Mısır hükümeti, doğrudan yabancı yatırımı çekme ve devletin döviz gelirlerini artırma yönündeki mevcut çabalarını kapsayan "büyük kuruluşlarla" yatırım ortaklığı yoluyla "en büyük doğrudan yatırım anlaşması" olarak tanımladığı anlaşmayı "ayrıntılara yer vermeden", onayladığını duyurdu.
Mısır, mal ve hizmet fiyatlarındaki rekor enflasyon, cüneyh’in (egp) dolar karşısında değer kaybı ve piyasadaki döviz azlığının yanı sıra son yıllardaki yüksek düzeyde dış borçlanma nedeniyle ağır bir ekonomik kriz yaşıyor.
Mısır hükümeti yaptığı açıklamada anlaşmanın niteliği, değeri veya anlaşmaya dahil olan kuruluşlar açıklanmadı ancak Başbakan Mustafa Medbuli, “bu anlaşmadan kaynaklanan projelerin "yüzbinlerce iş fırsatı sağlayacağını", ekonomik hareketliliğin oluşmasına katkı sunacağını, gerçekleştirilen projelerde Mısır şirketleri ve fabrikaları ile Mısır devleti için çok sayıda avantaj sağlanacağını, bu ve diğer anlaşmaların döviz piyasasının istikrarına katkıda bulunacağını ve ekonomik durumu iyileştirecek büyük bir döviz likiditesi sağlayacağını” söyledi.
Mısır medyasına göre, ABD dolarının Mısır'da iki fiyatı var, bunlardan biri bankalarda resmi ve dolar başına 30,9 cüneyh olarak tahmin ediliyor, ancak hazır bulunmuyor, diğeri ise karaborsada ve 60 cüneyh’in üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Beklenen anlaşma, devletin döviz kaynaklarını artırmaya yönelik hükümetin şu anda üzerinde çalıştığı, "birkaç yatırım anlaşmasının başlangıcı" olduğu, bu anlaşmanın tüm ayrıntılarının açıklığa kavuşturulacağı Kabine açıklamasında belirtildi. Özel anlaşmaların imzalanması, "hükümetin büyük yabancı yatırımları çekmedeki başarısını, büyük yatırım kuruluşlarının Mısır ekonomisine olan güvenini ve zorlukların üstesinden gelme yeteneklerini ortaya koyuyor.
Yetkili bir kaynağın Qahera News TV kanalına haftalar önce açıkladığı bilgiler ışığında, gözlemciler Mısır hükümetinin bahsettiği projelerin Akdeniz kıyısındaki Ra’sul Hikme kentindeki Arap yatırımlarıyla ilgili olmasını bekliyordu. Mısır devleti şu anda geniş teknik deneyime ve büyük finansman kapasitesine sahip uluslararası kuruluşlarla ortaklık yoluyla Ra’su’l-Hikme şehrinin kalkınma planını tamamlamaya çalışıyor. Böylece devlet, şehri en fazla 5 yıl içinde Akdeniz’in ve dünyanın en prestijli turizm destinasyonlarından biri olarak küresel turizm haritasına yerleştirebilecek.
Dün sosyal medya platformu X’teki blog yazısı ile görüşlerini paylaşan Milletvekili Mustafa Bakri'ye göre, Ra’su’l-Hikme’deki yatırım projeleri için sözleşmelerin imzalanması tamamlandı.
Ra’su’l-Hikme, Marsa Matruh vilayetine bağlı ve kuzey kıyısında yer almakta. Geçtiğimiz ağustos ayında Mısır hükümeti, 55 bin dönümlük alan üzerinde “Yeni Ra’su’l-Hikme” adında bir şehir kurmaya karar verdi. Mısır Konut Bakanı Asım el-Cezzar, o dönemde "şehrin, kuzeybatı kıyı bölgesinin ulusal ve bölgesel vizyona uygun olarak uluslararası bir turizm merkezi olacağını" vurguladı.
Temsilciler Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu Müsteşarı Mısırlı parlamenter Mustafa Salim, yeni hükümet anlaşmasının "dolar cinsinden yeni yatırımların girişi ve Uluslararası Para Fonu ile yapılan anlaşmanın tamamlanmasının yaklaşmasıyla ekonomik ufukta bir atılımın başlangıcı" olacağını vaat ediyor.
Şarku’l Avsat’ın Mısır resmi haber ajansı MENA’dan aktardığı habere göre Temsilciler Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu temsilcisi, ajansa yaptığı açıklamada, “mevcut dolar açığı krizi, dolar likiditesinin artırılması ve doların temin edilmesi, İthalat anlaşmalarını tamamlamak, temel malları sağlamak ve doların bankadaki fiyatı ile paralel piyasadaki fiyatı arasındaki boşluğu kapatmak dışında çözülmeyecek” dedi.
Ancak diğer yandan hükümetin anlaşmanın ayrıntılarını açıklamaması, takipçiler arasında, özellikle de "sosyal medyada" yaygın eleştiri ve tartışmalara yol açtı. Mısırlı iş adamı Necip Saviris, hükümete, artan tartışmalar ışığında bu projelerin ayrıntılarını açıklaması çağrısında bulundu. Diğerleri ise hükümetin açıklamasının belirsizliği konusundaki endişelerini dile getirdi.
İsrail'in Gazze’de 7 Ekim'de başlattığı savaş Mısır'daki ekonomik krizi daha da ağırlaştırdı. Yemen'de Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere düzenlediği saldırıların ardından turizm beklentileri ve Süveyş Kanalı gelirleri azaldı. Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi'ye göre Süveyş Kanalı geliri yüzde 40 ila 50 oranında azaldı.
Uzmanlardan bazıları, Mısır hükümetinin bu kadar devasa bir yabancı yatırım anlaşması ilan etmesinin, mevcut krize rağmen Mısır ekonomisinin sağlamlığının bir işareti olduğuna inanıyor.
Mısır hükümeti şu anda IMF ile yeni bir bir anlaşmayı sonuçlandırmak için çalışıyor. Medbuli ayrıca hükümetinin, özel sektörü güçlendirmek ve kalkınma sektörlerine katılım fırsatlarını artırmak amacıyla devlet mülkiyeti politikası belgesi tarafından onaylanan önlemleri sürdüreceğini de ifade etti.
Mısır, 2022 yılında IMF ile 3 milyar dolarlık kredi programı üzerinde anlaşarak bunun 347 milyon dolarlık ilk dilimini almış, IMF geçtiğimiz mart ayından bu yana program kapsamındaki iki incelemeyi ertelemişti.
Basın toplantısında konuşan IMF sözcüsü Julie Kozak'a göre, IMF, Mısırlı yetkililerle, IMF tarafından desteklenen Mısır ekonomik reform programı birinci ve ikinci birleşik gözden geçirmeler konusunda uzman düzeyinde bir anlaşmaya varmak amacıyla kapsamlı bir politika paketine ilişkin görüşmelerde mükemmel ilerleme kaydetmeye devam ediyor.
