Türkiye ile BAE arasında "1. Dönem JETCO Protokolü" imzalandı

1. Dönem JETCO Protokolü, ikili ticari ilişkilerden karşılıklı yatırımlara, müteahhitlik hizmetlerine, üçüncü ülkelerde işbirliğine, yeşil dönüşümden ticareti geliştirecek faaliyetlere kadar pek çok farklı alanı kapsıyor

(@omerbolatTR)
(@omerbolatTR)
TT

Türkiye ile BAE arasında "1. Dönem JETCO Protokolü" imzalandı

(@omerbolatTR)
(@omerbolatTR)

Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasındaki ikili ticaret, yatırım, müteahhitlik, gümrük ve üçüncü ülkelerde işbirliği konularının masaya yatırıldığı "Türkiye-BAE Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) 1. Dönem Toplantısı" Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile BAE Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Thani Ahmed al Zeyoudi başkanlığında gerçekleştirildi.

Toplantının ardından Bolat ile Zeyoudi, JETCO 1. Dönem Toplantısı'na ilişkin protokol imzaladı.

Bolat, BAE'nin Türkiye'nin Körfez bölgesindeki en önemli ticaret ortaklarından biri olduğunu belirterek, ikili ilişkilerin hükümetlerin ve siyasi liderlerin çabaları ile yeni bir ivme yakalandığını ve sürecin iki ülkenin stratejik ortak olması ile taçlandığını söyledi.

Türkiye-BAE 1. Dönem JETCO Toplantısı'nın neticesinde gelinen aşamanın da ekonomik ve ticari ilişkilere son derece olumlu yansıyacağına işaret eden Bolat, toplantının son derece verimli geçtiğini aktardı.

JETCO mekanizmasını kuran anlaşmanın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temmuz ayında gerçekleştirdiği Körfez turunun BAE ayağı vesilesiyle imzalandığını hatırlatan Bolat, şunları kaydetti:

1. Dönem JETCO Protokolü, ikili ticari ilişkilerden karşılıklı yatırımlara, müteahhitlik hizmetlerine, üçüncü ülkelerde işbirliğine, yeşil dönüşümden ticareti geliştirecek faaliyetlere kadar pek çok farklı alanı kapsayan konulara ilişkin son derece yapıcı müzakerelerin ve mutabakatın bir yansımasıdır. Şüphesiz bu toplantı, 2023 yılında dünya genelinde üretim ve ticarette durağanlık yaşanırken, ikili ticari ve ekonomik ilişkilerimiz ile işbirliğimizi geliştirmek adına son derece önemli bir buluşma olmuştur.

"BAE'li yatırımcıları ülkemizde daha fazla görmeyi arzu ediyoruz"

Ömer Bolat, Türkiye ile BAE arasında 2022'de ikili ticaret hacminin yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığını belirterek, "Bu yılın ilk 9 aylık döneminde ise 14 milyar dolar seviyesini aşmış durumdayız. Yıl sonu itibarıyla ikili ticaretimiz en az 15 milyar dolar düzeyine ulaşmış olacak. 1 Eylül 2023 tarihinde resmen yürürlüğe giren Türkiye-BAE Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın sağlayacağı ekstra olumlu ivme ile ikili ticaret hacminin kısa süre içerisinde 25 milyar dolara ulaşmasını hedefliyoruz." diye konuştu.

İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde karşılıklı yatırımların potansiyel arz ettiğini vurgulayan Bolat, şöyle devam etti:

Mevcut durumda, BAE firmalarının ülkemizdeki yatırımları 3,4 milyar dolar seviyesinde olup, Türk şirketlerinin BAE'deki yatırımları ise yaklaşık 350 milyon dolar düzeyine ulaşmıştır. Ülkemiz yenilenebilir enerji, su ve gıda güvenliği alanları başta olmak üzere sağlık, turizm, ulaştırma, altyapı ve finans sektörlerinde de BAE'den yatırım çekmektedir. Nitekim Sayın Cumhurbaşkanımız ile geçtiğimiz temmuz ayında BAE'ye gerçekleştirmiş olduğumuz resmi ziyaret sırasında toplam 50,7 milyar dolarlık yatırımı kapsayan 13 anlaşma imzalanmıştır. Bu yatırım paketinin 27 milyar dolarlık bölümünün yenilenebilir enerji sektörüne yapılacak yatırımları içermesi öngörülmektedir. BAE'nin ülkemizdeki yatırım imkanlarını değerlendirdiğini görmek bizleri memnun etmektedir. Önümüzdeki dönemde de kardeş ülke BAE'li yatırımcıları ülkemizde daha fazla görmeyi arzu ediyoruz.

"Son 2 yılda ilişkilerimiz çok önemli bir mesafe kat etmiş durumda"

BAE Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Thani Ahmed al Zeyoudi de iki ülke arasındaki dostluğu pekiştirmek üzere önemli bir adım attıklarını belirterek, "Son 2 yılda ilişkilerimiz çok önemli bir mesafe kat etmiş durumda ve Türkiye ve BAE arasında eylül ayında bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşma gereğince iki ülke arasındaki iyi olan ilişkileri artık daha hızlı bir biçimde götürmeye çalışacağız." dedi.

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan arasında temmuz ayında ekonomik ilişkilerin önemine atıfta bulunulduğunu söyleyen Zeyoudi, şunları kaydetti:

Yeni bir ufuk açmayı düşünüyoruz. İki ülke arasındaki yeni ekonomik, ticari fırsatlar araştırılacak. E-ticaret alanında işbirliği yapabilmek için çalışmalar yapılacak. Aynı zamanda uluslararası piyasalara ulaşmak için ortak bir biçimde çalışacağız. Türkiye ve BAE arasındaki ekonomik ve ticaret ortaklık komisyonu sürdürülebilir ticari ve ekonomik ilişki kuruluyor. İki dost ülkenin ve halkının çıkarlarına hizmet edecek.



Türkiye’den Sincar bölgesinde PKK operasyon sinyali

Irak'ın kuzeyindeki Kandil Dağları'nda bulunan PKK militanları (Reuters)
Irak'ın kuzeyindeki Kandil Dağları'nda bulunan PKK militanları (Reuters)
TT

Türkiye’den Sincar bölgesinde PKK operasyon sinyali

Irak'ın kuzeyindeki Kandil Dağları'nda bulunan PKK militanları (Reuters)
Irak'ın kuzeyindeki Kandil Dağları'nda bulunan PKK militanları (Reuters)

Türkiye, Irak'ın kuzeyindeki Sincar bölgesinde, PKK kalıntılarına yönelik sınırlı bir askeri operasyon düzenleme tehdidinde bulundu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, pazartesi akşamı televizyonda yaptığı açıklamada, PKK militanlarının "artık tamamen Irak sorunu haline geldiğini" belirterek, "Egemen bir devlet, topraklarının yasaklı bir grup tarafından işgal edilmesine nasıl izin verebilir?" diye sordu.

Fidan, Haşdi Şabi Güçleri'nin karadan ilerlemesi ve Türk hava desteğini içeren "basit" bir operasyonun iki veya üç gün içinde gerçekleştirilebileceği ihtimaline işaret etti.

Fidan, "Suriye'deki Kürt sorununun Irak boyutu da var" diyerek, "Irak'ın Suriye'de yaşananlardan (SDG güçlerinin Suriye ordusuna entegre edilmesi anlaşması) ders çıkaracağını ve oradaki geçişi kolaylaştıracak daha akıllı kararlar alacağını" umduğunu ifade ederek, Kürdistan PKK militanlarına atıfta bulundu.


Erdoğan: Önümüzdeki günlerde Birleşik Arap Emirlikleri ve Etiyopya'yı ziyaret edeceğim

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AP)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AP)
TT

Erdoğan: Önümüzdeki günlerde Birleşik Arap Emirlikleri ve Etiyopya'yı ziyaret edeceğim

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AP)
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AP)

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, önümüzdeki günlerde hem Birleşik Arap Emirlikleri'ni hem de Etiyopya'yı ziyaret etme niyetini açıkladı.

Ayrı bir açıklamada Erdoğan, Suriye'de kalıcı barışa ulaşmak için bir yol haritası oluşturulduğunu belirterek, tüm tarafların yanlış hesaplamalardan kaçınması ve geçmişteki hataları tekrarlamaması gerektiğinin altını çizdi.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.