Bir telekomünikasyon şirketinin açıklamasına göre, Sudan'ın bazı eyaletlerinde art arda 5 gün süren kesintinin ardından telekomünikasyon ve internet hizmetleri dün kısmen geri döndü. Ancak ülkenin geniş alanları kapsama alanı dışında kalıyor.
Sudan telekomünikasyon şirketi Sudani, Facebook hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Sudan'ın istisnasız tüm şehirlerinde kademeli bir geri dönüş olduğunu duyurmak istiyoruz” ifadeleri yer aldı. Bazı bölgelerdeki arızanın giderildiğine dikkat çekildi.
Ordu komutanlarının Hartum'a alternatif geçici başkent olarak kullandığı kıyı şehri Port Sudan sakinleri, ağ içerisinde yalnızca telefon görüşmesi yapabildiklerini bildirdi. Ancak internetin yavaş olduğuna dikkat çekti.
Dünyadaki internet hizmetlerini izleyen NetBlox gözlemevinin aktardığına göre, üç ana şirket olan Sudani, MTN Sudan ve Zain Sudan’ın hizmet dışı kalması ardından geçtiğimiz Çarşamba günü Sudan genelinde telefon ve internet iletişimi kesildi.
Silahlı Kuvvetler ve Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK), birbirlerini ülkedeki iletişimin kasıtlı olarak kesintiye uğratmakla suçladı.
Ülkenin en büyük telekomünikasyon ve internet servis sağlayıcılarından biri olan Sudani’nin aboneleri, hizmetin Port Sudan ve bazı şehirlere geri döndüğü, 48 saat içinde ülke geneline de geri döneceği yönünde SMS’ler aldıklarını belirtti.
Port Sudan sakinleri Şarku'l Avsat'a verdikleri demeçte, telekomünikasyon istikrarının yanı sıra veri çipleri üzerinde internet hizmetinin de etkinleştirildiğini doğruladı.
Şarku’l Avsat’ın izlediği üzere, Sudani şirketinin sunduğu hizmetler Doğu Sudan'ın üç eyaleti Kızıl Deniz, Kassala ve Kadarif’e geri döndü. Sosyal medya platformlarındaki aktivistler, Batı Kordofan Eyaleti'ne bağlı en-Nahud şehrinin ağın kapsamına girdiğini bildirdi.
Zain Sudan ve MTN Sudan’ın ise hizmet dışı kaldığı bildirildi. İletişim kesintisi milyonlarca Sudanlının birbirleriyle iletişim kurmasını engellerken vatandaşların günlük yaşam ihtiyaçlarını karşılama ve hastalara ilaç sağlama hareketlerini ise felce uğrattı.
Diğer yandan Sudan'daki uluslararası ve yerel insani yardım kuruluşları ile sivil siyasi güçler, uluslararası topluma, vatandaşlara iletişimi ve interneti yeniden sağlamaları için, savaşan taraflara baskı uygulama çağrısında bulundu. Ülkenin tanık olduğu elektrik kesintisi ışığında, her iki taraftan güçlerin savaş cephelerinde sivillere karşı işleyebileceği ihlaller hususunda uyardı.
İletişim kesintisi, başkent Hartum'un ikinci büyük şehri Omdurman’ın çeşitli bölgelerinde ordu ile HDK arasında askeri çatışmaların devam etmesi nedeniyle ortaya çıktı.
HDK Komutanı Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti), Pazar'ı Pazartesi'ye bağlayan gece, X platformundaki resmi hesabında yayınlanan ses kaydında, güçlerini Omdurman’ın Mühendisin semtinde elde ettikleri zaferlerden dolayı tebrik etti.
Sudan ordusu ise Pazartesi günü Facebook'ta yaptığı açıklamada, Mühendisler Birliği liderliğindeki kuvvetlerinin başarılı niteliksel operasyonlar yürüttüğünü, eski Omdurman bölgesindeki Âli Daklu terörist milislerinden onlarca isyancının öldürüldüğünü, çok sayıda savaş aracının imha edildiğini bildirdi.
Sudan Genelkurmay Başkanı Abdulfettah el-Burhan, daha önce yaptığı açıklamada, ordu içinde darbeden bahseden herkesin ‘yalancı ve hayalperest’ olduğunu, ordunun ‘tek adamın kalbinde’ birleştiğini vurgulamıştı. Kuzeydeki ed-Dabbah şehrinde bir tümene gerçekleştirdiği ziyarette yaptığı açıklamalarda, ordunun tüm cephelerde ilerlediğini, zafer için ve düşmanı yakın gelecekte sahada mağlup etmek için yoğun şekilde çalıştığını da sözlerine ekledi.
Aynı zamanda “Devletin HDK’ye karşı verdiği mücadelenin bir onur mücadelesi olduğu düşünüldüğünde ordu mağlup edilemez” vurgusunda bulundu.
Öte yandan HDK Komutanı Hamideti ise X platformunda yayınladığı ses kaydında, savaşın önümüzdeki günlerde hızla sona ereceğini söyledi. “Sudan'ın tüm bölgelerini kontrol edebilirdik ama barışı seçtik” ifadelerini kullandı.
Geçen hafta Sudan ordusundan bir kaynak, Omdurman şehrinin kuzeyindeki Vadi Seyidna askeri bölgesinde darbe girişimi olduğuyla ilgili haberleri yalanladı ve Müslüman Kardeşleri (İhvân-ı Müslimin) bu ‘yanlış’ haberi sızdırmakla suçladı. Kaynak, Arap Dünyası Haber Ajansı’na (AWP) yaptığı açıklamada Askeri İstihbarat'ın üst düzey subayları tutukladığını belirtti. İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak, ‘tutuklanan subayların çoğunun HDK’ya karşı yürütülen çatışmalarda kullanılan taktikler konusunda üst düzey liderlerle aynı fikirde olmayan saha komutanları’ olduğunu kaydetti. Bu isimlerin üst düzey liderliğin savaşı çözmede yavaş olduğunu düşündüklerini de ekledi.
Beklenen kıtlık
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), yakın tarihli bir raporunda, Uluslararası Kıtlık Erken Uyarı Sistemi Ağı’nın Sudan'ın bu yıl ülkeler arasında ihtiyaç sahibi nüfus açısından üçüncü en yüksek yüzdeye sahip olmasını beklediğini bildirdi. Ağ, Sudan Silahlı Kuvvetleri ile HDK arasında ülkenin güneydoğusundaki çatışmaların son zamanlarda artması nedeniyle gıda yardımı ihtiyaçlarının arttığını ifade etti.
İlgili raporda, “Artan düşmanlıklar ve zayıf insani yardım erişimi, zaten zor olan gıda güvenliği durumunu daha da kötüleştirecek. Başkent Hartum'da ve Batı Darfur eyaletindeki el-Cuneyna şehrinde bazı ailelerin gıda güvensizliğinin felaket düzeyine ulaşması bekleniyor. İnsani yardım çalışanlarının çatışma hatlarını aşmalarına yönelik acil onaylar ve hem yardım hem de ticaret akışı için güvenli geçiş garantileri, en azından gelecek yılın kurak mevsiminde açlığın daha da kötüleşmesini önlemek açısından hayati önem taşıyor” ifadelerine değinildi.
Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)
Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)
