Yemen’de Husilerin yaydığı kaos İbb ilini etkisi altına aldı

Sana’daki bir mitingde sloganlar atan Husi milisleri. (EPA)
Sana’daki bir mitingde sloganlar atan Husi milisleri. (EPA)
TT

Yemen’de Husilerin yaydığı kaos İbb ilini etkisi altına aldı

Sana’daki bir mitingde sloganlar atan Husi milisleri. (EPA)
Sana’daki bir mitingde sloganlar atan Husi milisleri. (EPA)

Husi Yüksek Siyasi Konseyi Başkanı Mehdi el-Meşat, el-Mukahhal takma adıyla bilinen aktivist Hamdi Abdurrezzak el-Havlani’nin cenazesine katıldıkları gerekçesiyle İbb şehrinde tutuklanan gençleri serbest bırakma yönündeki sözünü, tutuklanmalarının üzerinden dört ay geçtikten sonra geri aldı. Söz konusu tutuklulardan bir kısmı Sana'daki gözaltı merkezlerine nakledildi.

İbb’de Husi milislerin yol açtığı güvenlik kaosu, ilin batısındaki el-Adin ilçesine yayıldı. Yerel milis yetkililerinin desteği ve sponsorluğuyla birkaç gündür iki aile arasında silahlı çatışmalar yaşanıyor. Bu milisler, eski bir mahkum tarafından yönetilen, valiliğin en önemli turistik yerlerinden birine sahip olan ilçeye gelen ziyaretçileri hedef alan silahlı bir çeteyi koruyor.

Fotoğraf Altı: Husiler, İbb Valiliği'nde iki tutukluyu serbest bıraktı. (Twitter)
 Husiler, İbb Valiliği'nde iki tutukluyu serbest bıraktı. (Twitter)

İbb kentindeki yerel kaynakların aktardığına göre Husi Yüksek Siyasi Konseyi Başkanı Mehdi el-Meşat’ın geçen ay valiliği ziyaret ettiğinde verdiği sözler unutuldu. Kurban Bayramı'nın ardından Sana'ya sevk edilen tutuklu gençlerden yalnızca ikisi, Muhammed eş-Şiba ve Muaz es-Sabahi serbest bırakıldı.

Şarku'l Avsat'a konuşan kaynaklar, Milis İstihbarat Başkanlığı'nın şimdiye kadar diğer tutukluların serbest bırakılması için sağlanan tüm arabuluculuk ve garantileri reddettiğinden bahsetti. Bu tutukluların başında, İbb şehrinin eski mahallelerinden birinde hayırsever faaliyetleriyle tanınan genç Ali es-Siyagi geliyor.

Bir kaynak, Meşat’ın yetkisinin bulunmadığını ve emirlerinin geçerli olmadığını söyledi. Meşat bayramdan birkaç gün önce Siyagi’yi serbest bırakacağına söz vermiş olsa da istihbarat servisinin bunu yapmayı reddettiği belirtildi.

İbb’in batısındaki el-Adin ilçesine bağlı Habbaz bölgesi sakinleri, biri Husi milislerin desteğini alan iki aile arasında benzeri görülmemiş çatışmaların yaşandığını aktardı. Mahalle sakinleri, silahlı bir grubun kurulması neticesinde çatışmalarda hafif ve orta boy silahlar ile RPG'lerin kullanıldığını, Ebu Hüseyin el-Haruni’nin bu çatışmayı desteklediğini bildirdi. Şehari ailesinin evlerinin ateşe verildiği, aile üyelerinden birinin yaşamını yitirdiği belirtildi. Yerel kaynakların bildirdiğine göre milis otoritesi, çoğu ailenin ölüm korkusuyla yerlerinden edilmesine seyirci kalıyor.

Fotoğraf Altı: Yemen'in İbb ilinde Husiler tarafından düzenlenen operasyonda enkaza dönüşen bir ev. (Twitter)
Yemen'in İbb ilinde Husiler tarafından düzenlenen operasyonda enkaza dönüşen bir ev. (Twitter)

Sakinleri, Saub köyünün bir çatışma merkezi olduğunu, eş-Şahari ailesi ile muhalifleri arasındaki çatışmaların yoğunlaşmasının ardından sakinlerin evlerini terk etmek zorunda kaldığını doğruladı.

Milis otoritesini ve bölgedeki yetkililerini yolsuzluk ve kayırmacılıkla suçlayan mahalle sakinleri, çatışmaların devam etmesinin tehlikeli sonuçları konusunda uyarıda bulundu. Halk, çatışmaların üzerinden beş gün geçmesine rağmen harekete geçmeyen Husi milislerin atadığı il yetkilisinin sessizliğine şaşırdıklarını da dile getirdi.

İldeki yerel kaynaklar, Husi milislerin zorbalık suçundan hükümlü mahkum Talibullah’ı birkaç hafta önce serbest bıraktığını bildirdi. Talibullah’a el-Adin semtinde silahlı adamlardan oluşan bir çeteye liderlik etme görevi verilmişti. Çete, bölgenin ve Vadi Anna’nın bazı sakinlerini, yüzlerce kişinin manzaranın keyfini çıkarmak için geldiği vadiye gelen ziyaretçileri hedef almaya başladı. Müdürlüğündeki kaynaklara göre çete geçtiğimiz hafta sonu Vadi Anna’ta bir düğün konvoyuna saldırarak arabalara zarar verdi ve orada bulunanlara hakaret etti. Bunun üzerine bölge sakinleri ise bu çetenin büyüme tehlikesi konusunda uyarıda bulundu.

Fotoğraf Altı: Husi istihbarat yetkilileri, Ali es-Siyagi’yi hapishanede tutmak konusunda ısrarcı. (Twitter)
Husi istihbarat yetkilileri, Ali es-Siyagi’yi hapishanede tutmak konusunda ısrarcı. (Twitter)

Kaynaklar, buradaki milis yetkililerinin, güvenlik görevlilerinin ve amirlerinin bu çetenin yaptıklarına göz yumduğunu bildirdi. Bu durum, sakinlerinin mezhepsel çabalarına direnmeye devam ettiği bölgeye yönelik planların varlığına işaret ediyor.

Kaynakların ifade ettiğine göre Husi milislere bağlı yetkililer, el-Adin bölgesinin ileri gelenlerini ve köy yetkililerini kendileriyle birlikte milislerin kontrolündeki Hudeyde iline bağlı Cebel Ras bölgesine gitmeye zorladı. Birkaç gün beklemeleri ardından büyük bir projeksiyon perdesinin bulunduğu bir avluya toplananların milis lideri Abdulmelik el-Husi’nin Yemen'i yönetme konusundaki ‘ilahi haktan’ bahsettiği konuşmasını dinlemeleri için güneşte oturmaları istendi.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters