Ali Yahi
Cezayir ile Tunus sınırındaki serbest bölgelerle ilgili konuşmalar, iki taraf arasındaki birçok hareketliliğe rağmen iki ülke yetkililerinin ziyaretleriyle bağlantılı hale geldi.
En son Tunus Başbakanı Ahmed Haşşani önemli bir bakanlık heyetinin başında Cezayir'de bulunmuş, bir dizi anlaşma imzalanmıştı.
Ancak bu yöndeki adımın henüz tamamlanmaması iki ülkenin başkentlerinde soru işaretlerine yol açtı.
Anlaşmalar ve korkular
Cezayir ile Tunus arasında imzalanan anlaşmalarda ve iki ülke yetkililerinin açıklamalarında sınır düzeyinde serbest bölgeler kurulması konusu da yer aldı.
Ancak ikili ilişkilerin gücüne ve konunun kalkınma, ticaret ve ekonomik açıdan önemine rağmen şu ana kadar bu alanda yeni bir gelişme yaşanmadı.
Bu sebeple gözlemciler, açıklamaları boşluğu doldurmaya yönelik bir yetersizlik olarak değerlendirdi ve "Serbest bölgeyi ziyaret edin" başlığına yer verdi.
Serbest bölgelerin kurulması dahil olmak üzere 26 anlaşmanın imzalanması konusunda Cezayir ve Tunus arasındaki resmi iyimserlik, iki ülkedeki gözlemcilerin, 2017’den bu yana 160 anlaşmayı aşan önceki pakete benzer şekilde, yeni anlaşmaların da dahil edilmeye devam edeceği yönündeki endişelerini ortadan kaldırmıyor.
Sınırda üç serbest ticaret bölgesinin kurulmasına ilişkin olanlar da dahil olmak üzere 21 anlaşma imzalanmıştı.
Tunus’un davetiyesi
Haşhani ve Cezayirli mevkidaşı Eymen bin Abdurrahman, Tunus'un zor bir ekonomik ve sosyal krizden mustarip olduğu göz önüne alındığında, ekonomik, kalkınma ve sosyal hedeflere ulaşmak için iki ülke arasındaki sınırda bir serbest bölge kurulmasının gerekliliği yönünde çağrıda bulundu.
Ancak Tunus Başbakanı bu hedefe ulaşmak için daha fazla toplantı yapılması gerektiğini vurguladı.
Cezayir'in başkentinde düzenlenen Cezayir-Tunus Ekonomik Forumu'nda, sınır bölgesinde serbest bölge kurulması projesine ilişkin konsept ve çalışmaların geliştirilmesi amacıyla Tunus-Cezayir ortak çalışma grubu için teknik toplantı yapılması çağrısında bulundu.
Uluslararası değişikliklerin, etkili stratejik ortaklık aşamasına ulaşmak için çabaları birleştirmekten ve ortak çalışmalarımızı pekiştirmekten başka seçeneğin olmadığını doğruladığını vurguladı.
"Serbest bölgeler konusunun çeşitli boyutları var"
Cezayir Parlamentosu Finans ve Bütçe Komitesi'nin eski üyesi ve Yüksek Ticaret Okulu'nda araştırma profesörü Abdulkadir Beriş, "Serbest bölgeler konusunun çeşitli boyutları var. İlki ticari boyuttur. Ticaret hacmini arttırmaya çalışmak ve sınır noktalarını temsil eden bu alanlar üzerinden ticari hareketi teşvik etmek, ticaretin harekete geçmesine, depolama, taşıma, refakat hizmetleri gibi lojistik üslerin kurulmasına, istihdam yaratılmasına olumlu yansıyacaktır. İkincisi ise kalkınma boyutu. Ekonomik ve kalkınma hareketinin yaratılması, nüfusun istikrara kavuşturulması, geçim kaynakları ve tesis seviyelerinin iyileştirilmesi amaçlanıyor. Üçüncü husus ise güvenlik boyutuyla ilgili. Kaçakçılar ve suç ağları bastırıldıkça sınırlar daha yakından izleniyor" ifadelerini kullandı.
Bu alanların ticari faaliyetler için cazip olduğuna dikkat çeken Beriş, bu yöndeki başarının Cezayir tarafına ve özellikle lojistik açıdan iyi hazırlık derecesine bağlı olduğunu belirtti.
Yetkililerin ekonomik çeşitlendirme, hidrokarbonlar dışında ihracat ve Afrika piyasasına yönelme stratejisi benimsemesi ardından Cezayir'deki eski serbest bölge fikrinin yeniden canlandırıldığını vurguladı.
Cezayir'in serbest bölgelere yönelmesinin birçok ülkede elde edilen deneyimlerin ardından geldiğini ifade eden Beriş, bu serbest bölgelerdeki faaliyetlerin bir takım gümrük ve vergi avantajlarına sahip olduğunu kaydetti.
DAHA FAZLA OKU
Ticaret borsası zayıf ve inisiyatif Cezayir'in elinde
Tunus ekonomisi uzmanı Mevludi el-Avni, kalkınmanın teşvik edilmesine ve iş olanakları sağlanmasına katkıda bulunduğu düşüncesiyle, Cezayir'in Tunus ile Cezayir arasındaki sınır bölgelerinin geliştirilmesine yönelik yatırımları desteklemesi gerektiğine dikkat çekti.
Cezayir'in de Tunus gibi birden fazla kar elde edebileceğini ve iki ülkenin sınırlarının her iki tarafında da kalkınma projeleri geliştirmesinin zamanının geldiğini söyledi.
Zira bu bölgelerin fakir bölgeler olduğuna, terörist ve suç gruplarını barındırdığına değinen Avni, serbest ticaret alanı kurmanın tüm avantajlarından yararlanmak için yeni bir bölgesel projenin geliştirilmesini gerektiren küreselleşme çağında çeşitli düzeylerdeki zorluklarla mücadele etmek gerektiğinin altını çizdi.
Yatırım ihtiyaçlarını ve iki ülke arasında malların, sermayenin ve bireylerin serbest dolaşımını karşılayacak yeni yasaların çıkarılması, işlemlerin dijitalleştirilmesi, bankacılık ve vergi sektörünün rehabilite edilmesi, idarenin bürokrasi ve yolsuzluktan arındırılması için çalışılması gerektiğine değindi.
İki ülke arasındaki siyasi ilişkiler güçlü iken ekonomik açıdan istenilen düzeyde olmasa da Cezayir Başbakanı Eymen bin Abdurrahman, Cezayir ile Tunus arasında akaryakıt sektörü dışındaki ticaret hacminin 2023'ün ilk yedi ayında yüzde 54 arttığını söyledi.
Cezayir'de ortaklıklar yoluyla 42 doğrudan Tunus yatırım projesinin faaliyet gösterdiğini, bunlardan 38'inin tarım, inşaat, sanayi ve hizmet sektörlerinde olduğunu ekledi.
Tunus'ta 74'ten fazla Cezayir yatırım projesi kaydedilirken iki ülke arasındaki ticari alışverişi değeri yaklaşık 1,9 milyar dolar seviyesinde kaldı.
Independent Arabia - Independent Türkçe
