Yeni bulunan arkeolojik kalıntılar, Roma İmparatorluğu'nun yayıldığı alanın boyutunu ortaya çıkarabilir

"Hayrete düşüren bir başka şey de kalıntıların nispeten iyi korunması"

(ADA Zug/David Jecker)
(ADA Zug/David Jecker)
TT

Yeni bulunan arkeolojik kalıntılar, Roma İmparatorluğu'nun yayıldığı alanın boyutunu ortaya çıkarabilir

(ADA Zug/David Jecker)
(ADA Zug/David Jecker)

Yakın zamanda İsviçre'de ortaya çıkarılan yeni ve "sansasyonel arkeolojik" bulgular, Antik Roma uygarlığının Avrupa'ya ne ölçüde yayıldığına dair yeni bilgiler sağlayabilir.

İsviçre'nin Zug Kantonu'ndaki bir çakıl ocağı sahasında çalışan arkeologlar Roma dönemine ait, yaklaşık 2 bin yıl önce inşa edilmiş taş duvarları dikkatle gün yüzüne çıkarıyor. Görünüşe göre en az 500 metrekarelik bir alanı kaplayan duvarlar, farklı odalardan oluşan bir bina kompleksine ait.

Bulguların Orta İsviçre'nin dağlık Alp bölgesindeki Romalılar hakkında önemli bilgiler sağlayacağını ifade eden Zug Kantonu Anıtları Koruma ve Arkeoloji Ofisi'ne göre "bu keşif arkeolojik bir sansasyon niteliğinde".

Bilim insanları bölgenin yüksek konumunun, bina kompleksinde yaşayanlara "çevredeki manzaranın görüntüsünü" sunmuş olabileceğini ifade ediyor.

Arkeologların alanda çok sayıda demir çivi de keşfetmesi, duvarın temelinde ahşap bir yapı olabileceği sinyalini veriyor.

Zug Arkeoloji Derneği Prehistorya ve Tarih Öncesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Gishan Schaeren şöye diyor: 

En üstteki tuğlaların yerden bile görülebilmesi de bizi hayrete düşürdü.

Duvarların çevrelediği devasa yapının ne gibi bir işlev gördüğü belirsizliğini koruyor.

Araştırmacılar "Manzaralı bir villa mı yoksa bir tapınak binası mı? Bunun bulunması ilerideki araştırmaların konusu olacak" diyor.

Dr. Schaeren, "Benzer boyutlardaki Roma yapıları en son neredeyse 100 yıl önce Cham-Heiligkreuz'da kazılıp çıkarılmıştı" diye açıklıyor.

Cham-Äbnetwald'da devam eden kazının havadan görünümü ve Alpler manzarası. Çadırın altında Roma dönemine ait binanın bir parçası var (ADA Zug/David Jecker)
Cham-Äbnetwald'da devam eden kazının havadan görünümü ve Alpler manzarası. Çadırın altında Roma dönemine ait binanın bir parçası var (ADA Zug/David Jecker)

Bilim insanlarına göre diğer bölgelerin aksine, dağlık Alp bölgesinde bugüne kadar bilinen, Roma dönemine ait bu türden sadece birkaç mimari kalıntı var.

Araştırmacılara göre yeni keşif, uygarlığın bölgede yayılması hakkında daha fazla bilgiyi açığa çıkarabilir.

İsviçre'deki Bern Üniversitesi'nden Christa Ebnöther şöyle diyor:

Hayrete düşüren bir başka şey de kalıntıların nispeten iyi korunması.

Roma dönemine ait bulgulardan küçük bir seçki (sol üstten sağ alta doğru): Amfora kaidesi, ezme kabı parçası, kırmızı kaplamalı (Terra Sigillata) küçük bir Roma sofra kabının kenarı, bulundukları haliyle 4 sikke (biri Jül Sezar tarafından gümüşten yapılmış), altın bir nesnenin parçası, mavi camdan yapılmış kare bir şişenin parçaları ve yivli bir kase (ADA Zug/Res Eichenberger)
Roma dönemine ait bulgulardan küçük bir seçki (sol üstten sağ alta doğru): Amfora kaidesi, ezme kabı parçası, kırmızı kaplamalı (Terra Sigillata) küçük bir Roma sofra kabının kenarı, bulundukları haliyle 4 sikke (biri Jül Sezar tarafından gümüşten yapılmış), altın bir nesnenin parçası, mavi camdan yapılmış kare bir şişenin parçaları ve yivli bir kase (ADA Zug/Res Eichenberger)

Arkeologlar aynı bölgede Orta Tunç Çağı'na ait bir yerleşim yerinin yanı sıra Geç Tunç Çağı'na ait mezarlar da ortaya çıkardı. Bu da bölgenin tarih boyunca yerleşimcilerin ilgisini çeken popüler bir alan olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar yaptıkları açıklamada, "Oberwil yakınlarındaki çakıl tepesine Romalılardan binlerce yıl önce birkaç kez yerleşilmesi de bu yerin cazibesini kanıtlıyor" diye yazdı.

Ayrıca araştırmacılar bölgede gündelik eşyaların yanı sıra sofra takımları, ustalıkla yapılmış cam kaplar ve muhtemelen bir mücevhere ait olan altın parçaları da dahil daha özel nesneler de buldu.

Uzmanlar şöyle diyor:

Diğer şeylerin yanı sıra şarap, zeytinyağı ve balık sosunu Akdeniz'den Cham yakınlarındaki Abed Ormanı'na taşıyan amforanın parçaları, Roma dönemindeki uzak mesafelere uzanan ticareti kanıtlıyor.

Anıtları Koruma ve Arkeoloji Ofisi Başkanı Karin Artho, "Bu yapboz parçaları atalarımızın yaşamının izini sürmemizi ve tarihimizi daha iyi anlamamızı mümkün kılıyor" diye belirtiyor.

Independent Türkçe



Brad Pitt'in yeni Netflix filmi sosyal medyayı karıştırdı

62 yaşındaki Brad Pitt, kendisine En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını kazandıran dublör Cliff Booth rolüne bu yıl izleyiciyle buluşacak filmle geri dönüyor (Sony Pictures Releasing)
62 yaşındaki Brad Pitt, kendisine En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını kazandıran dublör Cliff Booth rolüne bu yıl izleyiciyle buluşacak filmle geri dönüyor (Sony Pictures Releasing)
TT

Brad Pitt'in yeni Netflix filmi sosyal medyayı karıştırdı

62 yaşındaki Brad Pitt, kendisine En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını kazandıran dublör Cliff Booth rolüne bu yıl izleyiciyle buluşacak filmle geri dönüyor (Sony Pictures Releasing)
62 yaşındaki Brad Pitt, kendisine En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını kazandıran dublör Cliff Booth rolüne bu yıl izleyiciyle buluşacak filmle geri dönüyor (Sony Pictures Releasing)

Netflix, Super Bowl sırasında sürpriz bir "ilk bakış" videosu yayımlayarak Brad Pitt'in dublör Cliff Booth rolüne The Adventures of Cliff Booth'ta geri döndüğünü gösterdi. Yapım, Bir Zamanlar… Hollywood'da (Once Upon a Time... in Hollywood) evreninde geçen yeni bir film.

Kısa tanıtım, retro bir müzik eşliğinde Cliff'in bir barda keyif yaptığı, bir film setinin perde arkasında dolaştığı ve toprak pistte bir yarış arabasının direksiyonunda görüldüğü sahnelerden oluşuyor. 

Video, dublörün dizini buzlayıp Elizabeth Debicki ve Yahya Abdul-Mateen II’nin canlandırdığı karakterlerle tanışmasıyla açılıyor; ikili, gösterişli "eski Hollywood" tarzı kıyafetler içinde. Tanıtım boyunca çıplaklık, sigara, orta parmak, silahlar ve küfürlü replikler kısa kısa beliriyor; görüntüler, "şakacı" bir sansür numarasıyla anlık olarak kapatılıyor.

Finalde ise Cliff'in masasının üzerine bir Oscar koyduğu bir plan var. Bu da Pitt'in, Bir Zamanlar… Hollywood'da filmindeki rolüyle kazandığı ilk oyunculuk Oscar'ına gönderme diye yorumlandı.

Pitt'in canlandırdığı "havalı ve karizmatik" dublör Cliff Booth'u ilk kez 2019'da filmde tanımıştık.

Devam filminde yönetmen koltuğunda David Fincher oturuyor. Senaryoyu Quentin Tarantino kaleme aldı ancak yönetmenliği Fincher'a bıraktı. Tarantino'nun ise hâlâ çekmek istediği 10. ve "son" film projesi üzerinde çalıştığı belirtiliyor. 

Fincher'ın Netflix'le ilişkisi Mindhunter dönemine uzanıyor. Yönetmenin platform için çektiği The Killer ve Mank de bu ortaklığın son örnekleri.

Super Bowl'u evde izleyenler ise, tanıtımda filmin adının hiç görünmemesiyle şaşkınlık yaşadı. Sosyal medyada bir kullanıcı "O Brad Pitt'li fragman da neyin nesiydi, biri açıklasın" derken, bir başkası şöyle yazdı: 

Brad Pitt'li Netflix filminin adını öğrenmemize resmen izin yok mu?

Başka bir kullanıcı ise Netflix'in filmin ismini bilinçli olarak vermediğini, insanların internette aratmasını sağlamak istediğini savundu.

Bir Zamanlar… Hollywood'da, 1969'da Charles Manson tarikatı mensuplarının Sharon Tate ve arkadaşlarını öldürdüğü geceyi "alternatif tarih" kurgusuyla yeniden yazmış; Cliff Booth'la yakın arkadaşı, Rick Dalton saldırganları durdurup öldürmüştü. 

The Adventures of Cliff Booth'un hikayesi 1970'lerde geçecek. Dalton'ı canlandıran Leonardo DiCaprio'nun bu devam filminde geri dönmesi beklenmiyor. 

Cliff Booth'a; Scott Caan, Elizabeth Debicki, Yahya Abdul-Mateen II, Carla Gugino ve Holt McCallany'nin canlandırdığı yeni karakterlerin eşlik edeceği açıklandı. Ayrıca Timothy Olyphant'ın, ilk filmdeki James Stacy rolüyle geri döneceği de doğrulandı.

Independent Türkçe, Variety, Mirror


Netflix'e sessiz sedasız eklenen Alman dizisi listeleri altüst etti

Unfamiliar'ın başrollerinde 53 yaşındaki Susanne Wolff'a (solda) Dogs of Berlin ve Dark gibi dizilerle de tanınan Felix Kramer (sağda) eşlik ediyor (Netflix)
Unfamiliar'ın başrollerinde 53 yaşındaki Susanne Wolff'a (solda) Dogs of Berlin ve Dark gibi dizilerle de tanınan Felix Kramer (sağda) eşlik ediyor (Netflix)
TT

Netflix'e sessiz sedasız eklenen Alman dizisi listeleri altüst etti

Unfamiliar'ın başrollerinde 53 yaşındaki Susanne Wolff'a (solda) Dogs of Berlin ve Dark gibi dizilerle de tanınan Felix Kramer (sağda) eşlik ediyor (Netflix)
Unfamiliar'ın başrollerinde 53 yaşındaki Susanne Wolff'a (solda) Dogs of Berlin ve Dark gibi dizilerle de tanınan Felix Kramer (sağda) eşlik ediyor (Netflix)

Netflix izleyicileri platforma yeni eklenen gerilim dizisini tek oturuşta bitiriyor.

6 bölümlük Unfamiliar, neredeyse hiç tanıtım yapılmadan Netflix kataloğuna eklendi. Ancak bu sessiz sedasız çıkışına rağmen kısa sürede izleyicinin ilgisini çekti ve platform listelerinde üst sıralara tırmandı.

Dizi, Birleşik Krallık'ta en çok izlenenler listesinde 9. sıraya yükseldi. Yayına girer girmez büyük ilgiyle karşılanan Unfamiliar, Türkiye'deyse ikinci sıraya yerleşti. Hem izleyiciler hem de eleştirmenler, bağımlılık yapan temposu nedeniyle gerilim dizisini türün meraklılarına öneriyor.

Almanya yapımı Unfamiliar, Simon ve Meret adlı iki eski casusun Berlin'in merkezinde gizli bir "güvenli ev" işletmesiyle açılıyor.

Netflix, 18 yaş altı izleyicilere uygun olmadığını belirttiği dizinin konusunu resmi özetinde şöyle anlatıyor:

İki eski casusun geçmişleri peşlerini bırakmayınca, en büyük dertleri araba kovalamacaları, silahlı çatışmalar veya yumruklaşmalar değil; birbirlerine gerçeği söylemek olur.

Bir değerlendirmede Unfamiliar'ın "kedi-fare" kovalamacası üzerine kurulu olduğu ve Netflix'in önceki casusluk hitleri The Night Agent, The Recruit ve Black Doves'u hatırlattığı belirtiliyor. Aynı yorumda dizi "görsel olarak etkileyici" bulunuyor. İzleyiciyi daha ilk bölümden yakaladığı ve aksiyon sevenler için "tek oturuşta bitirilecek" bir seçenek sunduğu vurgulanıyor.

Başka bir izleyici ise dizinin ilk bölümde merak uyandıracak kadar ipucu verip, bazı ayrıntıları karanlıkta bırakırken bunu "seyirciyle oynuyormuş" hissi yaratmadan yapmasını övdü.

Diziyi şimdiden bitirdiğini söyleyen bir izleyici de "Duramadım; gece 02.30'a kadar tüm bölümleri arka arkaya izledim" diyerek, yapımı "alışıldık Hollywood prodüksiyonlarından çok daha iyi" bulduğunu dile getirdi. 

Bir başka yorumda da aksiyon sahnelerinin sertliğine dikkat çekildi. Ana karakterin telefonda eşiyle tartışırken bir yandan da saldırganlarla boğuştuğu sekansı hatırlatan bir izleyici şöyle dedi:

Kulağa tuhaf geliyor ama sahne müthiş akıyor.

Bazı izleyiciler, başroldeki Susanne Wolff'un performansını "müthiş" diye nitelerken, dizinin klişelere düşmediğini belirtiyor. 

Çekimleri Berlin'de gerçekleşen Unfamiliar, 5 Şubat'tan bu yana Netflix'te izlenebiliyor.

Independent Türkçe, Express, Mirror


Zirve el değiştirdi: Timothée Chalamet'nin son filminden rekor

30 yaşındaki Timothée Chalamet'nin canlandırdığı Marty karakteri; masa tenisi şampiyonu, dolandırıcı, komedyen ve girişimci Marty Reisman'ın hayatından esinlenerek yaratılmış (A24)
30 yaşındaki Timothée Chalamet'nin canlandırdığı Marty karakteri; masa tenisi şampiyonu, dolandırıcı, komedyen ve girişimci Marty Reisman'ın hayatından esinlenerek yaratılmış (A24)
TT

Zirve el değiştirdi: Timothée Chalamet'nin son filminden rekor

30 yaşındaki Timothée Chalamet'nin canlandırdığı Marty karakteri; masa tenisi şampiyonu, dolandırıcı, komedyen ve girişimci Marty Reisman'ın hayatından esinlenerek yaratılmış (A24)
30 yaşındaki Timothée Chalamet'nin canlandırdığı Marty karakteri; masa tenisi şampiyonu, dolandırıcı, komedyen ve girişimci Marty Reisman'ın hayatından esinlenerek yaratılmış (A24)

Timothée Chalamet'nin başrolünü üstlendiği +18'lik spor filmi Muhteşem Marty (Marty Supreme), A24'ün dünya genelinde en yüksek hasılat yapan filmi oldu. 

Komediyle dramı buluşturan film, küresel gişede 147 milyon dolara ulaştı. Bunun 93 milyon doları ABD'den, 54 milyon dolarıysa uluslararası pazarlardan geldi. 

Bu rakamlar, daha önce A24'ün dünya çapındaki en büyük gişe başarıları arasında yer alan Oscarlı Her Şey Her Yerde Aynı Anda'nın (Everything Everywhere All at Once) 142 milyon dolarlık ve İç Savaş'ın (Civil War) 127 milyon dolarlık küresel hasılatını geride bıraktı.

Film, yılın başında 77 milyon dolarla A24'ün ABD gişesi rekorunu da kırmış ve Her Şey Her Yerde Aynı Anda'nın elindeki zirveyi devralmıştı. Yapımın dünya genelinde de liderliğe yükselmesi yalnızca birkaç hafta sürdü.

A24'e göre Muhteşem Marty'nin hasılatı daha da artacak. Zira film hâlâ bazı büyük uluslararası pazarlarda vizyona girmedi. 

Stüdyo, pazarlama giderleri hariç yalnızca prodüksiyon için 70 milyon dolar harcadı; bu, bağımsız/arthouse çizgisiyle bilinen şirketin bugüne kadar bir filme ayırdığı en yüksek yapım bütçesi. Sinema salonlarının bilet gelirinin yaklaşık yarısını aldığı hesaba katıldığında, filmin gişede uzun süre ayakta kalması stüdyo için rahatlatıcı.

Yapım, ABD ve Kanada'da Noel günü vizyona girerek uzun tatil döneminde 27 milyon dolarlık açılış yapmıştı. Başarıda Chalamet'nin payı büyük. Film, olumlu eleştiriler ve kulaktan kulağa yayılan övgü dolu yorumlar sayesinde sinemalarda izleyici çekmeyi sürdürüyor

Çin'de de vizyona girecek

Josh Safdie imzalı tempolu macerada Chalamet, masa tenisi şampiyonu Marty Mauser rolünde. Mauser, zirve hayalinin peşinde kendini sonuna kadar zorluyor. Filmde Chalamet'ye Gwyneth Paltrow, Odessa A'zion, Kevin O'Leary, Tyler Okonma, Abel Ferrara ve Fran Drescher eşlik ediyor.

Filmin uluslararası vizyon yolculuğu da sürüyor. A24, yapımın yıl içinde Çin'de vizyona gireceğini duyurdu ancak tarih henüz açıklanmadı. Chalamet, yılın başlarında yaptığı açıklamada "Çinli izleyicilerin Muhteşem Marty'yi deneyimlemesi ve filmin dünyanın dört bir yanındaki yolculuğunun bir parçası olması için sabırsızlanıyorum" ifadelerini kullanmıştı.

Muhteşem Marty aynı zamanda ödül sezonunda da güçlü bir performans sergiliyor. Chalamet, En İyi Erkek Oyuncu dalında Altın Küre ve Eleştirmenlerin Seçimi ödüllerini kazandı. Spor draması, En İyi Film dahil 9 dalda Oscar'a aday gösterildi.

Türkiye'de 1 Ocak'ta vizyona giren Muhteşem Marty halen gösterimde.

Independent Türkçe, Variety, The Playlist