Emel Şehade
Gazze’deki el-Magazi operasyonundaki patlamalarda çöken binalar nedeniyle ölen 21 İsrail askerinin aileleri gösteri düzenliyor. Aileler karar alıcıları, çocuklarının ölümüne neden olan gerçeği açıklamaya çağırırken çocuklarının enkaz altında ölümüne yol açan olayın sorumluluğunu hükümete yükleyerek protestolarını arttırdı. Diğer yandan, Gazze'de alıkonulan rehinelerin aileleri de protestolarını yoğunlaştırarak hükümeti rehine takas anlaşmalarına yönlendirmeye çalışıyor.
İsrail dün Hamas hareketi ile rehine takası konusunda herhangi bir anlaşma olmadığını açıkladı. Ancak müzakerelerin seyri ve tarafların şartları hakkında bilgi sahibi olan kaynaklar, boşluğun halen çok büyük olduğunu belirtti. Hamas, savaşı sona erdirmeyen ve İsrail'in Gazze'den çekilmesini içermeyen bir anlaşma üzerinde müzakere etmeyi reddediyor. Tel Aviv ise savaşı sona erdiren herhangi bir anlaşmayı kabul etmiyor. Ancak bu engeli aşmaya yönelik bir çaba olarak aralarında Yahya Sinvar ve Muhammed Dayf'ın bulunduğu Hamas liderliğinde altı kişinin, Gazze'den ayrılmalarını reddetme şartını koydu. Ancak Hamas, bu konuyu görüşmeyi bile kabul etmedi.
İsrail dün Hamas'la anlaşmaya varılması konusunda uluslararası medyada yayınlananlar ve çeşitli ülkelerden yetkililer aracılığıyla aktarılanlar konusunda anlaşmazlıklara ve tartışmalara sahne oldu. Bu durum, Başbakan Binyamin Netanyahu ve Kabinet Üyesi Benny Gantz'ın herhangi bir anlaşmaya varıldığını açıkça reddetmesine yol açtı.
Bir güvenlik yetkilisi, İsrail'in, ateşkesin bir ay süreyle geçerli olacağı aşamalar halinde uygulanması yönünde arabuluculara sunduğu teklife henüz bir yanıt gelmediğini doğruladı.
Pazarlık olmaksızın
Anlaşmaya varılmasıyla ilgili olarak dolaşan haberler, hükümet ve küçük siyasi güvenlik kabinesi içinde anlaşmazlıklara yol açtı. Zira bazı kabineler, bu yayının herhangi bir İsrailli yetkilinin bilgi vermeden gerçekleştiğine ikna olmamıştı.
Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Hamas'la bir ay bile olsa uzun süreli bir ateşkes hükmü içeren bir anlaşmaya varılmamasına karar verilmesi için siyasi ve güvenlikle ilgili bakanlık konseyini acil toplantıya çağırdı. Ayrıca ABD gazetelerinde hareketle askeri kabinenin onayıyla yapılan bir anlaşmaya ilişkin çıkan haberler hakkında da açıklama talep etti.
Rehine anlaşması yerine savaşı sürdürmeyi tercih eden Smotrich, savaşı durdurmanın İsrail'e sadece Gazze'de değil, aynı zamanda Lübnan'a doğru kuzey cephesinde ve çeşitli cephelerde ağır bir bedele mal olacağını düşünüyor.
Smotrich'in güvenlik kabinesinde çoğunluk tarafından desteklenen talebi karşısında Netanyahu, Knesset'teki bir özel oturumda, 75’inci yıl dönümü vesilesiyle, İsrail'in henüz anlaşmaya varmadığını, tam aksine Hamas'ı güçlü bir şekilde vurarak zafer elde edene kadar devam etmeye kararlı olduğunu vurguladı. Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığına göre Netanyahu açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
Savaşın başından beri hedeflerimizi belirledik ve hareketin liderliğini sona erdirme, hükümetini sonlandırma, kaçırılanlarımızı eve getirme ve Gazze'nin İsrail için bir tehdit oluşturmamasını sağlama kararlılığımızdan vazgeçmeyeceğiz. Herhangi bir uzlaşma olmayacak ve gelecek nesillerimizin güvenliği konusundaki kararlılığımızda taviz vermeyeceğiz.
Gantz, kendisi de kabine dışındaki bir tarafın bilgisi olmadan anlaşmaya onay verdiği iddiaları nedeniyle eleştirilere maruz kaldıktan sonra, bir anlaşmaya varılamadığını belirterek şunları söyledi:
Kaçırılan kişilerle ilgili bir plana ilişkin ortalıkta dolaşan sızıntılara tanık oluyoruz. Bunlar sadece tutukluların ailelerine zarar veren sızıntılar ve onların geri dönüşünü garanti altına alacak bir anlaşmaya varılması için tüm çaba gösteriliyor. Kaçırılanların geri dönüşü sadece takvimde öncelikli bir hedef değil, aynı zamanda Hamas'ın oluşturduğu tehdidi ortadan kaldırma taahhüdünün yerine geçmeyen ahlaki bir görevdir.
İsrail Demokrasi Enstitüsü tarafından yapılan bir anket, karar alıcılara büyük destek sağladı. Ankete göre İsraillilerin yüzde 60'ı, savaşı durduran bir madde içeren herhangi bir anlaşmaya karşı. İsraillilerin çoğunluğunun desteği, birçok kişinin, rehine ailelerinin talepleri pahasına olsa bile, ne pahasına olursa olsun bir anlaşmaya varılamayacağı şeklinde yorumladığı durumla çelişiyor. Aileler, Gazze'de hayatta kalanların geri dönüşünü sağlamak için derhal ateşkes yapılması, hatta savaşın sona erdirilmesi çağrısında bulunuluyor.
Sinvar’in öldürülmesi
Çoğunluk, savaşı durdurmama ve Hamas'ın rehine takası anlaşmasındaki şartları kabul etmeme görüşünü desteklemiş olsa da bu görüşü savunanların büyük bir yüzdesi, İsrail'in en azından sınırların ve halkın güvenliğini sağlama hedefine ulaşacak belirli bir strateji çerçevesinde savaşı sürdürmesi gerektiğini ileri sürüyor.
Savaşın ilk ayındaki iki temel hedef, Hamas'ı ortadan kaldırmak, Gazze'den uzaklaştırmak ve askeri kapasitesini yok etmekti. İki hedefin uygulanmasını vurgulayanların çoğu, savaşın 100 gün haddini aştığı gerçeğine rağmen, ordunun hareketi ve tüneller de dahil olmak üzere askeri yeteneklerini ortadan kaldırma hedeflerinin yüzde 30'undan fazlasını başaramadığının anlaşılmasının ardından geri adım attı.
Konuyla ilgili bir rapora göre İsrailliler, Gazze'nin yer altındaki tünellerin 720 kilometrekareye kadar bir alanı kapsadığını ve bu tünellerin Hamas ve liderliği, özellikle de Yahya Sinvar için olduğu gibi İsrail için de üstesinden gelinmesi ve yok edilmesi zor olacak konulardan biri olduğunu itiraf etti. Sinvar’ı birincil hedef haline getiren İsrailli liderler ordu, Sinvar'ın orada saklandığına inandığı için Han Yunus'u kordon altına aldıktan sonra bu günlerde oraya odaklanıyor.
Muhalefet lideri Yair Lapid, İsraillilerin, aralarında Yahya Sinvar ve Muhammed Dayf’ın de bulunduğu altı liderinin sürgüne gönderilmesi için Hamas'a sundukları şarttan sıraladıktan sonra, hükümetin Gazze savaşıyla ilgili izlediği politikalara karşı uyardı. Lapid, "İsrail'in savaştaki zaferi, Sinvar'ı öldürmek değil, birbirimizle ilişkilerimizi daha iyi hale getirmek, ayrıca politikamızda değişiklik yapmak ve zafere ulaşmak için birliğimizi sağlamaktır” dedi.
İsrail siyasi konular uzmanı Ephraim Ganor ise şunları söyledi:
Yahya Sinvar, Muhammed Dayf ve Hamas'ın diğer liderlerine yönelik intikamı erteleyebiliriz ancak geçtiğimiz 7 Ekim’den bu yana yaşadığımız mevcut durumu unutmamamız mümkün değil. Güney ve kuzeyde on binlerce yerinden edilmiş kişi evlerine dönmeyi bekliyor. En önemlisi, Gazze'deki rehinelerimiz ve buradaki aileleridir. Bu yönlere öncelik verilmeli ve acilen bir rehine takası anlaşması yapılmalıdır.
Ganor, ‘dâhiler ve uzmanlar’ olarak tanımladığı ve Gazze'deki savaşı durdurmanın ordunun başarılarını etkileyeceği, İsrail'in Hamas’ı ortadan kaldırma misyonunu tamamlamasını engelleyebileceği ve caydırıcılık gücünü etkileyeceği konusunda uyarıda bulunan kişileri eleştirdi.
Ganor ayrıca şunları söyledi:
Resmi tamamlamak için, kaçırılan kişiler nedeniyle İsrail halkının güvenliğinin tehlikeye atılmasının yasak olduğunu iddia ediyorlar. Bu herkesi rahatsız eden bir söylemdir ve gerçeği kabul etmeliyiz. Burada yaşadığımız sürece süngülerimizle yaşayıp, gurur ve kibre kapılmamak ve en önemlisi 7 Ekim felaketini bize getiren en korkunç başarısızlığa düşmemek zorundayız.
*Bu haber Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabia’dan çevrildi.
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) Komutanı Korgeneral Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) ile Aralık 2023’te Addis Ababa’da bir araya geldi. (X)
Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Port Sudan’da daha önceki bir görüşmede (Sudan Egemenlik Konseyi)
"Büyük Halk Salonu"ndaki tören sırasında iki lider arasında dostane jestler ve karşılıklı fiziksel yakınlık görüldü (AFP).