Papa Francis: BAE, geleceği ve dünya barışını inşa ediyor

Papa Francis, Al-İttihad’a konuştu: “BAE liderliği, geleceği ve dünya barışını inşa etmekle ilgileniyor”

Papa Francis: BAE, geleceği ve dünya barışını inşa ediyor
TT

Papa Francis: BAE, geleceği ve dünya barışını inşa ediyor

Papa Francis: BAE, geleceği ve dünya barışını inşa ediyor

Hammad el-Kaabi

Katoliklerin ruhani lideri Papa Francis, Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) ve onun bölgede ve dünyada barış, hoşgörü ve bir arada yaşama kültürünü yaymadaki rolüne duyduğu derin takdiri dile getirdi. Papa, dünyadaki herhangi bir ülkenin büyüklüğünün sadece zenginlik ile ölçülmediğini, barış, kardeşlik ve bir arada yaşama değerlerinin yayılması ve savunulmasındaki somut rolü ile de ölçüldüğünü belirtti.

Şarku’l Avsat’ın BAE merkezli el-İttihad gazetesinden aktardığı röportaja göre Papa Francis, Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan’ın uluslararası barış ve hoşgörü çabalarını desteklemeye bağlılığına olan büyük takdirini ifade ederken, “Kültüre yatırım yapmak, nefretin azalmasını sağlar ve uygarlığın ve refahın büyümesine katkıda bulunur” dedi.

Papa, “Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan’ın tüm dünyadaki hastalıklarla mücadele etme ve ‘İnsan Kardeşliği Belgesi’ ilkelerini hastaların yaşamlarını iyileştirmeyi amaçlayan somut girişimler yoluyla yayma taahhüdünü oldukça takdir ediyorum. Ekselanslarına ve BAE’nin belgenin öğretilerini somut eylemlere dönüştürme bağlılığına minnettarım. İyilik doğası gereği evrensel olmalıdır, çünkü kardeşlik evrenseldir” dedi. Merhum Şeyh Zayed bin Sultan Al Nahyan’ı da ülkesini hoşgörü, bir arada yaşama, eğitim ve gençlik üzerine inşa eden ileri görüşlü bir liderin harika bir örneği olarak nitelendirirken, çocuklarının da aynı yolu takip ettiğine dikkati çekti. Papa, Papalık vasiyetini devralmasından bu yana Ortadoğu basınına ilk kez konuştu. Röportaj ayrıca, Papa’nın başarılı ameliyatının ardından hastaneden taburcu olduktan sonra verdiği ilk röportaj oldu.

Geçirdiği başarılı ameliyatın ardından Papa Francis, El-İttihad aracılığıyla dünya genelinde milyonlarca insanı sağlığı konusunda rahatlattı. Öyle ki “Zordu, ancak şu an Tanrı’ya şükür daha iyiyim. Tüm hastaları düşünüyorum ve bir an önce iyileşmeleri ve hastalığın karanlığında hayatın anlamını, inancın ışığını ve umudun sevincini keşfetme gücünü bulmaları için dua ediyorum” dedi.

el-İttihad
el-İttihad

Katolik Kilisesi lideri ayrıca yol haritası olarak İnsan Kardeşliği Belgesi’nin önemine değinirken, ‘İbrahimi Aile Evi (Abrahamic Family House)’ projesini ve BAE’nin bu önemli projeyi uygulamadaki cesaretini övdü ve bir arada yaşamanın ve diyalog ve kardeşlik kültürünün önemli olduğunu vurguladı. Papa, Abu Dabi’ye yaptığı tarihi ziyareti hatırlatarak, “2019’da BAE’ye yaptığım geziyi ve karşılaştığım sıcak karşılamayı büyük bir sevinç ve şükranla hatırlıyorum. Sevgili ülkenizin bana bahşettiği cömertlik ve dostluktan derinden etkilendim” dedi. Papa ayrıca, “Abu Dabi’de yaptığım konuşmada söylediğim gibi, ülkenizde yatırımın sadece yer kaynaklarının çıkarılmasına değil, gönül kaynaklarına yani gençliğin eğitimine de yapıldığını görüyorum” dedi.

Aynı şekilde Papa Francis, “BAE ve Ekselansları Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan’ın geleceği inşa etme, kendi içine kapanma ve katılaşma cazibesinin üstesinden gelebilecek açık bir kimlik oluşturma taahhüdünü son derece takdir ediyorum. Barış ve hoşgörü için uluslararası çabalar destekleniyor. Çünkü kültüre yatırım, nefretin azalmasını teşvik eder ve uygarlığın ve refahın büyümesine katkıda bulunur” dedi. Papa, Vatikan’da kabul ettiğim tüm heyetlere belgeyi sunuyorum, çünkü bunun sadece dinler arası diyalog için değil, tüm insanların barış içinde bir arada yaşaması için önemli bir metin olduğuna inanıyorum” ifadelerini kullandı. “Küresel topluluğun belgenin mesajını ve hedeflerini gelecek nesiller için bir rehber olarak kabul etmesi, anlaması ve hepimizin tek bir insan ailesinin üyeleri olduğumuzu kabul etmesinden oldukça memnunum” diyen Papa, “Şunu söylemek istiyorum; Belge, herkese yol gösteren bir ışıktır ve savaş, şiddet, nefret ve terörizmden parçalanmış dünyamızda cesurca barışçıl olmayı seçen herkes için bir yol haritasıdır. Dünyanın bu yaraların zehrinden iyileşmesi gerekiyor” şeklinde konuştu. Ayrıca İsveç’te geçtiğimiz günlerde tanık olduğumuz Kur'an-ı Kerim’in yakılması olayıyla ilgili yaptığı ilk açıklamada “Buna izin verilmemeli ve kınanmalıdır” diyen Papa, ifade özgürlüğünün başkalarını hor görmenin bir aracı olarak kullanılmaması gerektiğini vurgulayarak, bu tür davranışlara duyduğu derin öfkeyi dile getirdi.

Katolik Kilisesi Lideri, “Görevimiz, dini duyguyu iş birliğine, kardeşliğe ve somut hayır işlerine dönüştürmektir. Bugün barışı sağlayanlara ihtiyacımız var, silah yapanlara değil. Barışı inşa edenlere ihtiyacımız var, çatışmaya teşvik edenlere değil. İtfaiyecilere ihtiyacımız var, kundakçılara değil. Yıkımla tehdit edilenlere değil, uzlaşma savunucularına ihtiyacımız var. Ya kardeşlik medeniyeti ya gerici düşmanlık... Ya geleceği birlikte kurarız, ya da gelecek olmaz” dedi.

Papa, dinler arası iş birliğinin geleceğinin karşılıklılık ilkesine, başkalarına saygıya ve gerçeğe dayandığını ifade etti.

el-İttihad
el-İttihad

‘İbrahimi Aile Evi’ konusunda ise “Onu, Tanrı’nın dilediği çeşitliliğe saygı yeri ve inancın şiddet, çatışma veya savaş duygularını değil, iyilik, diyalog, saygı ve barış duygularını beslemesi gerektiğine tanıklık eden bir mesaj olarak görüyorum” dedi.

Bu projenin hayata geçmesi için emeği geçen herkese teşekkürlerini ileten Papa, buranın dinsel diyalog ve dinler arası birlikte yaşama için bir model ve merkez haline geleceğine olan inancını dile getirdi.

Katolik Kilisesi Lideri, verdiği röportajda gençlere de geniş bir yer ayırdı. Öyle ki çirkin çatışmalara, olumsuz mesajlara, asılsız ve uydurma haberlere, materyalizm, nefret ve önyargıların içine düşme tehlikesinden korunmaları için kendilerine gerekli araçların sağlanması ve yeni nesillerin bu savaşta yalnız bırakılmaması çağrısında bulundu.

Papa, bu araçlardan en önemlilerinin özgürlük, ayrımcılık ve sorumluluk olduğunu söylerken, gençlere seçim yapamayan ve karar veremeyen çocuklar gibi davranılmaması konusunda da uyardı ve onları ‘şimdi’ olarak nitelendirmenin ve onlara yatırım yapmanın, sürekliliği sağlamak anlamına geldiğini vurguladı. Papa Francis, gençlere hitaben, “Ölüm ya da şiddet yapıcıları değil, barışın yapıcıları olun. Daha iyi olmak ve dünyayı daha iyi bir yer haline getirmek için kaynağı ve gücü Tanrı’ya imanda bulun. Dinin, asla bir çatışma, nefret ve şiddet faktörü değil barışın, bir arada yaşamanın ve kardeşliğin bir faktörü olmasına izin verin. Papa, 30 Kasım- 12 Aralık tarihleri ​​arasında BAE’de düzenlenmesi planlanan 28. Taraflar Konferansı’nı (COP28) da çevre krizini ele almak için acil bir çağrı olarak nitelendirdi ve devletin çabalarının ‘ortak evimiz’ olan gezegenimiz yararına sonuçlanmasını umduğunu ifade etti. Ayrıca çok geç olmadan iklim krizlerinin gerçek sorunlarına gerçekçi çözümler bulunması çağrısı yaptı.

İşte Papa Francis’in Al-İttihad’a verdiği röportajın tamamı;

-Öncelikle, ameliyatınız sonrasında sağlığınız hakkında içimizin rahatlamasını istiyoruz.

Zordu, ancak şu an Tanrı’ya şükür, doktorların ve hemşirelerin özveri ve profesyonellikleri sayesinde daha iyiyim. Onlar, aileleri ve bu günlerde bana mesaj yazıp benim için dua eden tüm insanlar için dua ediyorum

Tüm hastaları düşünüyorum ve bir an önce iyileşmeleri ve hastalığın karanlığında hayatın anlamını, inancın ışığını ve umudun sevincini keşfetme gücünü bulmaları için dua ediyorum.

-Sayın Papa, BAE’yi farklılıkların beşiği ve hoşgörü ülkesi olarak tanımladınız. Aynı şekilde 2019’da yaptığınız tarihi ziyareti de ‘dinler arası ilişkiler tarihinde yeni bir sayfa’ olarak nitelendirdiniz. Peki BAE’nin ve Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan’ın barış ve hoşgörü çabalarını desteklemede kilit bir ortak olarak rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?

2019’da BAE’ye yaptığım geziyi ve karşılaştığım sıcak karşılamayı büyük bir sevinç ve şükranla hatırlıyorum. Sevgili ülkenizin bana bahşettiği cömertlik ve dostluktan derinden etkilendim.

Abu Dabi’de yaptığım konuşmada söylediğim gibi, ülkenizde yatırımın sadece yer kaynaklarının çıkarılmasına değil, gönül kaynaklarına yani gençliğin eğitimine de yapıldığını görüyorum.

BAE ve Ekselansları Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan’ın geleceği inşa etme, kendi içine kapanma ve katılaşma cazibesinin üstesinden gelebilecek açık bir kimlik oluşturma taahhüdünü son derece takdir ediyorum. Aslında dünyadaki herhangi bir ülkenin büyüklüğü, sadece zenginliği ile değil, her şeyden önce barışı, kardeşliği ve bir arada yaşama değerlerinin yayılması, savunulmasındaki ve uluslararası barış ve hoşgörü çabalarını desteklemedeki somut rolüyle ölçülür. Çünkü kültüre yatırım yapmak, nefretin azalmasını sağlar ve uygarlığın ve refahın büyümesine katkıda bulunur.

-Gençler genellikle kendilerini olumsuz mesajlar ve sahte haberlerle çevrili buluyor. Peki maddi kışkırtmalara, nefrete ve önyargılara nasıl direnebilirler? Adaletsizlikle ve acı dolu geçmiş deneyimlerle nasıl yüzleşebilirler? Başkalarının haklarını kendi haklarını savundukları güçle savunmayı nasıl öğrenebilirler?

Yeni medeniyet buluşmaları için onlara sağlam bir temel verirsek gençler, bir gün bizi iyi bir şekilde yargılayacaklardır. Ama onlara seraplardan, yalpalamalardan ve çirkin çatışmalarından başka bir şey bırakmazsak da kötü bir şekilde yargılayacaklardır.

Bana göre gençleri olumsuz mesajlara, asılsız ve uydurma haberlere, materyalizm, nefret ve önyargıların içine düşme tehlikesinden korumanın tek yolu, onları bu savaşta yalnız bırakmak değil, onlara gerekli olan araçları, yani özgürlük, pozitif ayrımcılık uygulamak ve sorumluluk vermektir.

el-İttihad
el-İttihad

Özgürlük, bir insanı farklı kılan şeydir. Tanrı, bizi O’nu reddetmekte bile özgür yaratmıştır. Bugün artık gençlerimizi düşünmemeye, soru sormamaya, şüphe duymaya zorlayamayız, çünkü sorgulamak gerçeğe giden yoldur. Çünkü vicdan özgürlüğü, inanç özgürlüğü, düşünce ve ifade özgürlüğü büyümeleri ve öğrenmeleri için gereklidir.

Ellerinde her türlü bilgiye ulaşmalarını sağlayan cep telefonlarını tutan günümüz gençlerini, artık onları karanlığa, cehalete, nefrete ve tecride zorlayamayız.

Farklılık bir sanattır, öğrenilebilen ve kendine has kuralları olan bir sanattır. İyi bir şekilde farklı olmayı öğrenebilirsek, bu daha güzel ve uyumlu bir şekilde yaşamamızı sağlayacaktır. Farklılık ayrıca, uzman ve kendi kendine yeterli olduğumuzu asla varsaymadan, her zaman talep etmemiz gereken, Tanrı’nın bir armağanıdır. Bu, yanlış ile doğruyu, yalan ile gerçeği, yapmamız, anlamamız ve öğrenmemiz gerekenlerle, kaçınmamız, uzak durmamız ve direnmemiz gerekenleri ayırt edebilme yeteneğidir.

Sorumluluk, geleceği yapanlardan ve inşa edenlerden biri olduğunun bilincinde olmaktır. Gençlere seçim yapmaktan ve karar vermekten aciz çocuklar gibi davranmanın cazibesine asla düşmemeliyiz. Onlar, şimdidir ve onlara yatırım yapmak sürekliliği sağlamak demektir.

Sevgili ülkenizin kurucusu Şeyh Zayid, ülkenizi hoşgörü, bir arada yaşama, eğitim ve gençlik üzerine inşa eden ileri görüşlü bir liderin harika bir örneğidir. Çocukları da onun yolunu takip etmektedir.

Nefrete, önyargıya, yüzleşmeye ve adaletsizliğe karşı ancak sevgi, hoşgörü, adalet, diyalog, açıklık ve beşeri kardeşlik yolunu seçme cesaretini göstererek mücadele edebiliriz. Şu altın kuralı takip edebiliriz; ‘Sana yapılmasını istediğin şeyi başkalarına da yap.’

el-İttihad
el-İttihad

-İnsan Kardeşliği Belgesi’nde belgeyi küresel karar vericilere ve ilgili uluslararası ve bölgesel kuruluşlara teslim etmek için çalışacağınızı taahhüt ettiniz ve gerçekten de bunu ABD Başkanı’na sundunuz. Aynı şekilde Birleşmiş Milletler (BM) bu belgeyi onayladı ve 4 Şubat gününü, insan kardeşliği günü olarak kabul etti. Peki gelecek nesiller için bir rehber ve hepimizin tek bir insan ailesinin üyeleri olduğumuzu göz önünde bulundurduğumuzda, küresel topluluğun vizyonunu ve belgenin mesajını ve hedeflerini gerçekleştirmesini nasıl tanımlarsınız? Dinler arası iş birliğinin geleceği nedir?

İnsan Kardeşliği Belgesi’ni Vatikan’da kabul ettiğim tüm heyetlere sunuyorum. Çünkü bunun sadece dinler arası diyalog için değil, tüm insanların barış içinde bir arada yaşaması için önemli bir metin olduğuna inanıyorum.

Ya kardeşlik medeniyeti ya gerici düşmanlık... Ya geleceği birlikte kurarız, ya da gelecek olmaz.

Belgenin giderek daha kültürlü hale gelmesi için, küresel topluluğun belgenin mesajını ve hedeflerini gelecek nesiller için bir rehber olarak kabul etmesi, anlaması ve hepimizin tek bir insan ailesinin üyeleri olduğumuzu kabul etmesinden oldukça memnunum.

Şunu söylemek istiyorum; Belge, bütün iyi niyetli erkek ve kadınlara bir arada yaşama ve bir araya gelme yolunda rehberlik eden bir ışıktır. Savaş, şiddet, nefret ve terörizmden parçalanmış dünyamızda cesurca barışçıl olmayı seçen herkes için bir yol haritasıdır. İnsan kardeşliği, dünyanın bu yaraların zehrinden kendini iyileştirmesi için ihtiyaç duyduğu panzehirdir.

Dinler arası iş birliğinin geleceği, karşılıklılık ilkesine, diğerine saygıya ve gerçeğe dayanmaktadır. Tüm dinlerin mesajı, elbette sadece kötülüğü ortaya çıkarmak için bir çağrı değildir; Aksine, barışı teşvik etme çağrısını ve uzlaşmacı uyuma boyun eğmeden görevimizi içerir. Bu mesaj, yardımlaşma ve dostluk ruhu içinde, Tanrı’dan barışın bereketini dilemek, bir araya gelmek, diyalog kurmak ve uyumu pekiştirmek için birbirimize dua etmektir. Bizim görevimiz, dini duyguyu işbirliğine, kardeşliğe, somut hayır işlerine dönüştürmektir.

Bugün barışı sağlayanlara ihtiyacımız var, silah yapanlara değil. Barışı inşa edenlere ihtiyacımız var, çatışmaya teşvik edenlere değil. İtfaiyecilere ihtiyacımız var, kundakçılara değil. Yıkımla tehdit edilenlere değil, uzlaşma savunucularına ihtiyacımız var.

-El-Ezher Şeyhi Dr. Ahmed et-Tayyib ile imzaladığınız belgede, diyalog ve anlayışın, hoşgörü ve birlikte yaşama kültürünün yaygınlaştırılmasının, insanlığın büyük bir bölümünü kuşatan birçok sosyal, siyasi, ekonomik ve çevresel sorunun kontrol altına alınmasına katkıda bulunacağı belirtildi. Peki bu konuda bugüne kadar yapılan çalışmaları nasıl değerlendiriyorsunuz ve bunun için ne gibi adımlar atılabilir?

Belge, tüm belgenin temelini oluşturan bu temel cümle ile başlıyor: “İman, inananın karşısındakini kardeşi gibi görmesine, ona sahip çıkmasına, onu sevmesine vesile olur. Tüm insanları yaratan, kâinatı ve mahlukatı yaratan ve onları rahmetiyle bir arada tutan Allah’a olan imana dayanarak inanan, yaratılanları ve tüm evreni gözetip, başta zayıflar ve en muhtaçlar olmak üzere her insana yardım edip bu insan kardeşliğini ifade etmeye çağrılmıştır.”

el-İttihad
el-İttihad

Ancak bu şekilde Tanrı’yı onurlandırabiliriz, yani kendimizi sözle değil, amel ve hayır işleriyle, özellikle de muhtaç durumdaki kardeşlerimize ve yoksullara karşı kardeş olarak görerek.

Kardeşlikten bahsetmek kolaydır. Ancak kardeşliğin gerçek ölçüsü, kardeşlerimize yardım etmek, onları desteklemek, beslemek ve hoş karşılamak için somut bir şekilde gerçekten ortaya koyduklarımızdır.

Doğası gereği her iyi, ayrım gözetmeksizin herkese yönelik olmalıdır. Sadece benim gibi düşünen veya inananlara iyilik yaparsam, o zaman benim iyiliğim ikiyüzlüdür. Çünkü iyilik ayrım ve dışlamayı bilmez.

Bu noktada belgeden doğan ve ayrım gözetmeksizin herkese hizmet veren hayır kurum ve kuruluşlarını teşvik etmekten memnuniyet duyuyorum.

-İyilik ve kalkınma ile eşanlamlı olacak, nefreti, ırkçılığı ve hoşgörüsüzlüğü reddedecek şekilde bir hoşgörü kültürü, nasıl insanların yaşamlarına ve günlük ilişkilerine yerleştirilebilir? Mevzuat ve kanunlar, hoşgörü değerlerinin güçlendirilmesine ve nefret ve hoşgörüsüzlüğün reddedilmesine nasıl katkıda bulunur?

Eğitim ve sosyal ve dini bağlılık yoluyla günlük hayatımıza bir ‘hoşgörü kültürü’ aşılanabilir.

Farklılıklara saygı duymayı öğrendiğimizde ve onları bir tehdit yerine bir değer olarak gördüğümüzde hoşgörü gerçeğe dönüşecektir. İnsan Kardeşliği Belgesi’nin de belirttiği gibi Tanrı, insanları ölsünler, savaşsınlar, işkence etsinler, hayatları ve geçimleri üzerinde baskı oluştursunlar diye yaratmadı.

-BM, yeni teknolojinin yardımıyla dünyanın farklı bölgelerinde terör tehdidinin arttığı ve yaygınlaştığı konusunda uyarıda bulundu. Tüm inançlardan insanlara, özellikle de dünya genelinde barışı teşvik etmek, terörle mücadele etmek ve nefreti reddetmek için çalışan gençlere mesajınız nedir?

‘Barışın kurucuları’ olmak ve asla ölüm ya da şiddet yaratmamak. Daha iyi olmak ve dünyayı daha iyi bir yer haline getirmek için Tanrı’ya olan inancı, kaynağı ve gücü bulmak. Dinin barışın, bir arada yaşamanın ve kardeşliğin unsuru olmasına izin vermeleri, asla çatışmanın, nefretin ve şiddetin unsuru olmamaları. Belgenin dediği gibi, “Dinlerin ilk ve en önemli amacı, Tanrı’ya inanmak, O’na ibadet etmek ve tüm insanları bu evrenin, onu yöneten, bizi ilahi hikmetle yaratan Yaratıcısı olan bir Tanrı’ya bağlı olduğuna inanmaya teşvik etmektir. O, bize onu korumamız için yaşam armağanı verdi, Kimsenin onu istediği gibi geri almaya, tehdit etmeye veya elden çıkarmaya hakkı olmayan bir armağan. Aksine, herkes onu başlangıcından doğal sonuna kadar korumalıdır. Bu nedenle soykırım, terör faaliyetleri, zorla yerinden etme, insan organı kaçakçılığı, kürtaj, merhametsiz ölüm ve bunu teşvik eden politikalar gibi yaşamı tehdit eden tüm uygulamalar kınanmalıdır.”

-İnsan Kardeşliği Belgesi’nin rahminden doğan ‘İbrahimi Aile Evi’ projesinin temel taşını, El-Ezher Büyük İmamı ve liderlerimizle birlikte imzaladınız. Bu sadece bir fikirdi ve şimdi gerçek oldu. Bu proje hakkındaki görüşünüz nedir? Aynı şekilde BAE’nin bunu bu kadar kısa sürede hayata geçirmesi hakkında ne düşünüyorsunuz? Dinler arasında bir arada yaşama mümkün müdür?

‘İbrahimi Aile Evi’ açılış töreninde gönderdiğim video mesajımda şunları söyledim; “Assisili Fransis’e adanmış bir kilise, bir cami ve bir sinagog’ olmak üzere üç ibadet yerinden oluşan İbrahimi Evi, insan kardeşliği ilkesini yerine getirmek için doğdu.”

Bu yer, her inananın elini göğe kaldırdığı, inananlar arasında çeşitlilik ve karşılıklı saygı içinde bir arada yaşamanın hüküm sürdüğü bir ibadet yeridir. Burası, Tanrı’ya olan inancın sadece iyilik, diyalog, saygı ve barış duygularını beslemesi gerektiğine ve asla şiddet, çatışma veya savaş duygularını beslememesi gerektiğine tanıklık eden bir mesajdır.

İbrahimi Aile Evi, Tanrı’nın dilediği çeşitliliğe saygı gösterilen ve farklılıkları hor görmeme veya çatışma sebebi haline getirmeme yeridir.

Burası, bir arada yaşama, hoşgörü ve inanç yeridir. Her birimiz, diğerinin inancına ve insan özgürlüğüne saygı duyarak inancını yaşayabiliriz. Ancak inançlarından emin olmayanlar, bir başkasıyla bir araya gelme korkusu yaşar ve mücadeleye koşar. Gerçek inanan, inancını başkaları tarafından tehdit edilmeden ve başkalarını tehdit etme ihtiyacı duymadan yaşar.

İbrahimi Evi, çeşitlilik içinde bir arada yaşama modeli olacak şekilde tasarlanmış ve inşa edilmiştir. Her inananın, inancına, örf ve adetlerine tam saygı duyarak, barış, hoşgörü ve kardeşlik değerlerini bulduğu ve yaşadığı bir yerdir.

Bu projeyi gerçeğe dönüştürmek için özveri ve bağlılıkla çalışan herkese buradan içtenlikle teşekkür ediyorum. Eminim ki burası, dinler arası dini diyalog ve birlikte yaşama için bir model ve bir merkez haline gelecektir.

-Geçtiğimiz günlerde İsveç’te Kur’an-ı Kerim’in yakılması olayı hakkındaki değerlendirmeniz nedir? Bu tür utanç verici davranışlar hakkında ne düşünüyorsun?

Bu tür davranışlar, beni öfkelendiriyor ve tiksindiriyor. Kutsal sayılan her kitaba ve bu kitaba inananlara saygı gösterilmelidir. İfade özgürlüğü, başkalarını hor görmenin bir aracı olarak kullanılmamalı, buna izin verilmemeli ve bu kınanmalıdır.

-Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile tropikal hastalıklara karşı mücadeleyi vurgulayan Küresel Sağlık Ortak Bildirgesi’nin imzalanması vesilesiyle dünyadaki hastalıklarla mücadele için işbirliği dile getirdiniz. Bu çabaları nasıl değerlendiriyorsunuz? Ayrıca toplumların refahını artırmak ve küresel kalkınma hedeflerine ulaşmak için neyi amaçlıyorlar?

Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan’ın dünyadaki hastalıklarla mücadele etme ve Abu Dabi Belgesi’nin ilkelerini, yoksul ve hasta kardeşlerimizin hayatlarını iyileştirmeyi amaçlayan somut girişimler yoluyla yayma taahhüdünü oldukça takdir ediyorum.

Ekselanslarına ve BAE’nin belgenin öğretilerini somut eylemlere dönüştürme bağlılığına minnettarım. Bu eylemler herkesi içeren ve herkese hizmet eden eylemlerdir. Çünkü az önce söylediğim gibi iyilik doğası gereği evrensel olmalıdır, çünkü kardeşlik evrenseldir.

-İklim değişikliğinin yarattığı büyük zorluklara küresel çözümler bulunması için birden fazla kez çağrıda bulundunuz. Ayrıca ortak evimizi koruma ve yaşam biçimlerinde derin değişiklikler yaratarak yaşadığımız gezegeni iyileştirme çağrısı yaptınız. Bu yıl BAE, 28. Taraflar Konferansı’na (COP28) ev sahipliği yapacak. Sayın Şeyh Muhammed bin Zayid Al Nahyan, 2023’ü ülkede sürdürülebilirlik yılı ilan etti. BAE’nin bu konudaki çabalarını nasıl değerlendiriyorsunuz ve gezegeni korumak için dünyaya mesajınız nedir?

Ortak evimizin bakımı hakkındaki Papalık mesajım ‘Laudato si’’de, bizden sonra gelenlere, büyüyen çocuklara nasıl bir dünya bırakmak istediğimizi sorgulamaya çalıştım.

Mısır’daki COP27 ve BAE’deki COP28, acil çağrının duyulması ve çevre krizine, yeryüzünün çığlığına ve artık bekleyecek güçleri kalmayan yoksulların çığlığına yanıt verilmesi için temel vesilelerdir.

Yüce Tanrımız’ın armağanı olan yaratılışa sahip çıkalım. BAE’nin çabalarını teşvik ediyor, ‘ortak evimiz’ olan gezegenimizin yararına büyük başarılar diliyorum. Bu krizle yüzleşmenin tek etkili yolu, ekolojik krizin gerçek sorunlarına gerçekçi çözümler bulmaktır. Çok geç olmadan açıklamaları eyleme dönüştürmeliyiz.



Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Ljubljana'da dün yapılan Arap-Sloven görüşmelerinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan barış planının ilerletilmesi ve 1967 sınırları içinde, Doğu Kudüs'ün başkenti olduğu, iki devletli çözüme dayalı bağımsız ve egemen Filistin devletini içeren net bir siyasi ufka doğru ilerleme çabaları ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati, Bahreynli mevkidaşı Abdullatif el-Zayani, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Sultan Al-Muraikhi ile birlikte Slovenya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Tanja Fajon ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı, özellikle de Gazze'deki durumu iyileştirmenin yollarını görüştüler. Ateşkes anlaşmasına uyulması ve hükümlerinin tam olarak uygulanmasının yanı sıra Gazze Şeridi'ne yeterli ve sürekli insani yardımın ulaştırılmasının sağlanmasının gerekliliğini vurguladılar.

Bakanlar ayrıca işgal altında bulunan Batı Şeridi'ndeki durumu da ele aldılar; İsrail'in oradaki yasadışı tek taraflı önlemlerinin ve işgal altındaki Kudüs'te İslami ve Hristiyan kutsal yerlerine yönelik ihlallerinin durdurulmasının gerekliliğini vurguladılar; bu ihlaller gerilimi artırdığını ve gerilimi azaltma çabalarını baltaladığını belirttiler.

Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar ayrıca Slovenya'nın Filistin halkının meşru haklarına verdiği desteği ve iki devletli çözüm temelinde Filistin Devleti'ni tanımasını da takdir ettiler.

Görüşmelerde bölgedeki gelişmeler, müzakere ve diyalog yoluyla gerilimlerin azaltılması yolları ve Rusya-Ukrayna krizinin çözümüne yönelik çabalar da ele alındı.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.


Suudi Arabistan-Almanya görüşmelerinde ilişkiler ve son gelişmeler ele alındı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
TT

Suudi Arabistan-Almanya görüşmelerinde ilişkiler ve son gelişmeler ele alındı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün akşam Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ve bu konularda yürütülen çabaları ele aldı.

Görüşme, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Merz’i el-Yemame Sarayı’nda kabul etmesinin ardından gerçekleşti. Resmi karşılama töreninin düzenlendiği ziyarette, iki taraf ayrıca ikili ilişkilerin genel durumu ile farklı sektörlerde iş birliği ve geliştirme fırsatlarını değerlendirdi.

drfgt
Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz için düzenlenen resmi karşılama töreninden, 4 Şubat 2026 (SPA)

Görüşmeye Suudi tarafından; Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman, Devlet Bakanı Prens Turki bin Muhammed bin Fahd, Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman, Ulusal Muhafızlar Bakanı Prens Abdullah bin Bender, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Kültür Bakanı Prens Bedr bin Abdullah bin Ferhan, Ulusal Güvenlik Danışmanı Dr. Musaid el-Ayban, Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasabi, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Yatırım Bakanı Mühendis Halid el-Falih ve Almanya Büyükelçisi Fahd el-Hazal katıldı.

sfrg
Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda gerçekleşen resmi görüşmeden, 4 Şubat 2026 (SPA)

Alman tarafından ise görüşmeye; Hükümet Sözcüsü Stefan Cornelius, Suudi Arabistan Büyükelçisi Michael Kindsgrab, Başbakan’ın dışişleri ve güvenlik politikası danışmanı Dr. Günter Sautter, Başbakan’ın ekonomi-finans politikaları danışmanı Dr. Levin Holle ile çok sayıda üst düzey yetkili katıldı.

Merz dün Suudi Arabistan’a resmi ziyarette bulunmak üzere Riyad’a geldi. Bu, Merz’in Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret oldu. Ziyareti sırasında kendisine eşlik eden geniş bir Alman iş insanları heyeti yer aldı. Merz, Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, her iki ülkenin büyükelçileri ve çok sayıda yetkili tarafından karşılandı.

fgt
Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman dün Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i karşıladı. (Riyad Bölgesi Valiliği)

Almanya, Ortadoğu’da etkili bir ülke olarak gördüğü Suudi Arabistan ile stratejik ortaklığı güçlendirmeyi hedefliyor. Hükümet Sözcüsü Stefan Cornelius, Riyad’ın ‘bölgenin istikrarı ve güvenliğinde kilit bir aktör’ olduğunu belirterek, bunun, Berlin’in bölgesel politika alanında Suudi Arabistan ile iş birliğine yönelmesine neden olduğunu vurguladı.

Alman hükümeti kaynaklarına göre Riyad’daki görüşmelerde İran meselesi, bölgedeki gerilimi azaltmaya yönelik iş birliği ve savunma alanındaki ortak çalışmalar ele alınacak.

Kaynaklar, Almanya’nın Suudi Arabistan ile ‘ikili stratejik ilişkileri ve stratejik diyaloğu genişletmeyi’ amaçladığını ve özellikle enerji sektöründe olmak üzere bir dizi ekonomik anlaşmaya varmayı hedeflediğini ifade etti.

vgthy
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'i kabul etti. (SPA)

Almanya’dan son günlerde Suudi Arabistan’ı ziyaret eden yetkililer arasında Ekonomi ve Enerji Bakanı Katarina Reiche de yer aldı. Reiche, Riyad’da Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman ile enerji alanında iş birliğini artırmayı hedefleyen anlaşmalar imzaladı.

Reiche, Riyad’dan yaptığı açıklamada, “Anlaşmalar enerji, yapay zekâ, hidrojen, sanayi değer zincirleri ve inovasyon gibi geleceğe dönük çok kritik alanları kapsıyor” dedi. Anlaşmalar kapsamında, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’e kıyısı olan Yanbu Limanı’ndan Almanya’daki Rostock Limanı’na amonyak sevkiyatı gerçekleştirilecek.

frgthy
Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman ve Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katarina Reiche, geçtiğimiz pazar günü mutabakat zaptını imzaladıktan sonra (Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı)

Alman hükümeti, hidrojen alanında somut sonuçlar elde etmeyi hedefliyor; bu konu hükümet stratejisinin önemli bir parçası olsa da henüz hedeflerine ulaşabilmiş değil. Almanya, Suudi Arabistan’ın yeşil hidrojen üretimi için elverişli ortamı sayesinde bu alanda merkezi bir rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Reiche, Suudi Arabistan-Almanya Ortak Ekonomik ve Teknik İşbirliği Komitesi’nin 21. toplantısına da katıldı. Toplantıda, enerji, sanayi ve yatırım alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesi, yenilenebilir enerji, hidrojen, teknoloji ve sağlık sektörlerindeki fırsatlar ele alındı.

Geçtiğimiz pazartesi günü düzenlenen Suudi Arabistan-Almanya İş Konseyi toplantısında ise enerji alanında genel bir iş birliği çerçevesi oluşturmayı amaçlayan bir niyet mektubu imzalandı. Ayrıca, iki ülkenin kamu ve özel sektör kurumları arasında çeşitli anlaşmalar yapılmasıyla ikili ekonomik ilişkilerin sağlam temelleri bir kez daha ortaya kondu.