüme ile tamamladı

Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)
Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)
TT

Suudi Arabistan’da sanayi üretimi 2025 yılını yüzde 8,9’luk güçlü bir büyüme ile tamamladı

Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)
Aramco şirketine ait fabrikalardan biri (Aramco)

Suudi Arabistan Genel İstatistik Kurumu (GASTAT), 2025 yılı sonunda ülke sanayi sektörünün olağanüstü bir performans sergilediğini açıkladı. Kuruma göre, sanayi üretim miktarları endeksi, geçen yılın aralık ayına kıyasla yıllık bazda yüzde 8,9 oranında artış gösterdi.

Bu artış, özellikle madencilik ve imalat sanayii başta olmak üzere temel ekonomik faaliyetlerdeki toparlanmayı yansıtıyor ve sanayi sektörünün ulusal ekonomiye sağladığı katkının önemini güçlendiriyor.

Petrol üretimi

Madencilik ve taş ocakçılığı faaliyetleri, sanayi üretim endeksini yukarıya taşıyan başlıca etkenler arasında yer aldı. Endeks, aralık ayı itibarıyla yıllık bazda dikkat çekici bir şekilde yüzde 13,2 oranında büyüme kaydetti. Bu ivmenin temel nedeni, Suudi Arabistan’daki petrol üretiminin artarak günlük 10,1 milyon varile ulaşması olarak gösteriliyor. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 8,9 milyon varildi. Aylık bazda ise endeks, kasım ayına kıyasla yalnızca yüzde 0,3 oranında sınırlı bir artış göstererek nispeten istikrarlı seyretti.

Üretim endüstrisi

Buna paralel olarak imalat sanayi sektörü de yüksek bir esneklik göstererek yıllık bazda yüzde 3,2 oranında büyüdü. Bu büyüme, özellikle kimya ve gıda üretimi faaliyetlerindeki güçlü performansla desteklendi. Kimyasal maddeler ve kimyasal ürünlerin üretimi, sektördeki en güçlü itici unsurlardan biri olarak öne çıkarak yüzde 13,4 oranında artış kaydetti. Bunu yüzde 7,3 büyüme ile gıda ürünleri üretimi takip etti. Aylık bazda da endeks pozitif seyrini sürdürdü ve Kasım 2025’e kıyasla yüzde 0,3 oranında artış gösterdi. Söz konusu artışta gıda ürünleri üretimi yüzde 9,6, kimyasal ürünler üretimi ise yüzde 2,8 oranında yükseldi.

Su temini ve kamu hizmetleri

Kamu hizmetleri sektöründe, su temini, kanalizasyon hizmetleri ile atık yönetimi ve işleme faaliyetleri yıllık bazda güçlü bir artış göstererek yüzde 9,4 büyüdü. Buna karşın elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme hizmetleri faaliyetleri, 2024 Aralık ayına kıyasla yüzde 2,5 oranında azaldı. Aylık bazda ise her iki sektörde de Kasım 2025’e göre daralma gözlendi; su ve atık hizmetlerinde yüzde 7,2, elektrik ve gaz faaliyetlerinde yüzde 13,1 düşüş kaydedildi. Bu durum, üretimin mevsimsel dalgalanmalardan veya rutin bakım programlarından etkilendiğini gösteriyor.

Petrol ve petrol dışı faaliyetler arasındaki denge

Son olarak, veriler Suudi Arabistan ekonomisinin temel sektörleri arasında dengeli bir büyüme dağılımı olduğunu ortaya koyuyor. Petrol faaliyetleri yıllık bazda yüzde 10,1 oranında artarken, petrol dışı faaliyetler istikrarlı bir şekilde yüzde 5,8 büyüme kaydetti. Kısa vadeli performansa bakıldığında, petrol dışı sektörlerin aylık bazda yüzde 0,4 ile üstünlüğünü sürdürdüğü görülürken, petrol faaliyetleri ise aylık bazda yüzde 0,3 oranında hafif bir düşüş gösterdi. Bu durum, ülkedeki ekonomik çeşitlendirme stratejisinin sürdürüldüğünü yansıtıyor.