Hindistan, Keşmir'de Filistin'e destek gösterilerini yasakladı
Solcu Hindistan Öğrenci Federasyonu, Delhi'deki İsrail Büyükelçiliği önünde Filistin'e destek için protesto düzenlemişti (AFP)
Hindistan'ın, nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman olan Keşmir'de Filistin'e destek gösterilerini yasakladığı bildirildi.
Radikal sağcı Yeni Delhi yönetimine karşı Keşmir'deki direnişin önde gelen isimlerinden Müslüman din adamı Mirvaiz Ömer Faruk, ABD merkezli haber ajansı AP'ye "Müslümanlar açısından Filistin bizim için çok değerli ve esasen oradaki zulme karşı sesimizi yükseltmemiz gerekiyor. Ancak susturuluyoruz" dedi.
Faruk, Hindistan yönetiminin Srinagar şehrindeki Camia Mescidi'nde cuma namazlarını da yasakladığını savundu.
Keşmir'in önde gelen dini liderlerinden Ağa Siyed Muhammed Hadi ise son üç haftadır polis tarafından her cuma ev hapsine alındığını, bu nedenle cemaate cuma namazı kıldıramadığını söyledi. Hadi, şu ifadeleri kullandı:
Polis başlangıçta camilerin içinde İsrail'in zulmünü kınamamıza izin veriyordu. Ancak geçen cuma camilerin içinde Filistinlilerle ilgili konuşmanın bile yasaklandığını söylediler. Sadece Filistin için dua edebileceğimizi söylediler. Bunu da yerel Keşmir dilinde değil, Arapça yapmamıza izin veriliyor.
Gazze'de Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin Kassam Tugayları'nın 7 Ekim'de başlattığı Aksa Tufanı operasyonunun ardından Hindistan Başbakanı Narendra Modi, İsrail hükümetine destek verdiklerini duyurmuştu. Ancak Modi, daha sonra Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'la yaptığı görüşmede, "iki devletli çözümü desteklediğini" de yinelemişti.
Hindistan, 27 Ekim'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (BMGK) Gazze'de ateşkes çağrısı yapılan karar tasarısı içinse "çekimser" oy kullanmıştı. Muhalefetteki Hindistan Ulusal Kongresi Genel Sekreteri Priyanka Gandhi Vadra ise bunun ülkesi için "utanç verici" olduğunu söylemişti.
1947'deki BMGK kararında Filistin Ulusal Yönetimi'ni tanıyan ilk Arap olmayan ülke statüsündeki Hindistan, İsrail'le resmi diplomatik görüşmeleri de ancak 1992'de başlatmıştı.
Öte yandan Modi hükümeti, özellikle İsrail'den askeri teknoloji ihraç ederek Tel Aviv yönetimiyle bağlarını son dönemde güçlendirmişti. Washington merkezli haber sitesi The Diplomat'ın aktardığına göre Hindistan, İsrail'den her yıl yaklaşık 2 milyar dolar değerinde silah satın alıyor.
Keşmir, Hindistan ve Pakistan'ın 75 yıl önceki bağımsızlık ilanından bu yana iki ülke arasındaki temel ihtilaf kaynaklarından biri.
Büyük Britanya'nın sömürgesiyken 1947'de bağımsızlığını kazandığında hem Hindistan hem de Pakistan bu bölge üzerinde hak iddia etmişti. Srinagar başta olmak üzere bölgenin güney kısmı Hindistan'ın Cemmu Keşmir eyaleti olmuş, kuzey kısmıysa Pakistan'ın kontrolü altına girmişti. Taraflar, 1947'de ilk kez Keşmir'in kontrolü için savaşmıştı. İki ülke arasında yine aynı nedenle 1965 ve 1999'da savaş çıkmıştı. AP'nin haberinde, 1999'daki savaşta İsrail'in Hindistan'a silah ve mühimmat tedarik ettiği de hatırlatıldı.
Hindistan ordusu uzun yıllardır bölgenin bağımsızlığını veya Pakistan'a katılmasını savunan isyancı güçlerle de çatışıyor. Çatışmalarda hayatını kaybedenlerin sayısı ise on binlerle ifade ediliyor.
Moskova, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde Avrupa'nın katılımına sınırlama getirdihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5341033-moskova-ukrayna-sava%C5%9F%C4%B1n%C4%B1n-sona-erdirilmesine-y%C3%B6nelik-m%C3%BCzakerelerde-avrupan%C4%B1n
Moskova, dün yaptığı açıklamayla Avrupa'nın Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik müzakerelere katılması konusunda oluşan iyimserliği kısmen boşa çıkardı. Kremlin, görüşmelerin genişletilmesini Avrupalıların çözüm sürecine katkı sunmaya hazır olduklarını kanıtlamaları şartına bağladı. Bu açıklama, ABD'li özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Avrupalıların bir sonraki müzakere turuna katılacağını duyurmasının ardından yapıldı. Böylece Washington'un ortaya koyduğu mutabakat ile Rusya'nın öne sürdüğü şartlar arasındaki görüş ayrılığı ortaya çıktı.
Bu görüş ayrılığı, karşılıklı saldırıların devam ettiği ve Kiev'in SpaceX şirketini askerî uydu iletişim hizmeti Starshield'a yeni kısıtlamalar getirmekle suçlaması üzerine tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde yaşandı.
Eşi görülmemiş büyüklükte bir esir takası ihtimali gündeme gelirken, toprak ve güvenlik garantileri konusundaki anlaşmazlıklar da sürüyor. Bu tablo, ABD arabuluculuğunu ikili bir sınavla karşı karşıya bırakıyor: Diplomatik girişimleri uygulanabilir taahhütlere dönüştürmek ve Ukrayna'nın Washington'a askerî bağımlılığının müzakerelerde bir baskı aracına dönüştürülebileceğine ilişkin kaygılarını gidermek.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, müzakerelerin genişletilmesi kararının Avrupalıların niyetlerinin ve barış sürecini ilerletme konusundaki gerçek hazırlıklarının anlaşılmasına bağlı olduğunu söyledi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise AB'yi kimin temsil edeceğine Rusya'nın karar veremeyeceğini belirterek karşılık verdi.
Bu görüş ayrılığı, Kushner'ın Dublin'de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı görüşmenin ardından dile getirdiği açıklamaları da fiilî bir sınava dönüştürüyor. Kushner, anlaşmanın sağlanabilmesi için Avrupalıların müzakere masasında bulunması gerektiğini vurgularken, Zelenskiy de Avrupa'nın katılımını memnuniyetle karşıladı.
Ancak Avrupalıların müzakerelere katılacağının açıklanması; temsilcilerinin kim olacağı, hangi yetkilere sahip olacakları ve Moskova'nın onları çözümün şekillendirilmesinde ortak mı yoksa yalnızca süreci kolaylaştırması beklenen taraflar olarak mı kabul edeceği sorularını henüz yanıtlamıyor.
Gözlemciler, meselenin yalnızca müzakere masasındaki koltukların paylaşımından ibaret olmadığına dikkat çekiyor. Rusya daha geniş kapsamlı bir Avrupa güvenlik düzeninin ele alınmasını isterken Kiev ve Avrupa başkentleri, savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin kıtanın güvenliğini ilgilendiren bir ABD-Rusya pazarlığına dönüşmesinden endişe ediyor.
Bu durum, Ukrayna topraklarının geleceği ve yeni bir saldırının önlenmesine yönelik güvenceler belirlenmeden nüfuz alanlarının yeniden paylaşılacağı bir “yeni Yalta” anlaşması ihtimaline ilişkin uyarıları da güçlendirdi.
Ukraynalı bir asker, Donetsk bölgesinde cephe hattı yakınlarında uçan insansız hava aracını (İHA) izliyor. (Reuters)
Bu denklem, tarafların öncelikleri arasındaki farklılığı da ortaya koyuyor. Avrupalılar ateşkes ve yeni bir savaşı caydıracak güvenlik garantileri isterken Moskova, çatışmanın kendi ifadesiyle temel nedenlerinin ele alınmasını talep ediyor. Bu talepler arasında Ukrayna'nın Batı ile ilişkileri ve Rusya çevresindeki askerî düzenlemeler de bulunuyor.
Avrupa'nın müzakerelere katılması önemli bir usulî ilerleme sağlayabilir. Ancak bunun bedeli, Rusya'nın gündeminin baştan kabul edilmesi olursa siyasi bir atılım anlamına gelmeyecek. Öte yandan Avrupa'yı sürecin dışında bırakmak da Kiev'e sağladığı finansman ve askerî destek ile gelecekteki güvenlik düzenlemelerinin uygulanmasındaki rolü nedeniyle güç görünüyor.
Dolayısıyla Avrupa'nın müzakere masasında bulunması, hem olası bir anlaşmanın uygulanabilirliğini artırıyor hem de kıtanın geleceğine yalnızca Washington ile Moskova'nın karar vermesine karşı çıkışını yansıtıyor.
Güven sınavı
Aynı dönemde Zelenskiy'nin uydu iletişim hizmetlerinde yaşanan aksaklıklara ilişkin şikâyetleri, müzakereler sırasında ABD desteğinin sınırlarının ne olacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi.
Burada söz konusu olan, yalnızca ticari iletişim ve lojistik desteği sağlayan Starlink değil, özellikle devlet ve askerî kullanıma yönelik Starshield hizmeti. Kiev, ABD hükümetiyle yapılan bir anlaşma kapsamında bu askerî hizmeti keşif ve Rus insansız hava araçlarını önleme görevlerinde kullanılan İHA sistemlerini çalıştırmak için kullanıyor.
Milyarder Elon Musk, Washington'da. (Reuters)
Şarku’l Avsat'ın Axios’tan aktardığı Ukrayna iddiasına göre birlikler, sistematik hız kısıtlamaları tespit etti. Bu kısıtlamaların, insansız hava araçlarının saatte 160 kilometreyi aşması durumunda bağlantının kesilmesine yol açtığı öne sürüldü.
Ukraynalı bir yetkili, aksaklıkların üç gün boyunca arttığını belirtirken, Kiev yönetimi Pentagon ve SpaceX'ten açıklama istedi. SpaceX ise suçlamayı reddederek, hizmette herhangi bir değişiklik yapılmadığını bildirdi.
İddiaların zamanlaması, ABD'li özel temsilcilerin Moskova ile Kiev arasında temaslarda bulunduğu dönemde ortaya çıkması nedeniyle siyasi açıdan önem taşıyor. Ancak bu eş zamanlılık, ABD yönetiminin kısıtlamalar için talimat verdiğini veya Ukrayna'dan taviz koparmayı amaçladığını kanıtlamıyor. Axios'un aktardığı bilgilerde de aksaklığın teknik ya da siyasi sorumluluğunu kesinleştiren kanıtlar bulunmuyor.
Ukrayna özel kuvvetlerinden bir asker, Donetsk'te cephe hattı yakınlarına Starlink iletişim sistemi kuruyor. (Reuters)
Bununla birlikte güven krizi, müzakereleri etkilemek için kasıtlı bir karar alındığının kanıtlanmasını gerektirmiyor. Ukrayna'nın savunma ve keşif faaliyetlerinde ABD kaynaklı bir sisteme bağımlı olması, hizmetin kesintisiz çalışmasını ülkenin müzakere kapasitesinin uzantısı hâline getiriyor.
Kiev, kesintilerin nedenini ve bunları gidermekle yetkili kurumun hangisi olduğunu belirleyemediği takdirde, gelecekteki destek ve güvenlik garantilerine ilişkin güvenceler de daha fazla sorgulanabilir hâle geliyor.
Bu nedenle ABD Kongresi'nde Ukrayna'ya destek veren ve her iki partiden üyeleri barındıran grup, yönetimden ve şirketten kapsamlı bir açıklama talep etti. Bu gelişme, Trump yönetimini yalnızca tarafsızlığı ve çıkar ilişkilerinin bulunmadığı konusunda değil, arabulucu olarak güvenilirliği bakımından da sınava sokuyor.
Esir takası ve toprak anlaşmazlığı
Açıklanan sonuçlar arasında en somut gelişme, Kushner'ın savaşın başlangıcından bu yana gerçekleştirilecek en büyük takas olarak nitelendirdiği esir değişimi üzerinde çalışılması oldu. Bu girişimin binlerce kişinin ailelerine kavuşmasını sağlayabileceği belirtiliyor.
Zelenskiy girişimi memnuniyetle karşıladı. Ancak nihai rakamlar ve uygulama mekanizmaları henüz netleşmedi. Bu nedenle söz konusu girişim, kapsamlı bir anlaşmaya yaklaşıldığının kanıtından ziyade taraflar arasında güven oluşturmayı amaçlayan bir adım olarak değerlendiriliyor.
Dün karşılıklı düzenlenen saldırılar ise müzakerelerin sahada henüz bir sükûnet sağlayamadığını ortaya koydu.
Ukrayna ordusu dün yaptığı açıklamada, Rostov-na-Donu'daki Rus İHA’larının üretim ve bakım tesislerini füze saldırısıyla hedef aldığını bildirdi.
Ukrayna Enerji Bakan Yardımcısı Artem Nekrasov da dün yaptığı açıklamada, gece boyunca Rusya'nın Ukrayna'daki enerji altyapısını hedef alan saldırıları sonucunda ülkenin 12 bölgesinde elektrik kesintileri yaşandığını belirtti.
Ukrayna'nın doğusundaki Bahmut yakınlarında kullanılan bir Starlink cihazı. (Reuters)
Öte yandan Rusya'nın ağır suçları soruşturmakla görevli Soruşturma Komitesi, dün Moskova'da bir otomobilin patlamasına ilişkin soruşturma başlattığını duyurdu.
Rus basınında yer alan haberlerde, aracın Ukraynalı bir siyasetçinin yurt dışında yaşayan danışmanına ait olduğu belirtildi. Söz konusu kişinin, eski Ukrayna Başbakanı Mikola Azarov'un eski sözcüsü Sergey Zavorotni olduğu ve 2014 yılında hükümet karşıtı protestoların ardından Ukrayna'dan kaçarak Rusya'ya yerleştiği belirtildi.
Kommersant gazetesi, Zavorotni'nin hastaneye kaldırıldığını yazdı. Olay, Rusya topraklarında yaşandığı öne sürülen bir dizi suikast girişiminin son halkası olarak değerlendiriliyor.
Rus soruşturmacılar ayrıca perşembe günü St. Petersburg'da kullandığı otomobilin patlaması sonucu bir Rus askerinin hayatını kaybettiğini bildirdi.
Avrupalılar, Trump ile Putin arasında bir anlaşmaya varılmasından endişe ediyorhttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5341030-avrupal%C4%B1lar-trump-ile-putin-aras%C4%B1nda-bir-anla%C5%9Fmaya-var%C4%B1lmas%C4%B1ndan-endi%C5%9Fe-ediyor
Avrupalılar, Trump ile Putin arasında bir anlaşmaya varılmasından endişe ediyor
Ayrıca Avrupa Birliği liderleri, dün Dublin'de düzenlenen gayriresmî zirve kapsamında toplu fotoğraf çektirdi. (EPA)
Dublin'de düzenlenen görüşmelerde yapay zekâ başta olmak üzere çok sayıda konu gündeme gelse de Avrupa Birliği liderlerinin öncelikli gündemi, Avrupa'nın Ukrayna-Rusya müzakerelerinde yer alması ve kıtanın gelecekteki güvenliğine ilişkin kararlarda yeniden söz sahibi olması gerektiği yönündeki çağrı oldu.
Liderler yayımladıkları bildiride, “Barışa giden yol Ukrayna'ya danışılarak çizilmelidir” ifadelerini kullandı. Bildiride ayrıca Ukrayna'nın güvenliğinin “Avrupa-Atlantik güvenliğinin ayrılmaz bir parçası” olduğu vurgulandı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, “Burada, Dublin'de bazıları bunun ikinci bir Anchorage'a dönüşmesinden endişe ediyor” dedi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Merz, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında daha önce bir görüşmeye ev sahipliği yapan Alaska'daki Anchorage kentine atıfta bulundu.
Merz sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu nedenle mesajımızı ABD'ye son derece açık bir şekilde iletmek istiyorum: Lütfen bizi sürprizlerle karşılaştırmayın. Avrupa ve Ukrayna ekibinin bir parçası olarak hareket etmeye devam edin.”
Rubio'dan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne uyarı: Washington'un tanımadığı yasaları uygulamaya koymanın sonuçları olacağı belirtildihttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5341029-rubiodan-uluslararas%C4%B1-ceza-mahkemesine-uyar%C4%B1-washingtonun-tan%C4%B1mad%C4%B1%C4%9F%C4%B1-yasalar%C4%B1
Rubio'dan Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne uyarı: Washington'un tanımadığı yasaları uygulamaya koymanın sonuçları olacağı belirtildi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ulusal Avukatlar Konferansı'nın yıllık toplantısında konuşma yaparken. (AP)
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio dün yaptığı açıklamada, “uluslararası hukukun silah olarak kullanılmasını” eleştirerek, hukukun küresel elitlerin elinde bir araca dönüştüğünü savundu. Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) de hedef alan Rubio, Washington'un tanımadığı yasaları uygulamaya kalkışmasının sonuçları olacağı uyarısında bulundu.
Rubio'nun açıklamaları, muhafazakâr Federalist Derneği tarafından düzenlenen Ulusal Avukatlar Konferansı'nın yıllık toplantısında yapıldı. Açıklamalar, ABD'nin yaklaşık bir ay önce UCM'ye yönelik yeni yaptırımlar açıkladığı ve mahkemenin faaliyetlerini durdurma sözü verdiği bir dönemde yapıldı.
2002 yılında kurulan Uluslararası Ceza Mahkemesi, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları işlemekle itham edilen kişileri yargılıyor. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre mahkeme, yeterli hesap verebilirlik mekanizmalarına sahip olmayan ülkelerde son başvuru mercii olarak görev yapıyor.
ABD, UCM'nin kurulmasını sağlayan Roma Statüsü'nü imzalayan ülkeler arasında yer alsa da söz konusu anlaşmayı hiçbir zaman onaylamadı. İsrail, Rusya ve Çin de mahkemenin üyesi değil.
Yoğun alkışlarla karşılanan Rubio'nun konferansta yaptığı konuşma, Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde aldığı ağır yenilginin ardından gerçekleştirdiği ilk konuşma oldu.
Rubio, uluslararası hukukun Trump yönetiminin dış politikasına ilişkin neredeyse tüm önemli kararlarına karşı kullanıldığını savundu. Bu kapsamda Karayipler'deki teknelere yönelik operasyonlardan Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun yakalanmasına kadar çeşitli gelişmeleri örnek gösterdi.
Uluslararası hukukun tarafsız olmadığını ileri süren Rubio, bunun küresel elitler tarafından kendi çıkarlarını güçlendirmek amacıyla kullanılan bir “araç” olduğunu söyledi.
Rubio daha önce de Washington'un, “haydut mahkeme” olarak nitelendirdiği UCM ile iş yapanlara yasak getireceğini açıklamıştı. Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin mahkemeye yönelik devam eden baskı politikasının devamı olarak değerlendirilmişti.
Washington, UCM'nin Gazze'de işlendiği iddia edilen savaş suçları nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmasının ardından mahkemeyi dağıtma sözü vermişti.
Rubio, dün yaptığı konuşmada da mahkemeye yönelik eleştirilerini yineledi. UCM'nin kimseye karşı hesap vermek zorunda olmadığını öne süren Rubio, mahkemenin “onaylamadığımız ve kontrol edemediğimiz yasalar kapsamında vatandaşlarımızı soruşturma, kovuşturma, zulmetme ve hapsetme yetkisine sahip olduğunu” söyledi.
Rubio sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bize kâğıt üzerindeki kararnamelerini dayatmaya kalkacak kadar akılsızlarsa, vereceğimiz cevap Romalı komutan Pompeius'un lejyonlarının önünde kendi şehirlerinin yasalarını öne sürenlere verdiği cevapla aynı olacaktır: Kılıçlarımız kuşanılmışken bize yasaları okumayı bırakmayacak mısınız?”
Rubio'nun konuşma yaptığı konferans, ABD Dışişleri Bakanı'nın dış politika gündeminin ötesinde siyasi hedefleri olabileceğine ilişkin yorumları da beraberinde getirdi. Daha önce başkanlık seçimlerinde aday olan isimler de Ulusal Avukatlar Konferansı'nda konuşma yapmıştı.
Rubio, Başkan Donald Trump'ın ardından görevi devralabilecek isimler arasında gösteriliyor. Ancak 2028 seçimlerine hazırlanmak amacıyla yönetimden ayrılmayı planladığı yönündeki haberleri daha önce yalanlamıştı.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
