Endonezya’nın yeni devlet başkanı Savunma Bakanı Prabowo Subianto mu olacak?

Bir seçim denetleme kurumu çalışanı ve bir polis, seçimlere hazırlık amacıyla bir pano yerleştiriyor (EPA)
Bir seçim denetleme kurumu çalışanı ve bir polis, seçimlere hazırlık amacıyla bir pano yerleştiriyor (EPA)
TT

Endonezya’nın yeni devlet başkanı Savunma Bakanı Prabowo Subianto mu olacak?

Bir seçim denetleme kurumu çalışanı ve bir polis, seçimlere hazırlık amacıyla bir pano yerleştiriyor (EPA)
Bir seçim denetleme kurumu çalışanı ve bir polis, seçimlere hazırlık amacıyla bir pano yerleştiriyor (EPA)

Endonezyalılar, ülkenin yeni devlet başkanını seçmek üzere 14 Şubat’ta sandık başına gidecek.

Son kamuoyu yoklamasına göre, seçim kampanyasında milliyetçi retoriği kullanan ve mevcut Devlet Başkanı Joko Widodo’nun başarılarını sürdürme vaadi veren Savunma Bakanı Prabowo Subianto’nun kazanma şansı yüksek görülüyor.

72 yaşındaki eski General Subianto, 2014 ve 2019 seçimlerinde Widodo karşısında yenildi. Ancak imajını geliştirdikten sonra dünyanın üçüncü büyük demokrasisine liderlik etme olasılığı en yüksek aday oldu.

Endonezya Anayasası, Widodo’nun üçüncü dönem adaylığını engelliyor. Ancak popülaritesi geçen yıl en yüksek seviyeye çıktı. Anketler, tekrar aday olmasına izin verilmesi halinde onun bir seçim daha kazanacağını gösterdi.

Widodo, bunun yerine Subianto ile güçlerini birleştirdi.

Bu bağlamda Subianto, Devlet Başkanı Yardımcılığı için Widodo’nun en büyük oğlu Gibran Rakabuming Raka’yı destekliyor.

FOTO: Devlet başkanlığına aday olan Savunma Bakanı Prabowo Subianto (Reuters)
 Devlet başkanlığına aday olan Savunma Bakanı Prabowo Subianto (Reuters)

Takımadalardaki 800 binden fazla sandıkta 205 milyon Endonezyalının oy vereceği seçimlerden önce düzenlenen kamuoyu yoklamalarına göre, Subianto’nun oyların çoğunluğunu alması bekleniyor.

Subianto’nın seçimlerde yarıştığı rakipleri, eski Cakarta Valisi Anies Baswedan ve eski Orta Java Valisi Ganjar Pranowo.

FOTO: Devlet başkanlığı seçimlerine aday olan üç kişi (AFP)
Devlet başkanlığı seçimlerine aday olan üç kişi (AFP)

Subianto, sivil toplum kuruluşları (STK) ve eski askeri komutanlar tarafından, 1990’ların sonlarında diktatör Suharto’nun iktidarının sona ermesi sırasında, demokrasi yanlısı aktivistlerin kaçırılması emrini vermekle suçlanıyor.

Ancak Subianto’nun yeni ‘sevimli büyükbaba’ kişiliği genç seçmenlerin kalbini kazandı.

Başkent Cakarta’da yaşayan 51 yaşındaki ev hanımı Wilhelmina, Subianto’nun aktivistleri hedef aldığı dönemde öğrenci protestolarına katıldığını söyleyerek, “Onu affettim. Bu karakteri geçmişte kaldı” dedi.

Widodo’nun oğlu devlet başkanı yardımcılığı için aday

Widodo’nun oğlu Gibran Rakabuming Raka popülaritesini, Endonezya’yı yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınından nispeten zarar görmeden çıkarıp, yüzde 5 büyümeye geri döndüren babasına borçlu.

Analistler, söz konusu seçimlerin Widodo ve Subianto’nun yönetimine ilişkin bir referandum olacağını söylüyor.

Subianto, Widodo’nun iddialı ekonomik kalkınmasını ve altyapı inşasını sürdürme sözü verdi.

Diğer adaylardan Baswedan, bunun yerine kötü yönetimi hedef alan bir muhalefet mesajını desteklerken, Pranowo ise öğrencilere ücretsiz internet sözü verdi ve mütevazı geçmişini hatırlattı.

Ancak her ikisi de Subianto’nun seçim kampanyasının başarısına ulaşamadı.

Yeni sağcı popülist lider

Seçimler, çarşamba günü saat 07.00’de Papua’nın en doğusunda başlayacak ve ülkenin diğer ucundaki ormanlarla kaplı Sumatra’da saat 13.00’te sona erecek.

Resmi sonuçların mart ayında açıklanması bekleniyor.

G20 ekonomilerinden biri olan Endonezya, Widodo yönetimi altında Güneydoğu Asya’da yükselen bir güç olarak konumunu güçlendirdi.

Subianto, Widodo’nun başlattığı işi bitirmek ve Endonezya’yı ‘gelişmiş ve müreffeh’ bir ülkeye dönüştürmek istediğini söylüyor.

Widodo’nun potansiyel halefi için en zor görev, ABD ile Çin arasındaki rekabet arttıkça, rakip büyük güçlerle ilişkilerde hassas bir denge kurmaya çalışmak olacak.

Subianto, kendisini Endonezya’nın bağlantısız dış politikasına adadı.

Cakarta merkezli Atma Jaya Katolik Üniversitesi’nden araştırma görevlisi Yoes Kenawas, Subianto hakkında şunları söyledi:

“Çin’i stratejik bir ortak olarak görüyor ama Batı eğitimi almış. Batı’ya daha çok eğilecek. Ancak Avrupa Birliği’ni ormansızlaşmayla bağlantılı ürünlere uyguladığı kısıtlamalar nedeniyle eleştirdi ve bloğu çifte standartla suçladı.”

Bazı Endonezyalılar milliyetçilik söyleminin cazibesine kapılırken, STK’lar ise Subianto’nun insan hakları sicili konusunda endişelerini dile getirdi.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün Endonezyalı araştırmacısı Andreas Harsono, “Eğer kazanırsa, dünyanın sorunlu bir geçmişe sahip yeni bir sağcı popülist lideri olacak” dedi.

Mevcut Devlet Başkanı Widodo’nun Subianto ve oğlu Raka’ya verdiği destek ise onun demokrasiyi baltalama ve kendi hanedanını kurmaya çalıştığı yönündeki korkuları da artırdı.



Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
TT

Netanyahu, İran ile müzakereleri görüşmek üzere çarşamba günü Washington'da Trump ile bir araya gelecek

Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)
Trump ve Netanyahu'nun Washington'da gerçekleşen daha önceki bir görüşmeden (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisinden dün yapılan açıklamada, Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelerek İran ile müzakereleri görüşeceği bildirildi.

Reuters'ın aktardığı açıklamada, Netanyahu'nun ‘(İran ile) yapılacak herhangi bir müzakerede balistik füzelerin sınırlandırılması ve İran'ın bölgedeki vekillerine verilen desteğin durdurulmasının yer alması gerektiğine inandığı’ belirtildi.

Reuters'a göre çarşamba gün  yapılacak görüşme, ABD Başkanı Trump’ın geçtiğimiz yıl ocak ayında göreve dönmesinden bu yana Netanyahu ile Trump arasında yapılacak yedinci görüşme olacak. Öt yandan İsrail basınına göre Netanyahu, Trump'a İsrail'in İran'ın nükleer programını tamamen yok etme kararlılığını vurgulayacak.

İran ile ABD arasında geçtiğimiz cuma günü Umman'da nükleer dosyasına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu önemli müzakerelerin başarısızlığının Ortadoğu'da yeni bir savaşı tetikleyebileceği yönündeki endişelerin artması üzerine, görüşmelerin iyi bir başlangıç olduğunu ve devam edeceğini söyledi. Ancak Umman'ın başkenti Maskat'ta yapılan görüşmelerin ardından, ‘tehditlerin ve baskının kaldırılması herhangi bir diyalogun başlaması için şart’ olduğunu vurgulayan Arakçi, “(Tahran) sadece nükleer meselesini görüşecek... ABD ile başka hiçbir konuyu görüşmeyeceğiz” dedi.

Öte yandan her iki taraf da Tahran ile Batı arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığı çözmek için diplomasiye yeni bir şans vermeyi kabul ettiklerini belirtti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçtiğimiz çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington'ın müzakerelerin İran'ın nükleer programı, balistik füze programı ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteğin yanı sıra ‘kendi halkına davranış biçimini’ de kapsaması istediğini söyledi.

İranlı yetkililer, bölgedeki en büyük füze programlarından biri olan İran'ın füze programını tartışmayacaklarını defalarca kez belirtmiş ve Tahran'ın uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istediğini söylemişlerdi.

Diğer taraftan Washington’a göre nükleer bombaya giden potansiyel bir yol olan İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri kırmızı çizgiyi oluşturuyor. Tahran ise uzun süredir nükleer yakıtı silah amaçlı kullanma niyetinde olmadığını vurguluyor.


Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
TT

Netanyahu, Trump'a İran nükleer projesinin tamamen ortadan kaldırılmasının gerekliliğini vurgulayacak

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)
ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 29 Aralık 2025'te Florida'da düzenledikleri basın toplantısında (Reuters)

İsrail haber sitesi Ynet dün, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a İsrail'in İran nükleer projesini tamamen ortadan kaldırma kararlılığını teyit edeceğini bildirdi.

İnternet sitesi, iyi bilgilendirilmiş bir kaynağa atıfta bulunarak, "İsrail'in tutumu, İran nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması, uranyum zenginleştirmenin durdurulması, zenginleştirme kapasitesinin durdurulması ve zenginleştirilmiş uranyumun İran topraklarından çıkarılması konusunda ısrar etmek olacaktır" dedi.

Şarku’l Avsat’ın Ynet’ten aktardığına göre kaynak, "İsrail, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin İran'a geri dönmesini ve şüpheli bölgelere sürpriz ziyaretler yapılmasını talep ediyor" ifadelerini kullandı.

Ynet haber sitesi, kaynağın şu sözlerini aktardı: "İran ile yapılacak herhangi bir anlaşma, İsrail'i tehdit edemeyeceklerinden emin olmak için füze menziline 300 kilometrelik bir sınır getirmelidir."

Ofisi dün yaptığı açıklamada, Netanyahu'nun önümüzdeki çarşamba günü Washington'da Trump ile görüşeceğini duyurdu.


Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
TT

Maskat’taki müzakereler uranyum zenginleştirme meselesi nedeniyle belirsizliğini koruyor

Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)
Arap Denizi'nde Nimitz sınıfı bir uçak gemisinin güvertesinde bulunan bir ABD askeri uçağı (AFP)

Maskat'ta Washington ve Tahran arasında yapılan ilk dolaylı müzakerelerin ertesi günü, ikinci turun kaderi uranyum zenginleştirme meselesinin çözülmesine bağlı gibi görünüyordu. ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada, yeni bir müzakere turunun ‘önümüzdeki hafta’ yeniden başlayacağını duyurdu.

ABD yönetimi ‘sıfır zenginleştirme’ talep ederken, Tahran uranyum zenginleştirmeyi ‘egemenlik hakkı’ olarak nitelendirerek buna karşı çıkarak bunun yerine ‘güven verici’ bir zenginleştirme seviyesi önerdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, müzakerelerde ele alınan konuların genişletilmesine karşı çıktı. Füze programının ‘şimdi ve gelecekte müzakere edilemez’ olduğunu vurgulayan Arakçi, programı ‘tamamen savunma amaçlı’ olarak nitelendirdi.

İran’ın saldırıya uğraması halinde bölgedeki ABD üslerine saldıracağı yönünde yeni bir uyarıda bulunan İranlı bakan, ülkesinin ‘savaşı önlemeye olduğu kadar savaşa da hazır’ olduğunu vurguladı.

Öte yandan ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Arap (Umman) Denizi'ndeki Abraham Lincoln uçak gemisini ziyaret etti.

Diğer taraftan İsrail'de müzakerelerin sonuçlarına şüpheyle yaklaşılıyor. İsrailli yetkililer ‘anlaşmaya varılamayacağını’ söylerken Tel Aviv dün akşam, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun çarşamba günü Washington'da Trump ile İran meselesini görüşmek üzere bir araya geleceğini duyurdu.