Filistin Yönetimi bayramdan sonra iflasını mı ilan edecek?

Bayramı namazını kılan Filistinliler, Kudüs’teki Aslanlı Kapı’nın dışında toplandı (AFP)
Bayramı namazını kılan Filistinliler, Kudüs’teki Aslanlı Kapı’nın dışında toplandı (AFP)
TT

Filistin Yönetimi bayramdan sonra iflasını mı ilan edecek?

Bayramı namazını kılan Filistinliler, Kudüs’teki Aslanlı Kapı’nın dışında toplandı (AFP)
Bayramı namazını kılan Filistinliler, Kudüs’teki Aslanlı Kapı’nın dışında toplandı (AFP)

İsrailli bir yetkili tarafından sızdırıldığı anlaşılan bir haberde, Filistin Yönetimi’nin zorlu mali durumu nedeniyle iflas ilan etme olasılığını tartıştığı iddia edildi.

Şarku’l Avsat’ın İsrail Kamu Yayın Kuruluşu’ndan (KAN) aktardığı habere göre, Filistin Maliye Bakanlığı, Başbakan Muhammed Iştiyye’nin bilgisi dahilinde konu hakkında birkaç görüşme yaptı.

Ramallah’ta, atılması halinde Filistin Yönetimi’nin faaliyetlerini sekteye uğratmak anlamına gelebilecek ve kontrolü altındaki bölgelerde daha büyük bir otoriter boşluk yaratarak dağılmasına yol açabilecek bu ‘dramatik adım’ üzerinde çalışılıyor.

hyd
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Filistin Ulusal İdare Okulu’nu ziyareti sırasında (Wafa)

Filistin Yönetimi, İsrail’in Filistin vergi fonlarından kesintiye devam etmesi, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının yansımaları ve dış desteğin azalması nedeniyle kuruluşundan bu yana ‘en kötüsü olduğunu’ söylediği mali krizi iki yıldır yaşıyor.

İsrail, Filistin Yönetimi tarafından İsraillilere yönelik saldırılardan hüküm giyenler ve onların ailelerine ödenen ödenek nedeniyle, bir ceza biçimi olarak Filistin Yönetimi’nin vergi gelirlerinden büyük meblağlar kesiyor.

Resmi Filistin verilerine göre, 2019’dan beri İsrail’in kesintilerinin değeri iki milyar şekeli aştı.

ds
Filistinli öğretmenlerin son yıllarda yaptığı bir grev (Sosyal medya)

Bu yıl kriz devam ederken, Filistinli sendikalar, eğitim sürecini etkileyen uzun grevlere sahne olan geçen yıla göre daha katı adımlar atma tehdidinde bulundu. Bu nedenle grevlerin bu yıl daha yaygınlaşması bekleniyor.

Bayram sonrası yapılacak toplantı önemli

Filistin Yönetimi’nin iflas açıklaması, Filistin liderliğinin bayram tatilinden sonraki toplantısında değerlendireceği kararlardan biri olabilir.

Filistinli yetkililer, Filistin Yönetimi’nin kendi kendine dağılmayacağını, ancak İsrail hükümetinin politikası nedeniyle çökme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söylüyor.

İsrail Enerji ve Altyapı Bakanı İsrael Katz, Filistin Yönetimi’nin olası iflas haberlerini yorumlayarak, “İsrail, Filistin Yönetimi’nin yıkılmasını istemiyor ve iki taraf arasındaki karmaşık ilişkilere rağmen bununla hiçbir ilgisi yok” dedi.

zxs
Avrupa Birliği’nin (AB) Filistin topraklarındaki temsilcisi Sven Kühn Von Burgsdorff, Ramallah’ın kuzeydoğusundaki Turmus Aya kasabasını ziyaretinde (Reuters)

Filistin Yönetimi’nin iflasını duyuracağına dair haberler, İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant ile Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Yürütme Komitesi Sekreteri Hüseyin eş-Şeyh arasındaki telefon görüşmesinden bir gün sonra yayınlandı.

Görüşmede Şeyh, Gallant’a İsrail saldırganlığına yanıt verecek net kararlar almak için Kurban Bayramı’ndan sonra önemli bir liderlik toplantısı düzenleyeceğini bildirdi.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters