Hindistan'da siyaset ve mezhep kaynaklı şiddet

Siyasi partiler ve çıkar grupları, çeşitli bölgelerde Hindu, Müslüman veya başka türlü toplumsal şiddetten sıklıkla faydalanıyor.

Sağcı Hindu grupların destekçileri, 2 Ağustos 2023'te Haryana eyaletindeki toplumsal şiddet sonrasında protesto gösterisi yaptı. (AP)
Sağcı Hindu grupların destekçileri, 2 Ağustos 2023'te Haryana eyaletindeki toplumsal şiddet sonrasında protesto gösterisi yaptı. (AP)
TT

Hindistan'da siyaset ve mezhep kaynaklı şiddet

Sağcı Hindu grupların destekçileri, 2 Ağustos 2023'te Haryana eyaletindeki toplumsal şiddet sonrasında protesto gösterisi yaptı. (AP)
Sağcı Hindu grupların destekçileri, 2 Ağustos 2023'te Haryana eyaletindeki toplumsal şiddet sonrasında protesto gösterisi yaptı. (AP)

Sanjay Kapoor

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'ye uzak olmayan, Uttar Pradeş eyaletinin Muzaffarnagar şehri huzursuzluk ve kargaşaya sahne oluyor. Geçtiğimiz 24 Ağustos'ta Neha Devlet Okulu'nun sahibi ve müdürü Tripti Tiagi, ders çalışmadığını iddia ederek Müslüman bir çocuğun tüm sınıf arkadaşlarına ona tokat atmalarını emrederek garip ve rahatsız edici bir karar verdi. Ancak bu, büyük olasılıkla çocuğun Müslüman dini kimliğinden kaynaklanıyordu. Müdire ise çocuğun aynı sınıfta bir kuzeni olduğunu ve olayı videoya çekebileceğini hesaba katmamıştı.

Video hızla viral oldu. Yeni Delhi ve ötesindeki sosyal medya kullanıcılarını kızdırdı. Kamuoyunun tepkisi, yerel yetkililerin okulu kapatmasına yol açtı. Müdire, çocuğu cezalandırma konusunda fiziksel yetersizlik iddiası gibi saçma bahaneler sunmak zorunda kaldı. Gerekçesi inandırıcı olmasa da 500 bin kişilik nüfusun yüzde 41'ini Müslümanların oluşturduğu Muzaffarnagar üzerinde çok büyük bir etkisi oldu. Hükümet partisinin, müdürün toplumsal eylemlerinin gelecekteki parlamento seçimlerinde Hinduların oylarını artırmaya yardımcı olabileceğini düşünmesi müdireyi hapisten kurtardı.

Ne yazık ki okullar nefret söylemi için verimli bir zemin haline geldi. Hindistan'ın bağımsızlık günü olan 15 Ağustos'ta, küçük çocuklar, arkadaşlarının, öğretmenlerinin ve ebeveynlerinin önünde bir şiir okudu. Şarku’l Avsat’ın Al-Majalla’dan aktardığına göre şiirde, Müslümanlara karşı şiddet ve nefret çağrısı yapılıyordu. Bu şiirde, ‘hain’ olarak nitelendirilen kişilerin (Müslümanlar) Hindistan'da ekmek yerken Pakistan'ı övmelerinden dolayı ölmeleri isteniyordu. Bu endişe verici duygular sadece bir okula özgü değildi; sosyal medyada da yüzlerce benzer olay ortaya çıktı. Yetkililerin herhangi bir önlem almaması, bu çocukların ebeveynlerinin onlara aşıladığı değerlerle ilgili kaygıları artırdı.

Hindistan'ın bağımsızlık günü olan 15 Ağustos'ta, küçük çocuklar, arkadaşlarının, öğretmenlerinin ve ebeveynlerinin önünde bir şiir okudu. Şiirde, hainlerin (Müslümanların) ölmesi isteniyordu.

Son aylarda Delhi'nin eteklerinde toplumsal huzursuzluk örnekleri patlak verdi ve bu durum genellikle WhatsApp ve YouTube gibi platformlarda dolaşan provokatif videoların tetiklediği bir olaydı. Benzer olaylar Delhi'ye 70 km uzaklıktaki ve Müslüman nüfusun büyük bir kısmının ikamet ettiği Noah kasabasında da meydana geldi. Dünya Hindu Örgütü olarak bilinen sağcı bir Hindu örgütü, bir tapınağa yürüyüş yapılmasını teşvik eden ve kasıtlı olarak gerilimi tırmandıran bir video yayınladı. Ne yazık ki bu durum beş kişinin ölümüne ve çok sayıda yaralanmaya neden oldu. Devlet yetkilileri, kışkırtmayı ele almak yerine, çatışma sırasında Hindulara taş atmakla suçlanan kişilerle bağlantılı olduğu iddia edilen binaları yıkmaya odaklanmayı seçti. Yargıtay sonunda müdahale ederek yıkımları durdurdu ancak sonrasında yaşananlar yüzlerce binanın yıkılmasına yol açtı. Bölgedeki gerginlik sürüyor. Yerel halk, Hindistan'ın ev sahipliği yapacağı ve 10 Eylül'de sona ermesi beklenen G20 zirvesine kadar kırılgan bir sakinlik içinde bekliyor.

Hindistan'ın Çin, Bangladeş ve Myanmar'a yakın olan çalkantılı kuzeydoğu bölgesi de şiddete sahne oldu. Myanmar sınırındaki Manipur eyaletinde Hindu Mete ve Christian Koke grupları arasında çıkan çatışmalarda yaklaşık 180 kişi yaşamını yitirdi.

Görsel kaldırıldı.
Badshahpur'un Müslümanların çoğunlukta olduğu yerleşim bölgesindeki bir ara sokakta konuşlanan güvenlik güçleri. 8 Ağustos 2023 (AP)

Hindistan'ın dini açıdan çeşitli bir ülke olması, bu tür ayrımcı ve nefret dolu eylemleri daha da üzücü hale getiriyor. Hindistan'ın nüfusunun yaklaşık yüzde 80'i Hindu, geri kalanı ise diğer dini azınlıklardan oluşuyor. Bu azınlıklar arasında, dünyanın en büyük Müslüman nüfuslarından biri olan yaklaşık 200 milyon Müslüman da yer alıyor. Siyasi partiler ve çıkar grupları, çeşitli bölgelerde Hindu, Müslüman veya başka türlü mezhepsel şiddetten sıklıkla yararlanıyor. Her zaman olduğu gibi çabaları, Nisan ve Mayıs 2024'te yapılması planlanan seçimler öncesinde kendilerine seçmen desteği sağlamaya odaklanacak.

2014 yılından bu yana iktidarda olan Bharatiya Janata Partisi'nin iktidarını sürdürmek için çeşitli stratejiler kullandığı biliniyor. Bu, genellikle ‘aşk cihadı’ (Müslüman erkeklerin Hindu kadınları hedef aldığı iddiası) gibi kavramlar aracılığıyla Hindu çoğunluğun güvensizliklerinin istismar edilmesini veya Orta Çağ'da kuzey sınırlarından gelen Müslüman işgalcilerin tarihi görüntülerinin kullanılmasını içeriyor.

Bharatiya Janata Partisi yaklaşan seçimlerle ilgili endişe duyuyor. Çünkü tüm muhalefet partileri ona karşı birleşiyor. Bu, Kongre Partisi'nin lideri Rahul Gandhi'nin liderliğinde yeniden canlanmasıyla aynı zamana denk geliyor. Siyasi partilerin seçmenlerini birleştirmesine yardımcı olmak için ülkenin seçimler yaklaşırken daha fazla şiddete ve diğer taktiklere tanık olması ihtimali göz ardı edilmiyor.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli Al-Majalla dergisinden çevrildi.



Tahran’dan Washington’a sert mesaj: ABD güçlerini Güney Kutbu’na kadar uzaklaştıracağız

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından 13 Kasım 2026'da yayımlanan ve İran devlet medyasında yayınlanan video kaydından alınan görüntüde, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde deniz mayınına çarpan sıvılaştırılmış gaz taşıyan bir gemi görülüyor (AFP)
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından 13 Kasım 2026'da yayımlanan ve İran devlet medyasında yayınlanan video kaydından alınan görüntüde, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde deniz mayınına çarpan sıvılaştırılmış gaz taşıyan bir gemi görülüyor (AFP)
TT

Tahran’dan Washington’a sert mesaj: ABD güçlerini Güney Kutbu’na kadar uzaklaştıracağız

İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından 13 Kasım 2026'da yayımlanan ve İran devlet medyasında yayınlanan video kaydından alınan görüntüde, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde deniz mayınına çarpan sıvılaştırılmış gaz taşıyan bir gemi görülüyor (AFP)
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından 13 Kasım 2026'da yayımlanan ve İran devlet medyasında yayınlanan video kaydından alınan görüntüde, Hürmüz Boğazı'nın güneyinde deniz mayınına çarpan sıvılaştırılmış gaz taşıyan bir gemi görülüyor (AFP)

Tahran yönetimi, salı günü askeri söylemini, ABD ve İsrail’le arasında nisan ayında sağlanan ateşkesten bu yana en üst seviyeye çıkardı. İran’dan peş peşe gelen açıklamalar ve gelişmeler, gerilimin yeniden tırmandığına işaret etti. Bu kapsamda Genelkurmay Başkanı’ndan daha önce benzeri görülmemiş ifadeler gelirken Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı da sert bir uyarıda bulundu. İran Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerinde meydana gelen bir dizi patlamayı duyururken İran’ın Kişm Adası’nda da patlama sesleri duyuldu.

Askeri açıklamalarda bulunan İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahî, ülkesinin “ABD güçlerini denizde geri çekilmeye zorlamayı başardığını” söyledi. Abdullahî, Amerikan güçlerini bölgeden tamamen çıkararak Güney Kutbu’na kadar uzaklaştıracakları tehdidinde bulundu.

frgthy
İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahî (IRNA)

Abdullahî bu açıklamayı, Tahran’da “Kutsal Savunma ve Direniş Değerlerini Koruma ve Yayma Vakfı” tarafından düzenlenen bir sergiye katıldığı sırada yaptı. Sergide İran’ın ABD ve İsrail’le son iki savaşta elde ettiğini öne sürdüğü “stratejik kazanımları” anlattı.

Güney Kutbu vurgusu

Şarku’l Avsat’ın  Press TV’den aktardığı habere göre Abdullahî, “Deniz alanında büyük başarı elde ettik ve düşmanı çok uzak mesafelere çekilmeye zorladık. Allah’ın yardımıyla Amerikalıları bölgenin dışına, Güney Kutbu’na kadar mutlaka çıkaracağız. Bunun gerçekleşmesini beklesinler” dedi.

ABD’nin askeri gücünün zirvesinin deniz kuvvetlerinden kaynaklandığını belirten Abdullahî, uçak gemileri, muhripler ve kruvazörlerin Washington’a dünya okyanuslarına ulaşma imkânı sağladığını söyledi. Abdullahî ayrıca İran Silahlı Kuvvetleri’nin artık düşman savaş uçaklarıyla geçmişe kıyasla daha güçlü ve isabetli biçimde mücadele edebildiğini ileri sürdü.

Abdullahî’nin açıklamaları, İran’ın son haftalarda sık sık dile getirdiği resmi söylemin devamı niteliğinde. Tahran yönetimi, ABD savaş gemilerinin İran kıyılarından 500 kilometreden fazla uzaklaşmaya zorlandığını ve artık Umman Denizi’nde bulunmadığını savunuyor. İranlı yetkililer, Amerikan gemilerinin yeniden Körfez’e dönmesinin de mümkün olmadığını öne sürüyor. Abdullahî daha önce bu konuda yaptığı bir açıklamada, Körfez’e dönüşün ABD Başkanı Donald Trump’ın “mezara götüreceği bir hayal” olacağını söylemişti.

Buna karşılık ABD’li bir yetkili pazartesi günü, USS Theodore Roosevelt uçak gemisinin pazar günü ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) sorumluluk alanına ulaştığını açıklamıştı. Böylece bölgedeki Amerikan uçak gemisi görev gruplarının sayısı üçe yükseldi.

Geçen eylül ayında San Diego’daki üssünden ayrılan Roosevelt, nisandan bu yana bölgede bulunan USS George Bush ve ağustostan beri bölgede görev yapan USS George Washington uçak gemilerine katıldı.

ABD Deniz Kuvvetleri’nin verilerine göre Umman Denizi’ndeki Amerikan deniz gücü şu anda üç uçak gemisi, 13 muhrip, iki kruvazör ve bir kıyı muharebe gemisinin yanı sıra 20 binden fazla denizci ve deniz piyadesinden oluşuyor. Bu, ABD’nin Orta Doğu’da nisan ayından bu yana ve daha önce 2003’teki Irak işgalinden bu yana oluşturduğu en büyük deniz gücü yığınağı olarak nitelendiriliyor.

CENTCOM daha sonra yaptığı açıklamada, Roosevelt’in planlı bir konuşlandırma kapsamında şu anda komutanlığın sorumluluk alanında görev yaptığını bildirdi. ABD Başkanı Donald Trump ise son günlerde İran’a yönelik yeni saldırı düzenlenmesi ihtimalinin son derece düşük olduğunu söylemişti.

Yıkıcı ve acı verici karşılık

Öte yandan Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Tümgeneral Ahmed Vahidi, İran’a yönelik yeni bir saldırı düzenlemeyi düşünebilecek tüm taraflara sert bir uyarıda bulundu.

Şarku’l Avsat’ın Tesnim Haber Ajansı’ndan aktardığı habere göre  Vahidi, “En küçük saldırı bile yıkıcı ve acı verici bir karşılıkla karşılanacaktır” dedi. Vahidi, tehditlere ve yaptırımlara rağmen İran’ın füze ve savunma kapasitesini geliştirmeyi sürdürdüğünü vurguladı.

Vahidi daha önce de İran’ın füze gücünü geliştirme sürecinin tehdit veya yaptırımlarla durdurulamayacağını belirtmiş, bu sürecin “kan ve inançla” devam edeceğini söylemişti.

Vahidi’nin açıklamaları, 28 Şubat’ta eski dini lider Ali Hamaney’in öldürülmesinden bu yana İran’daki karar alma mekanizmasında yaşanan belirgin değişimin ardından geldi. Batılı medya kuruluşlarının haberlerine dayandırılarak İran basınında yer alan bilgilere göre savaş, barış ve nükleer politika gibi temel konulardaki kararlar artık Vahidi ve Abdullahî’nin yanı sıra Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın da aralarında bulunduğu altı üst düzey isimden oluşan kolektif bir güvenlik konseyi tarafından alınıyor.

Kişm Adası’nda patlamalar

İran'ın Kişm Adası'nda salı günü patlama sesleri duyuldu. Fars Haber Ajansı, patlamaların ardından adanın kuzeybatısında duman yükseldiğini bildirdi. Olayın nedeni henüz bilinmiyor.

gthyjukı
İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahî (IRNA)

Bu gelişme, başta Wall Street Journal olmak üzere Amerikan medyasının ABD’nin pazartesi akşamı adaya sınırlı çaplı saldırılar düzenlediğini duyurmasından bir gün sonra yaşandı. ABD’li bir yetkili saldırıları savunma amaçlı bir adım olarak nitelendirirken İran’ın resmi haber ajansı IRNA, adada art arda beş patlama sesi duyulduğunu bildirmişti.

Hürmüz Boğazı’nda tanker patlamaları

Hürmüz Boğazı’nda da gerilim dolu bir gün yaşandı. İran Deniz Kuvvetleri, petrol tankerlerini kapsayan bir dizi patlama meydana geldiğini duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, salı günü yaptığı açıklamada iki petrol tankerinde deniz mayınlarına çarpmaları sonucu patlama meydana geldiğini bildirdi. Açıklamada tankerlerin isimleri, hangi ülkenin bayrağını taşıdıkları veya olayda yaralanan olup olmadığına ilişkin bilgi verilmedi.

Daha sonra İran Ordusu Deniz Kuvvetleri, üçüncü bir tankerin boğazın doğusunda deniz mayınına çarpmasının ardından alev aldığını ve kullanılamaz hale geldiğini duyurdu. Açıklamada, aynı olayda dördüncü bir tankerin de ağır hasar gördüğü belirtildi.

IRNA ve devlet televizyonunda yayımlanan açıklamada İran ordusu, tankerlerin boğazın doğusundaki yasaklı bir bölgede seyrettiğini ve seyir sistemlerinin kapalı olduğunu öne sürdü. Açıklamada, denizcilik şirketleri, silahlı kuvvetlerle koordinasyon sağlamadan yasaklı bölgelere girmemeleri konusunda uyarıldı.

İran ordusunun açıklamasında, “Silahlı kuvvetlerle koordinasyon sağlanmadan ve kurallara aykırı biçimde gerçekleştirilen her türlü yasa dışı hareketin sonucu, mayınlara çarpma ve yangın olacaktır” ifadeleri kullanıldı.

Şarku’l Avsat’ın Tesnim Haber Ajansı'ndan aktardığı habere göre Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda seyreden bir LNG tankerinin, izin verilmeyen rotadan geçmeye çalışırken deniz mayınına çarptığını açıkladı. Çarpmanın ardından tankerde yangın çıktığı ve büyük bir patlama yaşandığı bildirildi. Tankerin daha önce defalarca uyarıldığı ileri sürüldü.

İran güçleri, ABD’nin su yolunun yeniden açıldığı yönündeki önceki açıklamalarına karşılık Hürmüz Boğazı’nın “hâlâ kapalı olduğunu ve İran İslam Cumhuriyeti gerekli gördüğü sürece kapalı kalacağını” bildirdi.

Eş zamanlı gelişmeler, askeri açıklamalardan Hürmüz Boğazı’ndaki tanker olaylarına kadar bölgede gerilimin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor. Tahran, savaştan daha güçlü çıktığı ve Körfez ile Hürmüz Boğazı’nda kendi kurallarını uygulayabilecek kapasiteye ulaştığı yönündeki söylemini öne çıkarıyor. Ancak tankerlerde yaşandığı bildirilen olaylara ilişkin bağımsız bilgiler henüz doğrulanmış değil. Hasar gören gemilerin isimleri açıklanmadığı gibi, olaylara ilişkin tarafsız kaynaklardan da teyit gelmedi.


Vance, 2028 başkanlık seçimlerine adaylık kararını gelecek yıl verecek

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance (Reuters)
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance (Reuters)
TT

Vance, 2028 başkanlık seçimlerine adaylık kararını gelecek yıl verecek

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance (Reuters)
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance (Reuters)

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 2028 başkanlık seçimlerinde aday olup olmayacağına gelecek yıl karar vereceğini söyledi.

Şarku’l Avsat’ın Fox News'ten aktardığı habere göre  Vance, kararını ne zaman açıklayacağına ilişkin kesin bir tarih vermedi. Adaylık konusunda acele etmediğini belirten Vance, “Henüz kararımı vermedim. Gelecek yıl bir ara durumu değerlendireceğiz” dedi.

Vance'in açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde ağır bir yenilgi almasının ardından, başkan yardımcısının siyasi geleceğine ilişkintartışmaların giderek arttığı bir süreçte geldi.

Şarku’l Avsat’ın BBC'den aktardığı habere göre Vance'e yakın isimler, ara seçim sonuçlarının 2028 başkanlık seçimlerine ilişkin karar takvimini değiştirmediğini belirtti. Aday olması beklenen Vance'in, nihai kararını açıklamadan önce birkaç ay daha bekleyebileceği ifade ediliyor.

Vance'in başkanlık hedeflerine ilişkin tartışmalar, Trump'ın 2024 seçimlerinde kendisini başkan yardımcısı adayı olarak belirlemesiyle başladı. ABD tarihinin en genç başkan yardımcılarından biri olarak Beyaz Saray'a giren Vance, böylece Trump'ın “Amerika'yı Yeniden Büyük Yap” (MAGA) hareketinin muhtemel halefi olarak öne çıktı.

Ancak Vance, görev süresi boyunca kendi siyasi geleceği hakkında konuşmaktan kaçındı. Son seçim kampanyalarında destekçileri konuşmalarını sık sık “2028'de aday ol” sloganlarıyla kesmesine rağmen Vance, önceliğin ara seçimler olduğunu vurguladı.

Ara seçimlerin geride kalmasıyla birlikte Cumhuriyetçi Parti'de gözler 2028 başkanlık yarışına çevrildi. Parti, seçim yenilgisinin ardından Beyaz Saray'ı yeniden kazanmak için hazırlıklara yönelirken Vance'in adaylığı da gündemin öne çıkan başlıklarından biri haline geldi.

Aday olması halinde Vance'in Cumhuriyetçi Parti ön seçimlerinin güçlü isimleri arasında yer alması bekleniyor. Ancak parti içinde başkanlık yarışına katılması muhtemel başka isimler de bulunuyor.

Bu isimler arasında Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Teksas Senatörü Ted Cruz, Florida'nın eski Valisi Ron DeSantis ve New Jersey'nin eski Valisi Chris Christie de yer alıyor. Cumhuriyetçi Parti'nin önde gelen bazı isimleri adaylık ihtimalini açıkça dile getirirken bazıları da bu seçeneği değerlendirdiklerini belirtiyor.

Trump, daha önce hem Vance hem de Rubio hakkında olumlu açıklamalarda bulundu. Ancak ABD Başkanı, 2028 seçimlerinde hangi ismi destekleyeceğine henüz karar vermediğini, yarışa müdahil olup olmayacağının da belli olmadığını söyledi.

Vance, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yaşadığı yenilgiyi İran'la savaşa bağlamıştı. Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Cumhuriyetçi seçmenleri yeniden kazanmak için bir yol haritası ortaya koyan Vance, savaşın sona erdirilmesi ve ekonomiye öncelik verilmesi gerektiğini savunmuştu.

Vance'in bu açıklaması, Trump yönetiminin politikalarından belirli ölçüde uzaklaşma ve olası başkanlık adaylığına zemin hazırlama girişimi olarak yorumlandı.

Fox News'e verdiği son röportajda İran savaşının “siyasi bir maliyeti” olduğunu yineleyen Vance, buna rağmen savaşın Trump ile arasındaki ilişkileri etkilemediğini söyledi. Çatışmanın yönetimi konusunda başkanla arasında herhangi bir görüş ayrılığı bulunmadığını belirten Vance, “Trump ile benim de aralarında bulunduğum üst düzey yönetim yetkilileri arasında İran savaşı konusunda hiçbir görüş ayrılığı yok” dedi.

Vance, Trump'ın çatışmanın “sonu gelmeyen bir savaşa” dönüşmesine izin vermeyeceğini de sözlerine ekledi.


Epstein’ın ölümüyle ilgili gizem yeniden gün yüzüne çıktı... Bir adli tıp uzmanı, intihar anlatısı hakkında şüpheler dile getirdi

Jeffrey Epstein (AP)
Jeffrey Epstein (AP)
TT

Epstein’ın ölümüyle ilgili gizem yeniden gün yüzüne çıktı... Bir adli tıp uzmanı, intihar anlatısı hakkında şüpheler dile getirdi

Jeffrey Epstein (AP)
Jeffrey Epstein (AP)

Bir adli tıp uzmanı, cinsel suçlardan hüküm giymiş ABD’li iş insanı Jeffrey Epstein’ın ölümüne ilişkin yeni bir tartışma başlattı. Uzman, otopsi fotoğrafları ve raporları üzerinde yaptığı incelemenin, Epstein’ın 2019 yılında New York’taki hücresinde kendini asarak intihar etmediğine, boğularak öldürülmüş olabileceğine işaret ettiğini açıkladı. Resmî tıbbi soruşturmada ise ölümün intihar olduğu sonucuna varılmıştı.

Prof. Dr. Michael Freeman, İngiliz BBC kanalına verdiği röportajda, New York’taki adli tabip dosyasını ve dosyada yer alan fotoğrafları inceledikten sonra Epstein’ın vücudunda görülen yaralanmaların saldırıya uğradığına işaret ettiği sonucuna vardığını söyledi.

Freeman, incelemesinde sol omuzda derin kanama ve yüze darbe alındığıyla uyumlu görünen yaralanmalar tespit ettiğini belirtti.

Freeman ayrıca, bulguların bir bağlama aracı (halat veya kumaş gibi) kullanılarak boğulma ihtimaliyle daha fazla örtüştüğünü düşündüğünü ifade etti. Söz konusu aracın daha sonra Epstein’ın cesedini hücresindeki yüksek yatağa asmak için kullanılmış olabileceğini kaydetti. Epstein’ın boynundaki bağ izinin üzerinde tırnak izlerine benzeyen izler bulunduğunu belirten Freeman, bunun ‘özellikle arkadan gerçekleştirilen boğma eylemiyle uyumlu olduğunu ve kurbanın boynundaki bağı çıkarmaya çalıştığına işaret ettiğini’ söyledi.

Freeman, “Yaralanmalar ile cesedin bulunduğu şekil birbiriyle örtüşmüyor. Dolayısıyla geriye tek bir açıklama kalıyor: Ölüm bir cinayet sonucunda gerçekleşti” dedi.

Freeman, Epstein’ın cesedi asılı bulunduğu yerden indirilmeden önce çekilmiş herhangi bir fotoğrafın bulunmadığına da dikkat çekti. Böyle bir fotoğrafın, cezaevinde asılarak gerçekleşen ölüm vakalarına ilişkin soruşturma prosedürlerinin bir parçası olması gerektiğini savundu.

Buna karşılık, ABD Adalet Bakanlığı’nın bir raporunda, Epstein’ı bulan gardiyanın hemen başka bir meslektaşını çağırdığı, ardından cesedi yere indirdiği ve canlandırma çalışmalarına başladığı belirtildi.

Raporda, Epstein’ın ölümünün, intihar edebileceğine ilişkin endişeler nedeniyle kısa süreliğine gözetim altında tutulmasından yaklaşık bir ay sonra gerçekleştiğine dikkat çekildi.

Freeman’a, delillere ilişkin değerlendirmesinin doğru olması durumunda Epstein’ı kimin öldürmüş olabileceği sorulduğunda, “Hiçbir fikrim yok” yanıtını verdi. Freeman, “Bu konuda bir görüşüm yok” diye ekledi.

Freeman’ın açıklamaları, 10 Ağustos 2019’da New York’un Manhattan bölgesindeki federal gözaltı merkezinde ölü bulunan Epstein’ın ölümünün koşullarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Epstein, reşit olmayan kız çocuklarının cinsel istismarı amacıyla bir ağ yönetmekle suçlanıyor ve yargılanmayı bekliyordu.

Otopsinin yapıldığı dönemde New York Baş Adli Tabibi olarak görev yapan Barbara Sampson, 2019 yılında yaralanmaların asılarak intiharla uyumlu olduğu sonucuna varmıştı. Sampson, boğularak öldürülme vakalarında görülmesi beklenen savunma amaçlı yaralanmalara ilişkin herhangi bir bulgu bulunmadığını vurgulamıştı.

Sampson daha önce yaptığı açıklamada, “Bay Epstein’ın ölüm nedeni ve şekline ilişkin vardığımız sonucu tamamen destekliyorum” ifadesini kullanmıştı.

Freeman, otopsiye ait fotoğrafları ve tıbbi dosyaları, kardeşinin öldürüldüğünü en başından beri savunan Mark Epstein’dan temin etti.

Uzman, çalışmasının bağımsız olduğunu ve bu incelemeyi hazırlaması karşılığında Mark Epstein’dan herhangi bir ücret almadığını belirtti.

Bununla birlikte Freeman’ın ulaştığı sonuçlar, şu ana kadar bağımsız uzmanların bilimsel değerlendirmesinden geçmedi.

Freeman daha önce ABD’de savcılar adına, polis gözetimindeyken hayatını kaybeden kişilerin ölüm nedenlerini belirleyen uzman olarak görev yapmıştı. Bu davalar arasında Minnesota eyaletinde görülen George Floyd davası da bulunuyor.

Epstein, 2008 yılında reşit olmayan bir kız çocuğunu fuhşa teşvik etmekten hüküm giymiş ve cinsel suçlular siciline kaydedilmişti. Suçunu kabul etmesi karşılığında yapılan anlaşma sayesinde ağır hapis cezasından kurtulmuştu.

Aradan 11 yıl geçtikten sonra, reşit olmayan kız çocuklarının cinsel istismarı amacıyla bir ağ yönetmekle suçlanan Epstein, New York’taki hücresinde ölü bulunduğunda yargılanmayı bekliyordu.