Wagner'e yakın kaynaklar: Prigojin’e ait olan uçağı Rusya düşürdü

Rusya'nın Tver bölgesinde özel bir jetin düşmesi sonucu 10 kişinin öldüğü bildirildi

Çarşamba günü özel uçağın bu bölgede düştüğünün duyurulmasının ardından Rusların ve dünyanın gözleri Moskova ile St. Petersburg'un ortasında bulunan Tver şehrine çevrildi (AFP)
Çarşamba günü özel uçağın bu bölgede düştüğünün duyurulmasının ardından Rusların ve dünyanın gözleri Moskova ile St. Petersburg'un ortasında bulunan Tver şehrine çevrildi (AFP)
TT

Wagner'e yakın kaynaklar: Prigojin’e ait olan uçağı Rusya düşürdü

Çarşamba günü özel uçağın bu bölgede düştüğünün duyurulmasının ardından Rusların ve dünyanın gözleri Moskova ile St. Petersburg'un ortasında bulunan Tver şehrine çevrildi (AFP)
Çarşamba günü özel uçağın bu bölgede düştüğünün duyurulmasının ardından Rusların ve dünyanın gözleri Moskova ile St. Petersburg'un ortasında bulunan Tver şehrine çevrildi (AFP)

Rusya Acil Durumlar Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Moskova’dan St. Petersburg’a giden özel uçağın Tver bölgesinde düştüğü belirtildi.

Uçakta yer alan 3 kişilik mürettebat dahil 10 kişinin öldüğü bilgisine yer verilen haberlerde, ilgili ekiplerin bölgede çalışmalar yürüttüğü kaydedildi.

Wagner'e yakın kaynaklar: Uçağı Rusya düşürdü

Rus basınında yer alan bazı haberlerde, uçağın Rus özel güvenlik şirketi Wagner'in kurucusu Yevgeniy Prigojin’e ait olduğu öne sürülürken;  Rus haber ajansı TASS, Tver’de düşen ve 10 kişinin öldüğü özel jette Wagner’in kurucusu Yevgeniy Prigojin’in de bulunduğunu bildirdi.

Öte yandan, Wagner’e yakınlığıyla bilinen bazı Telegram kanallarında, uçağın Rus ordusuna ait savunma sistemleri tarafından düşürüldüğü öne sürüldü.

Kaza mahallinde sekiz ceset bulundu

Rus devlet haber ajansı RIA Novosti'nin Rus Acil Servis yetkililerine dayandırdığı haberine göre, Tver bölgesindeki kaza mahallinde sekiz ceset bulundu.

Başka bir uçakta mı?

Rus yetkililere yakın olduğu bilinen Telegram kanalı Readovka, Prigojin'in ölümüyle ilgili haberlerin "erken" olduğunu söyleyerek "Yevgeni Prigojin başka bir uçakta olabilir" ifadelerini kullandı.

Rusya'da düşen Embraer Legacy tipi özel yolcu uçağı olduğu kaydedildi. Moskova’dan St. Petersburg’a giden uçağın, Tver Bölgesi’nin Kujenkino köyü yakınlarına düştüğü ve olay yerinde arama kurtarma ekiplerinin çalıştığı bildirildi.

Kazayla ilgili komisyon kuruldu

Rus havacılık otoritesi, kazayla ilgili yeni bir açıklama yayınlayarak, "kazanın koşullarını ve nedenlerini araştıracak" özel bir komisyon kurduğunu duyurdu. Açıklamada kazanın nedeni hakkında herhangi bir yorum yapılmadı ancak komisyonun kara kutu kayıtları da dahil olmak üzere delilleri araştıracağı belirtildi.

Rus devlet televizyonu: Prigojin yolcu listesinde

Rus devlet televizyonu Rossiya-24, uçak kazasıyla ilgili kısa bir haber yayınladı ve Yevgeny Prigozhin'in yolcu listesinde yer aldığını bildirdi. Ancak herhangi bir yeni ayrıntı vermedi. Yetkililerin uçakta üç pilot ve yedi yolcu bulunduğunu söylediği aktarıldı.

ABD'den açıklama

ABD'li yetkililer de Prigojin'in düşen uçakta olduğuna dair kanıtları olmadığını kaydederken, Beyaz Saray Başkan Biden'a Rusya'daki uçak kazası hakkında bilgi verildiğini açıkladı. 

ABD Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü Adrienne Watson kazaya ilişkin yaptığı açıklamada, "Doğrulanırsa kimse şaşırmamalı" dedi. "Ukrayna'daki feci savaş, özel bir ordunun Moskova'ya yürümesine yol açtı ve görünüşe göre şimdi de buna" diye konuştu.

Rogov: Sadece Prigojin değil, Dimitri Utkin de uçaktaydı

Rusya'da yaşana uçak kazaısyla ilgili kendi Telegram kanalından açıklama yapan Biz Rusya`yla Birlikteyiz Hareketi yetkilisi Vladimir Rogov Wagner yetkilileriyle görüştüğünü ve uçakta Prigojin`in yanı sıra askeri birliğin komutanı Dimitri Utkin'in olduğunu öğrendiğini söyledi. Rogov "Uçaktakilerin tamamı hayatını kaybetmiştir, setiz kişinin cesedine ulaşılmıştır, hayatını kaybedenlerin arasında Yevgeni Prigojin de bulunuyor" dedi.

Kaza mahalline müfettişler gönderildi

Üst düzey kolluk kuvvetleri organı Rusya Soruşturma Komitesi, hava taşımacılığı güvenlik kurallarının ihlali şüphesiyle uçak kazasıyla ilgili soruşturma açıldığını duyurdu. Kaza mahalline müfettişlerin gönderildiği belirtildi.

O sırada Putin canlı yayında

Dünyanın gündemini işgal eden kaza sırasında Rus televizyonu, Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanyası'na karşı kazandığı zaferin 80. yıldönümünü anma amacıyla Kursk bölgesinde Rusya lideri Vladimir Putin'in canlı görüntülerini yayınladı.

Putin, Kursk bölgesindeki Ponıri kasabasında eski Sovyet birliklerinin Kursk Muharebesi'nde Nazilere karşı kazandığı zaferin 80. yıl dönümü münasebetiyle düzenlenen törende konuştu.

Kursk Muharebesi'nin yaklaşık 2 ay sürdüğüne işaret eden Putin, bu savaştaki ana olayın Prohorovka’daki büyük ölçekli tank savaşı olduğunu, orada bir karşı muharebede yüzlerce tankın cephenin dar bir bölümünde birleştiğini, altlarındaki toprağın kelimenin tam anlamıyla yandığını söyledi.

Putin, zafer için savaşanları unutmayacaklarını belirterek “Bugün burada, efsanevi Kursk topraklarında, 1943 yazında Nazilerle savaşan Kursk Muharebesi kahramanlarının şanına layık olan kahramanlarımıza, askerlerimize, özel askeri operasyon katılımcılarına yüksek devlet ödülleri takdim edilecek.” diye konuştu.

Tüm askerlerin cesurca ve kararlılıkla savaştığını kaydeden Putin, “anavatana bağlılık ve askeri yemine sadakatin özel askeri operasyonun tüm katılımcılarını birleştirdiğini” dile getirdi.

Putin, Rus askerlerine seslenerek “Hizmetleriniz için teşekkür ediyorum, sizlerle gurur duyuyorum.” ifadesini kullandı.

Uçak MNT-Areo şirketine ait

Rusya Federal Hava Taşımacılığı Ajansı (Rosaviatsiya), Tver’de düşen uçağın “MNT-Aero” adlı şirkete ait olduğunu, kazanın nedenlerine ilişkin soruşturmanın, kurulan özel bir komisyon tarafından yürütüldüğünü bildirdi. Öte yandan Flightradar24'e göre, aniden düşen uçağın konumuna dair veriler Moskova'nın yaklaşık 256 kilometre kuzeybatısında kesiliyor.

Biden'den uçak kazası yorumu: Rusya'da Putin'in dahil olmadığı çok az şey var

 ABD Başkanı Joe Biden, Rusya'nın Tver bölgesinde düşen özel uçak kazasıyla ilgili, "Rusya'da uçak kazasında ne olduğunu bilmiyorum ama şaşırmadım." dedi. Rusya'daki uçak kazasında "Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bu olayın arkasında olup olmadığının" sorulması üzerine Biden, "Rusya'da Putin'in dahil olmadığı çok az şey var. Ancak bunun cevabını bilecek kadar bilgim henüz yok." diye konuştu.

Biden, "Rusya'da uçak kazasında ne olduğunu bilmiyorum ama şaşırmadım." ifadelerini kullandı.

Ne olmuştu?

Prigojin, beraberindeki paralı savaşçılarla 24 Haziran'da Rus yönetimine karşı silahlı isyan başlatmıştı. İsyan, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko'nun araya girmesiyle sona ermişti.



Çin yeni nesil silahlarını hayvanlardan ilham alarak üretiyor

Eylül'de Pekin'de düzenlenen askeri geçit töreninde "robot kurtlar" da gösterilmişti (CCTV)
Eylül'de Pekin'de düzenlenen askeri geçit töreninde "robot kurtlar" da gösterilmişti (CCTV)
TT

Çin yeni nesil silahlarını hayvanlardan ilham alarak üretiyor

Eylül'de Pekin'de düzenlenen askeri geçit töreninde "robot kurtlar" da gösterilmişti (CCTV)
Eylül'de Pekin'de düzenlenen askeri geçit töreninde "robot kurtlar" da gösterilmişti (CCTV)

Çin ordusu yapay zeka destekli otonom silahlarını geliştirmeyi hızlandırmaya çalışıyor. Drone sürüleri ve karada faaliyet gösteren robotlar dikkat çekiyor. 

Bu konuya mercek tutan Wall Street Journal (WSJ), bilim insanlarının şahin, güvercin, kurt, karınca ve çakal gibi pek çok hayvandan ilham aldığını bildirdi. 

Halk Kurtuluş Ordusu bağlantılı üniversitelerdeki araştırmacıların şahin gibi yırtıcıların avlarını nasıl seçtiğini, güvercin ve benzeri kuş sürülerinin saldırılardan nasıl kaçtığını modellediği aktarıldı. Böylece drone'ların insan müdahalesi olmadan zayıf hedefleri belirleyip saldırı düzenlemesini sağlayacak algoritmaların oluşturulduğu vurgulandı.

Çin'deki savunma şirketleri ve üniversitelerin 2022'den beri 930 buluşun patentini aldığı, ABD'deyse aynı dönemde bu rakamın 60 civarında kaldığı ve bunlardan en az 10'unun Çinlilerle bağlantılı olduğu ifade edildi.

Amerikan gazetesi, Pekin'in yapay zekayı barutun icadıyla kıyaslanacak bir teknoloji olarak gördüğünü ve gelecekteki savaşların insansız yürütülebileceğini düşündüğünü belirtti. 

Çin'in kitlesel drone üretimindeki hakimiyetine ve bunu ucuza çok büyük sayılarda yapabilmesine dikkat çekildi. 

Asya devinin her yıl bir milyon drone imal kapasitesine sahip olduğunun altı çizilirken ABD'nin katbekat maliyetle bir senede üretebildiği miktarın onbinlerle ifade edilebileceği bildirildi.

Pekin'in kamyonlardan fırlatılan 200 drone'luk sürüler, daha küçük drone'lar fırlatabilen "ana gemi" drone'ları ve silah haline getirilmiş "robot kurtları" sergilediği hatırlatıldı. Çin'in bunları birbiriyle koordine ederek birlikte kullanmayı düşündüğü vurgulandı.

1970'lerin sonundan beri savaşmayan Halk Kurtuluş Ordusu'nun deneyimsiz komutanlar ve sert hiyerarşiye dair endişeleri, yapay zeka destekli bu silahların otonomisiyle gidermeyi planladığı öne sürüldü. 

Ukrayna savaşındaki sinyal bozma taktiğinden ders çıkaran Pekin'in insan kontrollü drone'ların yetersizliğine de bu yolla çözüm bulduğu iddia edildi. 

Savaş durumunda bu teknolojilerin istendiği gibi çalışıp çalışmayacağıysa henüz bilinmiyor.

Diğer yandan savaşmanın yapay zekaya bırakılması, etik açıdan da endişeyle karşılanıyor. İnsan kontrolünde olmayan silahların sivilleri öldürebileceğine işaret ediliyor. 

Independent Türkçe, WSJ, Reuters


James Jeffrey: Kürtlerle ilişkimiz DEAŞ'ı yenmeye yönelik geçici ve taktiksel bir ortaklıktı

James Jeffrey (Reuters)
James Jeffrey (Reuters)
TT

James Jeffrey: Kürtlerle ilişkimiz DEAŞ'ı yenmeye yönelik geçici ve taktiksel bir ortaklıktı

James Jeffrey (Reuters)
James Jeffrey (Reuters)

Eski ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, ABD’nin Suriye’deki yeni tutumunun Kürtlere yönelik bir “ihanet” olduğu yönündeki eleştirilere karşı çıktı. Jeffrey, ABD’li yetkililerin Kürtlere, ilişkilerinin DEAŞ'ın yenilmesine dayalı, geçici ve taktiksel olduğunu her zaman açık biçimde ifade ettiğini söyledi.

Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde ABD’nin Suriye Özel Temsilciliği ve ABD’nin Ankara Büyükelçiliği görevlerini yürüten Jeffrey, Washington’da VOA’ya (Amerika’nın Sesi) gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Kürtlere hiçbir zaman kalıcı güvence vermedik”

Jeffrey, Obama yönetiminden bu yana Kürtlere hiçbir zaman kalıcı bir siyasi ya da askeri garanti verilmediğini vurguladı. ABD’nin, Kürtleri DEAŞ , Esad rejimi ve bu aktörlerin müttefikleri dışındaki güçlere karşı savunacağına dair bir taahhütte bulunmadığını söyledi.

Jeffrey, “Kürtlere, zamanla bir Kürt bölgesini destekleyeceğimizi ya da onları Suriye muhalefetine veya yeni Suriye hükümetine karşı askeri güçle savunacağımızı asla söylemedik. Aksine, ilişkimizin DEAŞ'ı yok etmeye yönelik geçici ve taktiksel bir ortaklık olduğunu ifade ettik” dedi.

ABD’nin Suriye yaklaşımı: BM 2254 sayılı karar

Suriye’nin ve Kürtlerin geleceğine ilişkin konuşan Jeffrey, ABD’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararını desteklediğini belirtti. Kürtlere de bu karar çerçevesinde siyasi çözümden yana olduklarının defalarca aktarıldığını söyledi.

BM Güvenlik Konseyi tarafından 18 Aralık 2015’te oybirliğiyle kabul edilen 2254 sayılı karar; Suriye genelinde ateşkes sağlanmasını, ülkenin birliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü korunarak siyasi bir geçiş sürecini öngörüyor.

“Ahmed Şara ile birlikte sahadaki ortaklar ikiye çıktı”

Jeffrey, Ahmed Şara liderliğindeki Suriye geçici hükümetinin, uluslararası toplumun iş birliğiyle 2254 sayılı kararın öngördüğü adımları hayata geçirmeye çalıştığını ifade etti.

ABD’li eski diplomat, “Ahmed Şara’nın DEAŞ'e karşı uluslararası mücadeleye katılma iradesi göstermesiyle Suriye’deki ortaklarımız Ahmed Şara ve SDG olmak üzere ikiye çıktı” dedi. Jeffrey, İsrail dışındaki bölge ülkelerinin büyük bölümünün Suriye’nin birleşmesi gerektiği görüşünde olduğunu ve ABD’nin de bu politikayı desteklediğini vurguladı.

Trump–Erdoğan temasları ve Kürt bölgeleri

James Jeffrey, Rojava’da Suriye Arap Ordusu’nun Kürt güçlerine yönelik saldırıları sırasında ABD’li yetkililerin, Kürtlere yönelik şiddeti önlemek için Suriyeli ve Türk yetkililerle yoğun bir diplomasi yürüttüğünü söyledi.

Jeffrey, “Kürtlerin katledilmemesi ve güçlerin Haseke’deki Kürt bölgelerine girmemesi için liderler düzeyinde doğrudan telefon görüşmeleri yapıldı. ABD’nin yaklaşımı, şiddeti önlemek ve gerilimi düşürmek yönündeydi” diye konuştu.

ABD–Kürt iş birliği sürecek mi?

Jeffrey, Suriye’deki son gelişmelere rağmen ABD ile Kürtler arasında ortak çalışma imkanının devam edeceğini savundu. ABD’nin Kürt güçleriyle DEAŞ'e karşı iş birliğini sürdürdüğünü belirten Jeffrey, Kürtlerin tamamen tasfiye edilmesini istemediklerini söyledi.

“Kürt güçlerinin Suriye ordusuyla entegre olmasını ve güçlü bir yerel yönetime sahip olmalarını istiyoruz” diyen Jeffrey, bunun sahadaki en gerçekçi çözüm olduğunu ifade etti.

“Suriye için eyalet sistemi önerisi”

Suriye’nin anayasal yapısına da değinen Jeffrey, Irak’takine benzer bir eyalet ya da valilik sistemini savundu. Ancak Suriye’de Irak Kürdistanı’na benzer bir bölgesel statünün uygulanabilir olmadığını belirtti.

Jeffrey, “Irak Anayasası’nda olduğu gibi valilerin halk tarafından seçildiği, yerel polisin ve yerel bütçenin olduğu bir yapı, Suriye’deki Kürtler için ilerleme yolu olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Independent Türkçe, VOA


ABD, Şam’ın Süveyda’yı kontrol altına alma çabalarına destek veriyor

Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)
Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)
TT

ABD, Şam’ın Süveyda’yı kontrol altına alma çabalarına destek veriyor

Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)
Ordu ve güvenlik güçleri Suriye’nin güneyindeki Süveyda kentinde konuşlandırıldı (SANA – AFP)

İsrail Kamu Yayın Kurumu Kan 11, Suriyeli bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, Şam yönetiminin güney Suriye’de çoğunluğu Dürzi olan Süveyda (Cebel el-Arab) üzerinde kontrol sağlamak için ABD desteğiyle hareket ettiğini bildirdi. Haberde, bu sürecin daha önce kuzeydoğuda Kürt nüfusun yoğun olduğu bölgelerde izlenen yaklaşıma benzediği ifade edildi.

Söz konusu yetkili, ABD desteğinin “İsrail’in ulusal güvenliğine zarar verilmemesi” şartına bağlı olduğunu belirtirken, Tel Aviv’in bu gelişmeden tam anlamıyla memnun olmadığı ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Kan 11’den aktardığı habere göre, askeri konularla ilgilenen Suriyeli yetkili, hükümetin son dönemde ABD ile koordinasyon ve destek bulunduğunu gösteren bir özgüvenle hareket ettiğini söyledi. Bu çerçevede, ABD’nin, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’nın Süveyda üzerindeki kontrolü yeniden tesis etme yönündeki adımlarını desteklediği değerlendirmesi yapıldı.

sdcfgt
Süveyda kırsalındaki Şehba kentinde düzenlenen bir gösteriden arşiv fotoğrafı; gösteri sırasında İsrail bayrakları taşındı (el-Râsıd sitesi)

Yetkili, Şam yönetiminin Süveyda’ya yeniden giriş konusunda henüz nihai karar almadığını, ancak bunun “er ya da geç gerçekleşeceğini ve tercihen diyalog ve uzlaşı yoluyla olmasını umduklarını” ifade etti.

Öte yandan Kan 11, İsrail’in Suriye ile yürütülen müzakerelerde, Süveyda’daki Dürzilere doğrudan destek sağlayabilmesine imkân tanıyan açık bir güvenlik maddesinin anlaşmalara eklenmesini şart koştuğunu bildirdi. İsrail’in bu koşulu stratejik çıkarlarının korunması açısından temel gördüğü belirtildi. ABD’nin de desteğinin İsrail’in ulusal güvenliğine zarar verilmemesi şartına bağlanırken bu maddeyi dikkate aldığı kaydedildi. Ancak Tel Aviv’deki izlenim, Washington’un İsrail’in tutumunu olduğu gibi kabul etmediği ve kapsamını asgari düzeye indirdiği yönünde. Fiilen ABD’nin, İsrail’in yalnızca Dürzilerin doğrudan saldırıya uğraması hâlinde müdahaleye hazır olmasını istediği ifade edildi.

dfgthy
İsrail’e ait bir uçağın, geçen temmuz ayında Güney Suriye’deki Süveyda üzerinde uçuşu sırasında termal aldatma balonları (flare) bırakması (AFP)

Kan 11 ayrıca, ABD’nin Ekim 2025’te Süveyda’da yaşananlar gibi Dürzilere yönelik yeni katliamların önlenmesi yönündeki İsrail talebini desteklediğini aktardı.

Öte yandan Jerusalem Post, Süveyda sakinleri arasında ordunun kente girmesine yönelik ciddi endişeler bulunduğunu yazdı. Gazete, halkın Temmuz ayında devlet destekli grupların saldırılarında 2 bin 500 kişinin hayatını kaybettiğini unutmadığını vurguladı.

Öte yandan Kan 11, İsrailli bir güvenlik kaynağına dayandırdığı haberinde, Dürzilere yönelik saldırıların sürmesi hâlinde İsrail’in Suriye’deki askeri operasyonlarını genişletmeye hazır olduğunu, “Tırmanmaya tırmanmayla karşılık verilir” mesajı verdiğini aktardı. Bu açıklamanın, Süveyda’da son haftalarda görece bir sükûnet yaşanmasına rağmen yapıldığına dikkat çekildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu daha önce yaptığı açıklamada, Suriye’nin güneybatısının silahsızlandırılmış bir bölge olarak kalmasına kararlı olduklarını söylemiş, “Buranın ikinci bir Lübnan’a dönüşmesine izin vermeyeceğiz. Dürzi nüfusu koruma konusunda taahhüdümüz var” demişti. Netanyahu, “Şu anda yoğun operasyonlar yürütüyoruz. Daha fazlasına mecbur kalmamayı umuyorum; bu Şam’ın tutumuna bağlı” ifadelerini kullanmıştı.

rgt
İsrail ordusuna ait askeri araçların Güney Suriye’deki bazı bölgelere girmesi (İsrail ordusu)

Bu gelişmelerin yanı sıra İsrail merkezli i24NEWS, Cumartesi günü Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’ya yakın bir kaynağa dayanarak, ABD arabuluculuğunda Paris’te Suriyeli ve İsrailli yetkililer arasında yakında bir görüşme yapılmasının beklendiğini ileri sürdü. Habere göre, görüşmede iki ülke arasında bir güvenlik anlaşmasının son detaylarının ele alınması öngörülüyor.

Aynı kaynak, toplantıda Suriye-İsrail arasındaki tampon bölgede olası ortak stratejik ve ekonomik projelerin de gündeme geleceğini belirtti.

Ancak Reuters, daha önce ABD arabuluculuğunda yapılan görüşmelerin, sınır hattında istikrarı sağlamayı hedefleyen bir güvenlik anlaşmasıyla sonuçlanmadığını hatırlattı.