Pakistan’ın İran'daki sığınaklarını hedef aldığı Belucistan Kurtuluş Cephesi hakkında ne biliniyor?

Beluci etnik azınlığa mensup militanlar, bağımsız bir devlet kurmak için onlarca yıldır İslamabad hükümetiyle savaşıyor

Belucistan eyaletinin çoğu bölgesine dağlık ve çöl doğası hakimdir (AFP)
Belucistan eyaletinin çoğu bölgesine dağlık ve çöl doğası hakimdir (AFP)
TT

Pakistan’ın İran'daki sığınaklarını hedef aldığı Belucistan Kurtuluş Cephesi hakkında ne biliniyor?

Belucistan eyaletinin çoğu bölgesine dağlık ve çöl doğası hakimdir (AFP)
Belucistan eyaletinin çoğu bölgesine dağlık ve çöl doğası hakimdir (AFP)

Pakistan Perşembe günü yaptığı açıklamada, İran'daki militan ayrılıkçılara karşı hava saldırıları düzenlediğini duyurdu. Bu, Tahran'ın Pakistan'ın Belucistan sınır bölgesine füze ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirdiği saldırıların ardından geldi.

İşte bu çatışmanın merkezinde yer alan Pakistan ve Belucistan eyaletinin hedef aldığı grupla ilgili bazı gerçekler:

Pakistan'ın İran'da hedef aldığı grup hakkında ne biliniyor?

Pakistanlı bir istihbarat yetkilisinin, ülkesinin İran'a yönelik saldırılarının hedefi olduğunu söylediği Belucistan Kurtuluş Cephesi, Pakistan'ın batısında yer alan Belucistan bölgesinin bağımsızlığını istiyor.

Beluci etnik azınlığa mensup militanlar, merkezi hükümetin gaz ve mineral bakımından zengin ve Afganistan ve İran ile sınırı bulunan Belucistan eyaletinin kaynaklarını kötüye kullandığını söyleyerek bağımsız bir devlet kurmak için onlarca yıldır hükümetle savaşıyor.

Belucistan Kurtuluş Cephesi ve diğer isyancı ve silahlı gruplar sıklıkla eyaletteki gaz projelerini, altyapıyı ve güvenlik alanlarını hedef alırken ayrıca Pakistan'ın diğer bölgelerinde de saldırılar düzenlemeye başladılar.

Pakistan'ın Çin projelerini korumak için elinden gelen her şeyi yaptığını iddia etmesine rağmen, Belucistan Kurtuluş Cephesi bölgedeki Çin projelerine saldırıyor ve zaman zaman Çinli işçileri öldürüyor.

Belucistan eyaletinin önemi nedir?

Yaklaşık 15 milyonluk bir nüfusa sahip ve keşfedilmemiş maden zenginliklerine haiz bölgenin geneline dağlar ve çöl havası hakimdir.

Belucistan Eyaleti, Pakistan'ın yüzölçümü bakımından en büyük, nüfus bakımından ise en küçük ilidir. Pakistan'ın saldırılarını gerçekleştirdiği İran'ın Sistan-Belucistan eyaleti sınırında yer alıyor.

Çoğu kadın olan yüzlerce Beluci, son birkaç hafta içinde Pakistan'ın başkenti İslamabad'da protestolar düzenleyerek hükümeti ‘zorla kaybetme ve yargısız infaz’ da dahil olmak üzere bölge sakinlerine yönelik sert adımlar atmakla suçladı.

Belucistan, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından başlatılan Kuşak ve Yol Girişimi’nin bir parçası olan milyarlarca dolarlık devasa Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru içinde önemli bir konumdadır.

Çin, madencilik sektöründe projeler hayata geçirirken, bölgenin güneyindeki sahil kasabası Gvadr'da da uluslararası bir havaalanı ve liman inşa etti.

Kanadalı madencilik şirketi Barrick Gold, Belucistan'daki Reko Diq madeninin yüzde 50'sine sahipken, geri kalan pay Pakistan hükümeti ve eyaletinin elinde. Barrick Gold, madeni dünyada henüz yeterli araştırma ve geliştirme yapılmamış en büyük bakır ve altın sahalarından biri olarak görüyor.



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.