Kissinger'ın ölümü dünyanın gündeminde: "Savaş suçlusu, saygıdeğer, manipülatör"

"Amerikan yönetici sınıfının sevgilisi, savaş suçlusu Henry Kissinger sonunda öldü"

Henry Kissinger, 1973-1977'de ABD Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştı (Reuters)
Henry Kissinger, 1973-1977'de ABD Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştı (Reuters)
TT

Kissinger'ın ölümü dünyanın gündeminde: "Savaş suçlusu, saygıdeğer, manipülatör"

Henry Kissinger, 1973-1977'de ABD Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştı (Reuters)
Henry Kissinger, 1973-1977'de ABD Dışişleri Bakanı olarak görev yapmıştı (Reuters)

Eski ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger, 100 yaşında hayatını kaybetti.

Özellikle Richard Nixon'ın başkanlığı döneminde Amerikan dış politikasına damga vuran ve uzun yıllar silinmeyen izler bırakan Kissinger, kimilerine göre bir "dahi" kimilerine göreyse bir savaş suçlusuydu.

ABD'li diplomatın ölümü de hakkındaki tartışmalar gibi tüm dünyada yankı buldu.

ABD merkezli popüler kültür dergisi Rolling Stone, Kissinger'ın ölümüyle ilgili haberinde, "Amerikan yönetici sınıfının sevgilisi, savaş suçlusu Henry Kissinger sonunda öldü" başlığını kullandı.

Dergi, Kissinger'ın 1968 sonhabarıyla Saygon'un düşüşü arasında geçen sürede Vietnam'da gerçekleşen her ölümden sorumlu olduğunu yazdı.

Amerikan haber kuruluşlarıysa Kissinger'ın ardından en olumlu görüşleri paylaşan yayın organları oldu.

Bloomberg'de yer alan haberde, "ABD Dışişleri Bakanlığı'na kadar yükselmeyi başaran mülteci bir çocuk, 1970'ler boyunca Vietnam Savaşı'nı bitirme ve komünist ülkeleri kontrol altına alma stratejileriyle Amerikan dış politikasını belirledi" ifadeleri kullanıldı.

CNN, Kissinger'ı "ABD dış politikasının baskın ve kutuplaştırıcı gücü" olarak tanımlarken, Fox News'te yer alan haberdeyse "Saygıdeğer ve tartışmalı Kissinger, destekçileri tarafından muhteşem bir stratejist olarak övüldü, karşıtları tarafından usta bir manipülatör olarak kınandı" dendi.

ABD'li diplomatı "dünya sahnesinde bir dev" olarak tanımlayan Foreign Policy dergisi, Kissinger'ın Amerikan dış politikasının büyük zaferlerinde de trajik başarısızlıklarında da imzası olduğunu kaydetti.

Fransa merkezli Le Monde gazetesinde yer alan haberdeyse Kissenger'ın "kincilikle ayartma, vahşetle yetenek arasında bir diplomatik teknik" kullandığı ifade edildi.

Hong Kong merkezli South China Morning Post gazetesi Kissinger'ın Washington'la Pekin arasındaki ilişkilerin yeniden tesis edilmesinde oynadığı role odaklanırken, ABD'li diplomatın yaşamı boyunca Vietnam ve Kamboçya'da yaşananlarla ilgili pişmanlık duymadığı vurgulandı.

ABD merkezli sosyalist dergi Jacobin ise Kissinger'ın ölümünü kitap formatında hazırladığı bir sayfayla duyurdu. Dergi, 100 yaşında hayatını kaybeden Kissinger'ın bir fotoğrafını koyduğu sayfada "Sadece iyiler genç ölür" başlığını kullandı.

Sayfada Kissinger için, "Yarım yüzyıl boyunca askeri müdahaleler ve hileli dış politikayla Amerikan imparatorluğuna sadık şekilde öncülük etti. Nesiller boyu savaş karşıtı aktivistler için Kissinger, ahlaksız Amerikan savaş makinesinin canlı bir temsiliydi" ifadeleri kullanıldı.

Derginin kurucu editörü Bhaskar Sunkara, Kissinger'ın dünyanın birçok ülkesinde rol oynadığı çatışmaların ele alındığı kitabın daha önce hazırlandığını ve birkaç yıldır depolarda bekletildiğini söyledi.

Çin'den peş peşe mesajlar

Henry Kissinger'ın ölümünün ardından ilk açıklamalar ABD'li diplomatın yaşamı boyunca onlarca kez ziyaret ettiği Pekin'den geldi.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wenbin, konuyla ilgili, "Kissinger, Çin halkının eski ve iyi bir dostu, Çin-ABD ilişkilerinin öncüsü ve kurucusuydu" ifadelerini kullandı.

ABD'nin Çin Büyükelçisi Şie Feng ise yayımladığı mesajda, "Tarih onun 100 yılık yaşamını Çin-ABD ilişkilerine sağladığı katkıyla hatırlayacak. O, Çin halkının kalbinde çok değerli bir dost olarak yaşamaya devam edecek" dedi.

Çin sosyal medyasında birçok kişi de Kissinger'ın ölümüyle ilgili taziye mesajı yayımladı.

Devlet televizyonu CCTV sosyal medyada Kissinger'ın 1971'de Pekin'e yaptığı ilk gizli ziyaretin görüntülerini paylaştı.

Kissinger hayatı boyunca 100'den fazla kez Çin'i ziyaret etmiş, ABD-Çin ilişkilerinin inşa edilmesinde önemli roller üstlenmişti. Görevden ayrıldıktan sonra da Pekin'deki etkisini sürdüren ABD'li diplomat, son olarak geçen temmuzda Çin'e sürpriz bir ziyaret düzenleyerek Şi Cinping'le bir araya gelmişti.

Putin, Bush, Netanyahu

Çin'den gelen açıklamaların yanı sıra birçok dünya lideri de Kissinger'ın ölümüyle ilgili taziye mesajı yayımladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "Henry Kissinger'ın ismi, uluslararası gerilimi düşüren en önemli Sovyet-Amerikan anlaşmalarını mümkün kılan faydacı dış politika çizgisiyle iç içe geçmişti. Bu derin ve olağandışı adamla birçok kez konuşma fırsatına eriştim. Şüphesiz ki onunla ilgili sevgi dolu hatıraları koruyacağım" ifadelerini kullandı.

İsrail lideri Binyamin Netanyahu ise Kissinger'ın ölümünü "bir devrin sonu" olarak tanımlarken, "Onunla gerçekleştirdiğim her görüşme sadece bir diplomasi dersi değil, aynı zamanda devlet adamlığında ustalık dersiydi" diye konuştu.

Eski ABD Başkanı George W. Bush yayımladığı mesajda, "Amerika, Henry Kissinger'ın ölümüyle birlikte dış politikadaki en güvenilir ve özgün seslerinden birini kaybetti" dedi.

Independent Türkçe



Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor

Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor
TT

Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor

Trump ocak sonrasını bekliyor... İran: Kimyasal silah iddialarıyla saldırıya bahane oluşturuluyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik yeni ve kapsamlı saldırılar düzenlenmesi konusunda herhangi bir karar almayı gelecek yıla bırakmış görünüyor. Böylece Trump, daha önce bu ay yapılan ara seçimlere bağladığı takvimi ertelemiş oldu.

ABD’nin yeni bir saldırı düzenleyebileceğine ilişkin işaretlerin ortaya çıkması ve askerî gerilimin yeniden tırmanabileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, Pentagon’da mali denetimden sorumlu başkan yardımcısı Arthur Miller, Washington’ın şubat ayının sonundan 13 Kasım’a kadar İran’a karşı yürüttüğü savaş için 48,3 milyar dolar harcadığını açıkladı.

Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin Tahran’ı kimyasal ve biyolojik silah geliştirmekle suçlamasının korku yaratmayı ve askerî müdahaleye zemin hazırlamayı amaçladığını söyledi.

Bekayi, X hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’nin İran’a yönelik suçlamalarını bu amaca hizmet eden iddialar olarak nitelendirdi.

Viyana’da ise ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu toplantısında perşembe günü İran’a ortak çağrıda bulundu. Dört ülke, Tahran’dan geçen yıl ABD ve İsrail’in saldırılarında hedef alınan nükleer tesislere denetçilerin yeniden erişimine izin vermesini istedi. Batılı ülkeler, İran’ı bu konuda oyalama taktiği izlemekle suçladı.

Dört ülkenin ortak açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Genel Direktör, hasar gören nükleer tesislere Ajansın erişimini engelleyen teknik herhangi bir neden bulunmadığını ve denetçilerin uzun süredir yeniden sahaya dönmeye hazır olduğunu defalarca vurguladı. Bu fırsatı değerlendirmek, yaklaşımını değiştirmek ve uluslararası toplumun İran’ın nükleer programına ilişkin uzun süredir devam eden kaygılarını gidermek artık İran’ın elinde.”


Filistinliler, İsrail'in kara harekâtının ardından Gazze Şeridi'nin merkezine geri dönüyor

Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)
Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)
TT

Filistinliler, İsrail'in kara harekâtının ardından Gazze Şeridi'nin merkezine geri dönüyor

Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)
Filistinli çocuklar, Gazze kentinde çadırların arasında yürüyor (AP)

Yorgun ve bitkin Filistinliler, İsrail ordusunun bir gün önce başlattığı kara harekâtını tamamladığını açıklamasının ardından, dün Gazze Şeridi'nin orta kesimindeki mülklerini kontrol etmek ve hasarı değerlendirmek üzere bölgeye geri döndü.

Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail ordusu, tanklarının Filistin topraklarının orta kesimlerine ilerlediği bir kara operasyonu düzenledi. İsrail ordusu, operasyonun tehdit oluşturduğunu ileri sürdüğü “terör amaçlı bir tünelin imha edilmesini” hedeflediğini açıkladı.

Operasyon, Gazze Şeridi'nde savaşın başlangıcından bu yana İsrail kontrolündeki bölgelerle Hamas'ın kontrolündeki bölgeleri ayıran “Sarı Hat” olarak bilinen hattın batısında bulunan Nuseyrat Mülteci Kampı'nı hedef aldı. Söz konusu bölge, kuşatma altındaki ve büyük ölçüde yıkıma uğrayan Gazze Şeridi'nde yer alıyor.

Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre İsrail ordusu dün yaptığı açıklamada, Nuseyrat Mülteci Kampı'nın doğusunda tankların konuşlandırılmasıyla başlayan ve topçu bombardımanını da kapsayan operasyonun sona erdiğini bildirdi.

Öte yandan İsrail Savunma Bakanlığına bağlı Filistin Topraklarındaki Hükümet Faaliyetlerini Koordinasyon Birimi (COGAT) yayımladığı açıklamada, Filistinlilerin operasyonun hedef aldığı Nuseyrat ve Bureyc mülteci kampları yakınındaki bölgelerde yeniden serbestçe hareket edebileceğini duyurdu.

COGAT, Arapça yayımladığı açıklamada, “Faaliyetin sona erdiğini ve Selahaddin yolu üzerindeki trafiğin yeniden açıldığını bildirmek isteriz” ifadelerini kullandı.

AFP'nin Nuseyrat Mülteci Kampı'nın kuzeydoğusundan çektiği görüntülerde, bölgede derin palet izleri ve Gazze Şeridi'nin ana ulaşım güzergâhlarından biri olan Selahaddin yolu boyunca oluşturulmuş toprak bariyerler görüldü. Söz konusu yol, İsrail'in bombardımanları, patlatmaları ve yıkım çalışmaları nedeniyle büyük ölçüde tahrip olmuş durumda.

Nuseyrat'ta yaşayan Ümmü Muhammed Bedevi, “Bazı eşyalarımızı almak, ortalık sakinleşene kadar uyuyabilmek ve yaşayabilmek için geri döndük. Çünkü tank çok yakında konuşlanmış durumda ve ona yaklaşanlara ateş açıyor” dedi.

Bedevi, sözlerini şöyle sürdürdü: «Artık bir düzene kavuşmak istiyoruz. Yerinden edilmekten, açlıktan, ölümden ve kayıplardan yorulduk.”

Gazze Şeridi sakinlerinin büyük bölümü, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'in güneyine düzenlediği saldırının ardından başlayan İsrail savaşı nedeniyle en az bir kez yerinden edildi.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin (OCHA) verilerine göre, Gazze Şeridi nüfusunun yaklaşık yüzde 65'ine karşılık gelen 1,4 milyon kişi hâlihazırda çadırlarda veya geçici barınaklarda yaşıyor.

Tek istediğimiz güvenlik

Nuseyrat sakini Muhammed de dün bölgeye döndükten sonra, “Artık yeterince kan döküldü” dedi. Muhammed, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bir çadırda bile olsa yaşamak istiyoruz. Önemli olan güvenlik. Tek istediğimiz güvenli

İsrail'in kara harekâtı, ülkede yapılan parlamento seçimlerinin net bir çoğunluk ortaya çıkarmadığı ve muhalefet blokunun lideri Gadi Eisenkot'un, rakibi Binyamin Netanyahu hükümetinin ardından yeni bir hükümet kurmaya çalıştığı dönemde gerçekleşti.

İsrail ordusu yayımladığı açıklamada, operasyonun amacının “Sarı Hat'ın batısında bulunan ve birlikler için doğrudan ve yakın bir tehdit oluşturan terör amaçlı tüneli imha etmek” olduğunu bildirdi.

Hamas ise yayımladığı açıklamada İsrail'in askerî operasyonunu “ateşkes anlaşmasının açık bir ihlali” olarak nitelendirdi.

AFP'nin Gazze'deki muhabiri, çarşamba günü İsrail tanklarının Nuseyrat Mülteci Kampı'nın doğusunda konuşlandığını gözlemledi.

Gazze'deki bir güvenlik kaynağı da kampın kuzeyindeki Davet Mahallesi'nin girişinin “yoğun İsrail topçu ateşine maruz kaldığını” bildirdi.

İsrail ile Hamas, ateşkes anlaşmasını ihlal etmekle karşılıklı olarak birbirlerini suçlamayı sürdürüyor. Anlaşma, İsrail ordusunun Gazze Şeridi topraklarının yüzde 53'ünde geçici olarak kalmasını öngörüyor. Ancak İsrail ordusu hâlihazırda Gazze topraklarının yüzde 60'ından fazlasını kontrol ediyor.

AFP'nin Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine dayanarak hazırladığı sayımına göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana bin 600'den fazla Filistinli hayatını kaybetti. Birleşmiş Milletler, bakanlığın açıkladığı verileri güvenilir kabul ediyor.

Aynı dönemde İsrail ordusu ise 7 askerinin ve bir sivil yüklenicinin öldüğünü açıkladı.


AB, Kiev'deki büyükelçiliklerin hasar görmesi üzerine Rusya'nın Brüksel temsilcisini Dışişleri'ne çağırdı

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)
TT

AB, Kiev'deki büyükelçiliklerin hasar görmesi üzerine Rusya'nın Brüksel temsilcisini Dışişleri'ne çağırdı

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas (AP)

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas dün yaptığı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'nın başkenti Kiev'e düzenlediği son hava saldırılarında Avrupa ülkelerine ve Avrupa dışındaki ülkelere ait çok sayıda büyükelçiliğin hasar gördüğünü bildirdi.

Kallas, saldırıların Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin'de düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'ne katıldığı sırada gerçekleştiğine dikkat çekti. Kallas, "Putin Shenzhen'de kırmızı halıda yürürken, Rusya'nın saldırıları Kiev'i hedef aldı ve Avrupa ülkelerine ve Avrupa dışındaki ülkelere ait çok sayıda büyükelçiliğe zarar verdi" dedi. Kallas, saldırılara karşılık olarak AB'nin Brüksel'deki Rusya temsilcisini Dışişleri'ne çağıracağını belirtti.

Estonya Eski Başbakanı Kallas, "Diplomatik temsilcilikler uluslararası hukuk kapsamında koruma altındadır. Ancak Rusya'nın uluslararası hukuku hiçe sayması her gün açıkça görülüyor" ifadelerini kullandı.

Kallas ayrıca AB'nin Ukrayna'ya desteğini artıracağını ve Rusya üzerindeki baskıyı yoğunlaştırarak savaşın sona ermesini sağlamaya çalışacağını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre hasar gören büyükelçilikler arasında Avusturya ve Hollanda büyükelçilikleri de bulunuyor. Avusturya Başbakanı Christian Stocker, yaşananlar karşısında şoke olduğunu belirterek, Rusya'nın eylemlerini "kesinlikle kabul edilemez" olarak nitelendirdi.

Stocker, büyükelçilik personelinin fiziksel olarak zarar görmediğini belirterek, bundan büyük memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen ise gün içinde Hollanda Büyükelçiliği'nin arkasına bir mühimmat parçasının düştüğünü açıkladı. Meslektaşlarının saldırıda yaralanmadığını belirten Berendsen, büyükelçilik binasında hafif hasar meydana geldiğini ve olayın ayrıntılarının aydınlatılması için inceleme başlatıldığını kaydetti.