2023’te Suudi Arabistan: Jeopolitik vizyon ve uluslararası ilişkilerde yeni bir dönemin doğuşu

Jeopolitik vizyon ve uluslararası ilişkilerde yeni bir dönem başladı.

Veliaht Prens Selman, geçtiğimiz temmuz ayında Cidde'de Japonya Başbakanı’nı kabul etti. (SPA)
Veliaht Prens Selman, geçtiğimiz temmuz ayında Cidde'de Japonya Başbakanı’nı kabul etti. (SPA)
TT

2023’te Suudi Arabistan: Jeopolitik vizyon ve uluslararası ilişkilerde yeni bir dönemin doğuşu

Veliaht Prens Selman, geçtiğimiz temmuz ayında Cidde'de Japonya Başbakanı’nı kabul etti. (SPA)
Veliaht Prens Selman, geçtiğimiz temmuz ayında Cidde'de Japonya Başbakanı’nı kabul etti. (SPA)

Suudi Arabistan Krallığı, 2023 yılı boyunca birçok bölgesel ve uluslararası zirve ve toplantıya ev sahipliği yapmasının yanı sıra farklı krizlerin ve zorlukları görüşüldüğü üst düzey bölgesel ve uluslararası siyasi ve diplomatik adımlara tanık oldu.

Gözlemciler bunu Suudi jeopolitik vizyonunda yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirirken, Riyad bölgede ve dünyada birçok krizle profesyonellik ve hızla mücadele etti. Geçtiğimiz nisan ayında aniden patlak veren Sudan krizi nedeniyle binlerce sivili ve diplomatı tahliye etmişti.

Suudi Arabistan Krallığı ve İran İslam Cumhuriyeti mart ayında sürpriz bir adımla, aralarındaki diplomatik ilişkilerin yeniden başladığını ve iki ülkenin büyükelçilik ve temsilciliklerinin Çin arabuluculuğunda yeniden açıldığını duyurdu.

Yılın geri kalan aylarında ise Suudi Arabistan birçok önemli uluslararası zirveye ve toplantıya sahne oldu. Temmuz ayında Suudi-Japon zirvesi, Cidde'de Suudi-Türk zirvesi ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri ile beş Orta Asya ülkesi (C5) zirvesinin yanı sıra Kızıldeniz'deki kıyı şehrinin istişari bir Körfez zirvesine ev sahipliği yaptı.

Suudi Arabistan ağustos ayında, yaklaşık 40 ülkeden ulusal güvenlik danışmanlarının katılımıyla Ukrayna kriziyle ilgili Cidde toplantısına ve ardından ekim ayında Körfez İşbirliği Konseyi ile ASEAN arasında  tarihi bir zirveye tanık oldu.

Filistin topraklarındaki duruma ilişkin gelişmeler ve İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki saldırganlığını durdurmak yanıt olarak kasım ayında Riyad'da olağanüstü bir Arap-İslam zirvesi düzenlendi. Ayrıca bir Suudi-Afrika zirvesi de düzenlendi. Yıl, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad'ı ziyaretinin ardından Suudi-Rusya zirvesiyle sona erdi.

Suudi Arabistan -İran ilişkilerinin dönüşü

Suudi Arabistan Krallığı ve İran İslam Cumhuriyeti 10 Mart’ta, Çin'in arabuluculuğundaki görüşmelerin ardından aralarındaki diplomatik ilişkilerin yeniden başladığını ve iki ülkenin büyükelçilik ve temsilciliklerinin 60 gün içinde yeniden açılacağını duyurdu.

Üçlü ortak açıklamada, üç ülkenin devletlerin egemenliklerine saygı duyma ve iç işlerine karışmama vurgusu yer aldı. Daha sonra İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Gazze için düzenlenen olağanüstü Arap-İslam zirvesine katılmak üzere geçtiğimiz kasım ayında ilk kez Suudi Arabistan’ı ziyaret etti.

Suudi Arabistan binlerce kişiyi tahliye etti

Suudi Arabistan geçtiğimiz nisan ayında Sudan’da aniden patlak veren kriz sonrası uluslararası alanda büyük övgü alan bir girişimle deniz filosunu harekete geçirdi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında Nisan ayı ortasında başlayan ve en büyük başarılı tahliyelerden biri olarak tanımlanan çatışmaların başlamasından bu yana 184'ü Suudi olmak üzere 100 ülkeden 5 binden fazla kişinin tahliye edildiğini duyurdu.

Körfez ve Orta Asya Zirvesi

Stratejik ve siyasi diyalogun sürdürülmesi bağlamında, geçtiğimiz temmuz ayında Cidde şehri (batı Suudi Arabistan), Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri ve beş Orta Asya ülkesinin (C5) liderlerinin zirvesine tanık oldu. İki taraf arasındaki stratejik ve siyasi diyaloğun güçlendirilmesi, siyasi ve güvenlik diyalogu, ekonomik ve yatırım işbirliği ve halklar arasındaki iletişimin geliştirilmesi dahil olmak üzere çeşitli alanlarda yeni ufuklara yönelik ortaklığın güçlendirilmesinin önemini vurgulandı.

Cidde'de Ukrayna kriziyle ilgili toplantı

Ağustos ayında Cidde şehri, Bakanlar Kurulu üyesi ve Suudi Ulusal Güvenlik Danışmanı Musaid el-Ayban başkanlığında ve yaklaşık 30 ülkeden ulusal güvenlik danışmanlarının katılımıyla Ukrayna kriziyle ilgili barış görüşmelerine ev sahipliği yaptı.

Körfez Zirvesi ve ASEAN

KİK i e ASEAN arasındaki ilki olan tarihi zirvede, 16 Körfez ve Asya ülkesinin liderleri geçtiğimiz ekim ayında Riyad'da bir araya geldi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Zirveden net bir yol haritası çizmek ve ortak çıkarlara hizmet edecek çeşitli alanlarda iş birliği ve ortaklığı geliştirmek amacıyla 2024-2028 dönemi için ortak eylem planı başlatıldı.

Suudi-Afrika zirvesi

Aktif Suudi politikasının devamı olarak geçtiğimiz kasım ayında Riyad, bir Suudi-Afrika zirvesine ev sahipliği yaptı. Sonuç olarak iki taraf, iş birliği, ortaklık ve kalkınma ilişkilerinin geliştirilmesini ve her iki tarafın ülkeleri ve halkları için sürdürülebilir bir gelecek çizen kıtasal entegrasyonun temellerinin atılmasını vurguladı.

Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakan Muhammed bin Selman, Suudi-Afrika Zirvesi'nin açılışında kıta ülkelerinde on yıl içinde değeri bir milyar doları aşan kalkınma projeleri ve programlarının başlatılması için Afrika'da Kral Selman bin Abdulaziz’in kalkınma girişiminin başlatılmasına işaret etti.

Olağanüstü Arap-İslam zirvesi

İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırısının ardından durumun ciddiyeti göz önüne alındığında; Suudi Arabistan, kasım ayında Riyad'da olağanüstü bir Arap-İslam zirvesi yapılması çağrısında bulundu. Beşin üzerinde ülkenin katıldığı zirveye, başta İsrail'in Gazze'ye uyguladığı ablukayı kırmak, Gazze Şeridi'ndeki savaşı durdurma ve işgali sona erdirme vurgusu yapmak olmak üzere çok sayıda olağanüstü karar çıktı.

Karayip ülkeleriyle Suudi zirvesi

Kasım ayında Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad ortaklığı geliştirmek ve iki taraf arasında özellikle ekonomi, yatırım, ticaret, turizm ve diğer alanlarda iş birliği için yeni ufuklar açmak amacıyla Karayipler Topluluğu (CARICOM) ile ilk Suudi zirvesine ev sahipliği yaptı.

Zirve sonrası yapılan ortak açıklamada, karşılıklı çıkarlar ve dostane ilişkiler vurgulanırken, ortak çıkarları ilgilendiren konularda görüş alışverişinde bulunuldu. Ayrıca, ortak vizyon ve Birleşmiş Milletler Tüzüğü'nde yer alan değerler temelinde, iki dinamik bölge arasındaki iş birliği yoluyla büyüme fırsatlarından yararlanmak için ortaklıklarını genişletmenin ve geliştirmenin yolları görüşüldü.

Suudi-Rusya zirvesi

 Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 2023 yılı sona ermeden Suudi Arabistan Krallığı'na önemli bir ziyarette bulunarak, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Salman ile bir araya geldi. Görüşmede iki ülkenin Ortadoğu'nun ve dünyanın çıkarları ve üzerinde çalışılan dosyalar üzerinde yoğunlaşan kapsamlı konular ele alındı.

Suudi Arabistan ve Rusya, Filistin topraklarındaki askeri operasyonların durdurulması gerektiğini vurgularken, iki devletli çözüme ilişkin uluslararası kararların uygulanması dışında Filistin'de güvenlik ve istikrarın sağlanmasının mümkün olmadığını aktardı. Gazze'de yaşanan insani felaketten derin kaygı duyduklarını ifade eden liderler, iki ülke arasında savunma ve güvenlik iş birliğini güçlendirmeye yönelik anlaşmaya vurgu yaptı.

İki ülke tarafından yapılan ortak açıklamada, tarafların petrol ve gaz alanlarındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve ‘tüm katılımcı ülkelerin, üreticilerin ve tüketicilerin çıkarlarına hizmet edecek ve OPEC'in büyümesini destekleyecek şekilde OPEC anlaşmasına uyması gerektiği’ konusunda mutabakata varıldı.



Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
TT

Arap-Sloven görüşmelerinde barış planının başarısını sağlamaya yönelik çabalar ele alındı

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)
Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün düzenlenen genişletilmiş görüşmelere katılan bakanların toplu fotoğrafı (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Ljubljana'da dün yapılan Arap-Sloven görüşmelerinde, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan barış planının ilerletilmesi ve 1967 sınırları içinde, Doğu Kudüs'ün başkenti olduğu, iki devletli çözüme dayalı bağımsız ve egemen Filistin devletini içeren net bir siyasi ufka doğru ilerleme çabaları ele alındı.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdulati, Bahreynli mevkidaşı Abdullatif el-Zayani, Ürdün Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ayman Safadi ve Katar Dışişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Sultan Al-Muraikhi ile birlikte Slovenya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanı Tanja Fajon ile kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdi.

Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Slovenya'nın Ljubljana kentinde dün yapılan genişletilmiş görüşmelerden (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar, bölgesel ve uluslararası güvenlik ve istikrarı, özellikle de Gazze'deki durumu iyileştirmenin yollarını görüştüler. Ateşkes anlaşmasına uyulması ve hükümlerinin tam olarak uygulanmasının yanı sıra Gazze Şeridi'ne yeterli ve sürekli insani yardımın ulaştırılmasının sağlanmasının gerekliliğini vurguladılar.

Bakanlar ayrıca işgal altında bulunan Batı Şeridi'ndeki durumu da ele aldılar; İsrail'in oradaki yasadışı tek taraflı önlemlerinin ve işgal altındaki Kudüs'te İslami ve Hristiyan kutsal yerlerine yönelik ihlallerinin durdurulmasının gerekliliğini vurguladılar; bu ihlaller gerilimi artırdığını ve gerilimi azaltma çabalarını baltaladığını belirttiler.

Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)Prens Faysal bin Ferhan, dün Slovenya'nın başkenti Ljubljana'da düzenlenen genişletilmiş görüşmeler oturumunda (Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı)

Bakanlar ayrıca Slovenya'nın Filistin halkının meşru haklarına verdiği desteği ve iki devletli çözüm temelinde Filistin Devleti'ni tanımasını da takdir ettiler.

Görüşmelerde bölgedeki gelişmeler, müzakere ve diyalog yoluyla gerilimlerin azaltılması yolları ve Rusya-Ukrayna krizinin çözümüne yönelik çabalar da ele alındı.


Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
TT

Erdoğan’ın ziyareti sonrası Ankara-Riyad hattında ekonomik sıçrama

3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)
3 Şubat’ta Riyad’da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında yapılan görüşmeden bir kare (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaret, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir ivme sağladı ve ticaret, enerji ile ortak yatırımlar alanlarında yeni iş birliği ufukları açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çarşamba günü Riyad’a yaptığı ziyaretin ardından yayımlanan ortak bildiride, iki ülkenin siyasi ve ekonomik ortaklıklarını ileriye taşıma konusundaki kararlılığı vurgulandı.

Bildiride, Riyad’ın Suudi Arabistan 2030 Vizyonu ile Ankara’nın Türkiye Yüzyılı Vizyonu’nun sunduğu fırsatlardan yararlanarak ekonomik ve yatırım ortaklığını derinleştirme konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu çerçevede, petrol dışı ticaretin geliştirilmesi, özel sektörün rolünün güçlendirilmesi ve Suudi-Türk İş Konseyi’nin etkinleştirilmesi öncelikler arasında yer aldı.

Enerji alanında iş birliği

Enerji alanı, iki tarafın da özel önem verdiği başlıklar arasında öne çıktı. Ortak bildiride; petrol, petrokimya ve yenilenebilir enerji alanlarında iş birliğinin yanı sıra elektrik enterkoneksiyonu, temiz hidrojen ve enerji tedarik zincirleri konularının ele alındığı, bunun enerji güvenliği ve sürdürülebilirliğini güçlendireceği vurgulandı.

xdfvgthy
Erdoğan’ın ziyareti kapsamında Riyad’da yenilenebilir enerji alanında iş birliği anlaşmasının imzalanması sırasında Suudi Arabistan ve Türkiye enerji bakanları (Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı’nın X hesabından)

Taraflar ayrıca, küresel enerji dönüşümünü desteklemek amacıyla madencilik ve kritik mineraller alanında iş birliğini teyit etti. Ziyaret kapsamında toplanan Suudi-Türk Koordinasyon Konseyi toplantısında enerji, adalet, uzay ile araştırma-geliştirme alanlarını kapsayan çok sayıda anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.

Bu çerçevede, enerji alanındaki stratejik iş birliğini somutlaştırmak amacıyla Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar arasında, 2 milyar dolarlık yenilenebilir enerji yatırımlarını kapsayan bir anlaşma imzalandı. Anlaşma, yenilenebilir enerji santrali projelerinde iş birliğini öngörüyor.

Anlaşmanın; yenilenebilir enerji, yeşil teknolojiler alanlarında iş birliğini güçlendirmeyi, yüksek kaliteli projelerin geliştirilmesi ve hayata geçirilmesini desteklemeyi, enerji arz güvenliğini artırmayı ve düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandırmayı hedeflediği belirtildi.

dfgthy
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Riyad’da Suudi ve Türk heyetlerinin katılımıyla gerçekleştirilen geniş kapsamlı toplantıda (Türkiye Cumhurbaşkanlığı)

Bu kapsamda, Türkiye’de toplam 5 bin megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santrali projelerinin iki aşamada geliştirilmesi planlanıyor. İlk aşamada Sivas ve Karaman illerinde toplam 2 bin megavat kapasiteli iki güneş enerjisi santrali kurulacak. İkinci aşamada ise taraflar arasında belirlenecek çerçeve doğrultusunda 3 bin megavat ilave kapasite hayata geçirilecek.

İlk aşama projelerinin, Türkiye’deki diğer yenilenebilir enerji santrallerine kıyasla son derece rekabetçi elektrik satış fiyatları sunacağı belirtilirken, yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilecek bu santrallerin 2 milyondan fazla Türk hanesine elektrik sağlayacağı ifade edildi. Üretilen elektriğin, devlete ait bir Türk şirketi tarafından 30 yıl süreyle satın alınacağı, projelerin uygulanması sırasında yerli ekipman ve hizmetlerden azami ölçüde yararlanılacağı kaydedildi.

Türkiye’ye doğrudan yatırımlar ivme kazandı

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, anlaşmanın imzalanmasına ilişkin değerlendirmesinde, bunun Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırım akışına önemli bir katkı olduğunu söyledi.

Şimşek, çarşamba günü X platformundaki paylaşımında, Türkiye’ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların hızlandığını ve bunun uygulanan ekonomik programa duyulan güveni yansıttığını belirtti. Suudi Arabistan ile imzalanan anlaşma kapsamında yenilenebilir enerji projelerine yönlendirilecek 2 milyar dolarlık yatırımın, yeşil dönüşümü hızlandıracağını, enerji güvenliğini güçlendireceğini ve enerji ithalatına olan yapısal bağımlılığı azaltacağını vurguladı.

Şimşek, 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların 12,4 milyar dolara ulaştığını, bunun 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 28 artış anlamına geldiğini kaydetti.

Son iki yılda Suudi Arabistan-Türkiye ekonomik ilişkilerinde kaydedilen hızlı gelişme, ticaret hacmine de yansıdı. Türkiye’nin bu ilişkilere verdiği önemin bir göstergesi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan, Riyad ziyaretine, Suudi Arabistan ile ticari ve ekonomik ilişkileri geliştirmekle ilgilenen yaklaşık 200 şirket temsilcisinden oluşan geniş bir iş heyetiyle katıldı.

Özel sektörün iki ülke arasındaki ortaklıkta kilit rol oynadığı vurgulanırken, Erdoğan’ın ziyareti kapsamında toplanan Suudi-Türk Ekonomi Forumu Konseyi’nde, ortak projelerin uygulanmasında yeni bir aşamaya geçilmesi hedefi dile getirildi.

Ticarette hızlanan büyüme

Türk şirketlerinin Suudi Arabistan’daki doğrudan yatırımları 2 milyar doları aşmış durumda. Bu yatırımlar; imalat, gayrimenkul, inşaat, tarım ve ticaret gibi çeşitli sektörlere yayılıyor.

Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Suudi Arabistan ile ticaretin hızla büyüdüğünü belirterek, yurt dışında Türk müteahhitlik şirketlerinin faaliyetlerinde bir miktar yavaşlama görülmesine rağmen, Suudi Arabistan’da hâlen çok önemli projeler yürütüldüğünü söyledi.

Şarku'l Avsat'ın Suudi Arabistan’ın resmi kurumlarından aktardığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bir yıl içinde yüzde 14 büyüme kaydetti. Geçen yılın sonuna kadar Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren Türk şirketleri için 1473 yatırım kaydı düzenlendi.

fgt
3 Şubat’ta Riyad’da gerçekleştirilen Suudi-Türk Yatırım İş Birliği Forumu’ndan bir kare (Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın X hesabından)

Suudi Arabistan, Türkiye’ye ham petrol ve petrokimya ürünleri ihraç ederken; Türkiye’den halı, inşaat amaçlı işlenmiş taşlar, tütün ürünleri, gıda ve mobilya gibi çeşitli ürünler ithal ediyor.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2015’te 5,59 milyar dolar, 2016’da 5,007 milyar dolar, 2017’de 4,845 milyar dolar, 2018’de 4,954 milyar dolar ve 2019’da 5,107 milyar dolar oldu.

Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 ve 2021’de yaşanan düşüşün ardından ticaret yeniden yükselişe geçti; 2022’de 6,493 milyar dolar, 2023’te 6,825 milyar dolar olan ticaret hacmi, 2024’te 7 milyar doların üzerine çıktı.

2025’te Türkiye’nin Suudi Arabistan’a ihracatı 3 milyar 149,6 milyon dolara ulaştı; toplam ticaret hacmi ise yaklaşık 8 milyar dolar olarak kaydedildi.


Suudi Arabistan-Almanya görüşmelerinde ilişkiler ve son gelişmeler ele alındı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
TT

Suudi Arabistan-Almanya görüşmelerinde ilişkiler ve son gelişmeler ele alındı

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile resmi bir görüşme gerçekleştirdi. (SPA)

Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün akşam Riyad’da Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile bölgesel ve uluslararası gelişmeleri ve bu konularda yürütülen çabaları ele aldı.

Görüşme, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Merz’i el-Yemame Sarayı’nda kabul etmesinin ardından gerçekleşti. Resmi karşılama töreninin düzenlendiği ziyarette, iki taraf ayrıca ikili ilişkilerin genel durumu ile farklı sektörlerde iş birliği ve geliştirme fırsatlarını değerlendirdi.

drfgt
Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz için düzenlenen resmi karşılama töreninden, 4 Şubat 2026 (SPA)

Görüşmeye Suudi tarafından; Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman, Devlet Bakanı Prens Turki bin Muhammed bin Fahd, Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman, Ulusal Muhafızlar Bakanı Prens Abdullah bin Bender, Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan, Kültür Bakanı Prens Bedr bin Abdullah bin Ferhan, Ulusal Güvenlik Danışmanı Dr. Musaid el-Ayban, Ticaret Bakanı Dr. Macid el-Kasabi, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, Yatırım Bakanı Mühendis Halid el-Falih ve Almanya Büyükelçisi Fahd el-Hazal katıldı.

sfrg
Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda gerçekleşen resmi görüşmeden, 4 Şubat 2026 (SPA)

Alman tarafından ise görüşmeye; Hükümet Sözcüsü Stefan Cornelius, Suudi Arabistan Büyükelçisi Michael Kindsgrab, Başbakan’ın dışişleri ve güvenlik politikası danışmanı Dr. Günter Sautter, Başbakan’ın ekonomi-finans politikaları danışmanı Dr. Levin Holle ile çok sayıda üst düzey yetkili katıldı.

Merz dün Suudi Arabistan’a resmi ziyarette bulunmak üzere Riyad’a geldi. Bu, Merz’in Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret oldu. Ziyareti sırasında kendisine eşlik eden geniş bir Alman iş insanları heyeti yer aldı. Merz, Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman, Maliye Bakanı Muhammed el-Cedan, her iki ülkenin büyükelçileri ve çok sayıda yetkili tarafından karşılandı.

fgt
Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdurrahman dün Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i karşıladı. (Riyad Bölgesi Valiliği)

Almanya, Ortadoğu’da etkili bir ülke olarak gördüğü Suudi Arabistan ile stratejik ortaklığı güçlendirmeyi hedefliyor. Hükümet Sözcüsü Stefan Cornelius, Riyad’ın ‘bölgenin istikrarı ve güvenliğinde kilit bir aktör’ olduğunu belirterek, bunun, Berlin’in bölgesel politika alanında Suudi Arabistan ile iş birliğine yönelmesine neden olduğunu vurguladı.

Alman hükümeti kaynaklarına göre Riyad’daki görüşmelerde İran meselesi, bölgedeki gerilimi azaltmaya yönelik iş birliği ve savunma alanındaki ortak çalışmalar ele alınacak.

Kaynaklar, Almanya’nın Suudi Arabistan ile ‘ikili stratejik ilişkileri ve stratejik diyaloğu genişletmeyi’ amaçladığını ve özellikle enerji sektöründe olmak üzere bir dizi ekonomik anlaşmaya varmayı hedeflediğini ifade etti.

vgthy
Suudi Arabistan Başbakanı ve Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Riyad’daki el-Yemame Sarayı’nda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'i kabul etti. (SPA)

Almanya’dan son günlerde Suudi Arabistan’ı ziyaret eden yetkililer arasında Ekonomi ve Enerji Bakanı Katarina Reiche de yer aldı. Reiche, Riyad’da Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman ile enerji alanında iş birliğini artırmayı hedefleyen anlaşmalar imzaladı.

Reiche, Riyad’dan yaptığı açıklamada, “Anlaşmalar enerji, yapay zekâ, hidrojen, sanayi değer zincirleri ve inovasyon gibi geleceğe dönük çok kritik alanları kapsıyor” dedi. Anlaşmalar kapsamında, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’e kıyısı olan Yanbu Limanı’ndan Almanya’daki Rostock Limanı’na amonyak sevkiyatı gerçekleştirilecek.

frgthy
Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdulaziz bin Selman ve Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katarina Reiche, geçtiğimiz pazar günü mutabakat zaptını imzaladıktan sonra (Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı)

Alman hükümeti, hidrojen alanında somut sonuçlar elde etmeyi hedefliyor; bu konu hükümet stratejisinin önemli bir parçası olsa da henüz hedeflerine ulaşabilmiş değil. Almanya, Suudi Arabistan’ın yeşil hidrojen üretimi için elverişli ortamı sayesinde bu alanda merkezi bir rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Reiche, Suudi Arabistan-Almanya Ortak Ekonomik ve Teknik İşbirliği Komitesi’nin 21. toplantısına da katıldı. Toplantıda, enerji, sanayi ve yatırım alanlarında iş birliğinin güçlendirilmesi, yenilenebilir enerji, hidrojen, teknoloji ve sağlık sektörlerindeki fırsatlar ele alındı.

Geçtiğimiz pazartesi günü düzenlenen Suudi Arabistan-Almanya İş Konseyi toplantısında ise enerji alanında genel bir iş birliği çerçevesi oluşturmayı amaçlayan bir niyet mektubu imzalandı. Ayrıca, iki ülkenin kamu ve özel sektör kurumları arasında çeşitli anlaşmalar yapılmasıyla ikili ekonomik ilişkilerin sağlam temelleri bir kez daha ortaya kondu.