Mısır, Gazzelilerin yerinden edilmesine tepki gösterdi

Kahire, ateşkesi yeniden tesis etmek için ‘en üst düzeyde çaba’ gösterdiğini duyurdu.

Yerinden edilen Filistinliler, Refah'taki bir kampa sığınmak için evlerinden kaçtılar. (Reuters)
Yerinden edilen Filistinliler, Refah'taki bir kampa sığınmak için evlerinden kaçtılar. (Reuters)
TT

Mısır, Gazzelilerin yerinden edilmesine tepki gösterdi

Yerinden edilen Filistinliler, Refah'taki bir kampa sığınmak için evlerinden kaçtılar. (Reuters)
Yerinden edilen Filistinliler, Refah'taki bir kampa sığınmak için evlerinden kaçtılar. (Reuters)

Mısır, İsrail'in Gazze Şeridi'nde Filistin halkını zorla yerinden etme politikasına ve Gazzelileri Sina'ya doğru tehcir etme girişimlerine ‘kesinlikle karşı olduğunu’ vurguladı. Mısır Basın Enformasyon Kurumu Başkanı Ziya Raşvan, “Sonuçları ne olursa olsun bu konu, Mısır'ın geçilmesine izin vermeyeceği kırmızı çizgidir” dedi.

İsrail, daha önce bazı yetkililer tarafından ifade edilen, yerinden edilmiş Filistinlileri Sina'ya yerleştirmeyi amaçlayan ‘tehcir planını’ hayata geçirmeye hazırlanıyor. Özellikle de İsrail’in Gazze Şeridi'ndeki operasyonları nedeniyle, Filistinliler, Mısır ile Refah Sınır Kapısı’na doğru yer değiştirmeye devam ediyor.

Raşvan yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Mısır'ın, Katar ve ABD ile iş birliği içinde yürütülen arabuluculuk çabaları sayesinde Gazze Şeridi'nde bir hafta süren insani aranın bozulmasından derin üzüntü duyduğunu yineledi. Bu geçici ateşkes, Gazze Şeridi'nde esir bulunan 81 İsrailli ve diğer uyruklardan 22 kişinin serbest bırakılması karşılığında İsrail'in hapishanelerinde tutuklu bulunan Filistinli kadın ve çocuklardan 240’ını serbest bırakmasını sağladı. Ateşkes aynı zamanda Gazze Şeridi'ne insani yardım, gıda ve yakıt girişini genişletmeyi de başarmıştı.”

Fotoğraf Altı: İsrail'in bombardımanları nedeniyle Gazze semaları dumanla kaplandı. (AFP)
 İsrail'in bombardımanları nedeniyle Gazze semaları dumanla kaplandı. (AFP)

Ateşkese dönüş

Raşvan'a göre Mısır şu an ortaklarıyla birlikte, mümkün olan en kısa sürede ateşkese geri dönmek, bunu daha ileri dönemlere uzatmak ve kapsamlı bir ateşkese ulaşmak için ‘en üst düzeyde çaba’ gösteriyor. Raşvan, Mısır'ın Refah kara geçişini kalıcı olarak insan ve mal geçişi için açtığını ve ‘geçişteki tüm engellerin diğer taraftan (İsrail) geldiğini’ yineleyerek şunlaerı söyledi:

“Gazze Şeridi'ne yardım girişinin başlangıcından bu yana, 3 bin 313 kamyon gıda ve yardım malzemesi, akaryakıt ve ev gazı girdi. Ayrıca 682 yaralı kabul edildi ve 11 bin 67 Mısırlı ve yabancı uyruklu kişi Gazze Şeridi'nden tahliye edildi.”

Mısırlı yetkili, İsrail'in Gazze Şeridi'nde yüzde 70'i çocuk ve kadın olmak üzere on binlerce Filistinli sivili bombalayarak, öldürerek ve yaralayarak uyguladığı ‘toplu cezalandırma’ politikasını kınadı. Yetkili ayrıca İsrail’in, Birleşmiş Milletler altyapısını, hastanelerini, okullarını ve barınaklarını kasıtlı olarak hedef aldığını, ambulans ekiplerini, gazetecileri ve UNRWA çalışanlarını öldürdüğünü vurguladı.

Fotoğraf Altı: Filistinliler, İsrail bombardımanından kaçmak için  Gazze'nin güneyindeki Han Yunus'tan Refah'a doğru geçiyor. (AP)
Filistinliler, İsrail bombardımanından kaçmak için  Gazze'nin güneyindeki Han Yunus'tan Refah'a doğru geçiyor. (AP)

Raşvan, yerinden edilmeyle ilgili olarak ‘Mısır'ın, İsrail'in Gazze Şeridi'nde Gazze halkını zorla yerinden etme politikasını ve bölge sakinlerini yerinden etme veya Sina'ya doğru itme girişimlerini kategorik olarak reddettiğini’ yineledi. ‘Bunun, sonuçları ne olursa olsun tehcirin Mısır'ın aşılmasına izin vermeyeceği kırmızı çizgi olduğunun altını çizerek bu durumun ulusal güvenliğe ve Mısır'ın tüm ulusal topraklar üzerindeki egemenliğine zarar vereceğini, Filistinlilerin tamamen tasfiyesine yol açacağını’ söyledi.  ‘Kimsenin zorla oldu bitti empoze edemeyeceğini’ vurgulayarak, “Mısır devleti, topraklarını ve ulusal güvenliğini korumayı sağlayacak tüm araçlara sahiptir” ifadesini kullandı.

Siviller için güvenli yer yok

Raşvan'a göre Mısır, İsrail’in Gazze Şeridi’nin tamamını siviller için güvenli bir yerin bulunmadığı bir savaş alanına dönüştürdüğüne inanıyor. Ayrıca İsrail Filistinlileri topraklarını terk ederek güneye (güvenli bölgeler) Refah'a doğru itmeyi hedefliyor. Çünkü Güney, su, yiyecek ve barınak gibi yaşam için gerekli tüm hizmetlerden yoksun durumda ve  bombalama ve çatışmalardan korunmayan bir bölge halinde. Bu da Mısır devletinin uyardığı ve halen de uyarmakta olduğu şeyi doğruluyor: Bu yaşananlar, İsrail'in Filistinlileri yerlerinden etmeye ve Gazze Şeridi'ndeki nüfusunu boşaltmaya yönelik planının bir parçası. İsrail, Filistin meselesini kesin olarak ortadan kaldırmayı hedefliyor. Raşvan konuya dair “Ama buna asla izin vermeyeceğiz” dedi. İsrail, Gazze'ye yönelik savaşıyla bağlantılı olarak Batı Şeria'daki kanlı operasyonlarını Filistinliler’i Ürdün’e göç etmeye zorlamak için daha az sesli bir şekilde artırarak devam ettiriyor.

Şukri: Tehcire kategorik olarak karşıyız

Aynı bağlamda, Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Washington'da ABD Temsilciler Meclisi'ndeki liderler ve komite başkanlarıyla yaptığı toplantıda, ‘Mısır'ın Gazze Şeridi halkının zorla yerinden edilmesini net bir şekilde reddettiğini’ vurguladı.

Fotoğraf Altı: Gazze Şeridi’nde devriye gezen İsrail askerleri. (AFP)
Gazze Şeridi’nde devriye gezen İsrail askerleri. (AFP)

Mısır Dışişleri Bakanı Perşembe günü yaptığı açıklamada, ‘Mısır'ın, Filistinlileri kendi toprakları içinde veya dışında zorla yerinden etmeye yönelik her türlü girişimi kategorik olarak reddettiğini’ ve ‘uluslararası toplumun gerçek ve ciddi bir siyasi süreç için baskı yapması’ ihtiyacını vurguladı. Şukri bunun yanı sıra ‘iki devletli çözüme dayalı, İsrail Devleti ile yan yana barış içinde yaşayacakları bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasına öncülük edeceklerini’ belirtti.

Gönüllü göç planı

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Mısır, geçtiğimiz ay İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in, Knesset üyeleri Ram Ben Barak ve Danny Danon'un ABD gazetesi The Wall Street Journal'da yayınlanan ve Gazzeli mülteciler için ‘gönüllü bir göç planı’ önerdikleri makalesine ilişkin yaptığı yorumları ve açıklamaları eleştirdi. Belgede Gazzeli mülteciler için adına ‘gönüllü göç planı’ dedikleri  sürgün önerildi ve şöyle denildi:

“Bu, 75 yıllık sığınma, yoksulluk ve tehlikelerden sonra Gazze sakinleri ve tüm bölge için en doğru insani çözümdür.”

İsrail gazetesi Israel Hayom birkaç gün önce, ABD Temsilciler Meclisi ve Senato'daki Demokrat ve Cumhuriyetçi partilerin üst düzey yetkililerine sunulan ve olumlu karşılanan bir plan yayınladı. Gazeteye göre plan, bölgedeki dört ülke; yani Mısır, Irak, Yemen ve Türkiye’nin Filistinlilerin kendi topraklarından zorla değil gönüllü göçünü kabul eden ekonomik girişimini kapsıyor.



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.