Yapay zeka genellikle insansız bir teknoloji gibi düşünülse de uzmanlar, sistemlerin arkasında Küresel Güney'in büyük bir kısmına yayılmış bir emek sömürüsü olduğunu söylüyor.
Washington Post'un haberine göre yapay zeka şirketleri, sohbet botlarının kullanımını daha iyi ve güvenli hale getirme amacıyla binlerce satırlık metinleri kontrol edip filtrelemeleri için Filipinler'de binlerce işçiyi zor şartlar altında çalıştırıyor.
Gazetenin 28 Ağustos tarihli yeni haberinde "Kirli internet kafelerde, tıkış tıkış ofis alanlarında veya evlerde, Amerikan şirketlerinin yapay zeka modellerini eğitmek için ihtiyaç duyduğu veri yığınlarını ayıklıyorlar" ifadelerine yer verildi.
Filipinli işçiler, otonom sürüşe yönelik algoritmaları geliştirmek için kullanılan videolarda yayaları palmiye ağaçlarından ayırıyor ve görüntülerdeki nesneleri etiketliyor. ChatGPT gibi dil modellerinin anlamsız sözcükler üretmesini önlemek için de paragrafları düzenliyor.
Resmi olmayan tahminlere göre, Filipinler'de bu tür görevleri yerine getiren 2 milyondan fazla insan var.
Bu işçilerden en az 10 bininin San Francisco merkezli yapay zeka firması Scale AI'a çalıştığı biliniyor.
Gazetenin işçilerle yapılan görüşmelere, şirket içi mesajlara, ödeme kayıtlarına ve mali tablolara dayandırdığı habere göre Scale AI, bu çalışanlara son derece düşük ücretler ödedi.
Ayrıca ödemeler sürekli geciktirildi ve işçilerin haklarını aramak için başvurabileceği çok az kanal açıldı.
DAHA FAZLA OKU
Hak grupları, Scale AI'nin yurtdışındaki çalışanları için temel çalışma standartlarına uymayan ABD merkezli yapay zeka şirketleri arasında yer aldığını söylüyor.
Halihazırda şirket için çalışan veya çalışmayı bırakmış 36 kişi gazeteye deneyimlerini aktardı. Bunların ikisi dışında hepsi şirketten alacakları ödemelerin iş bittikten sonra ertelendiğini, azaltıldığını veya hiç verilmediğini bildirdi.
Çalışanlar, çoğu zaman asgari ücretin çok altında kazandıklarını, zaman zaman asgari ücretin üzerine çıkabildiklerini belirtti. Filipinler'de asgari ücret, bölgeye bağlı olarak günde 6 ve 10 dolar arasında değişiyor.
Scale AI aslında ChatGPT'nin yaratıcısı OpenAI'ın yanı sıra Meta ve Microsoft gibi teknoloji devlerine de hizmet veren bir firma.
Şirketin temel çalışma alanı, sürücüsüz otomobiller, haritalama veya sohbet botları gibi yapay zeka uygulamaları için yüksek kaliteli eğitim verileri sağlamak.
Diğer bir deyişle büyük firmaların gündelik hayatta sıkça kullanılan sistemleri, Scale AI'ın topladığı verilerle de eğitiliyor. Bu verileri de Filipinler'de ucuza çalıştırıldığı bildirilen işçiler ayıklıyor ve kaliteli hale getiriyor.
Scale AI'ın sözcüsü Anna Franko, Washington Post'a yaptığı açıklamada, ödeme sistemlerinin çalışanların geri bildirimlerine göre "sürekli geliştirildiğini" ve "ödemelerde gecikme veya kesintilerin son derece nadir olduğunu" iddia etti.
Öte yandan gazetenin temmuzda eriştiği iç yazışmalarda geç veya eksik ödeme bildirimlerinin sık sık yapıldığı göze çarptı. Bazı projelerde bir ayda birden fazla şikayet kayda geçmişti.
Bazı durumlarda şefler, çalışanlara işin hatalı veya geç yapılması nedeniyle ödemelerin durdurulduğunu söylemişti. Diğer durumlardaysa çalışanlara hiçbir açıklama yapılmamıştı.
Nitekim, 23 yaşındaki Charisse, kendisine 2 dolar kazandıracak bir görev için 4 saat harcadığını ve şirketten sadece 30 cent ödeme alabildiğini söyledi.
26 yaşındaki Jackie, 50 dolar kazanacağını düşündüğü bir proje üzerinde üç gün çalıştığını ve 12 dolar alabildiğini savundu.
36 yaşındaki Benz ise işten aniden çıkarıldığını ve içeride 150 dolardan fazla parası kaldığını dile getirdi.
Durumundan şikayetçi olan bir diğer çalışan da 25 yaşındaki Paul'du. Şirkete çalıştığı üç yıl boyunca içeride kaç parasının kaldığını hesaplayamadığını söyleyen Paul, firmada tam zamanlı görev alıyor.
2020'de işe başlayan genç Filipinli, ilk başta yapay zeka işinde çalışmaktan heyecan duyduğunu ama daha sonra kazancından dolayı utandığını aktardı.
"Bütün bunların bütçesinin çok büyük olduğunu biliyorum" diyen Paul, sözlerini şöyle sürdürdü:
Ama hiçbiri bize ulaşmıyor.
Independent Türkçe
