Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, yaptığı açıklamada, Libya’nın doğusunda bulunan Temsilciler Meclisi tarafından kısa süre önce onaylanan Türkiye-Libya deniz yetki alanları anlaşmasının “açıkça hukuka aykırı, geçersiz ve hükümsüz” olduğunu savunarak, anlaşmanın “coğrafyayı tamamen göz ardı ettiğini” belirtti.
Şarku’l Avsatın Reuters'ten aktardığına göre Miçotakis, Yunanistan’ın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi dönem başkanlığını tamamlaması vesilesiyle yaptığı açıklamada, çarşamba günü Yunanistan’a ait bir konteyner gemisinin batmasının ardından Karadeniz’de deniz ulaşımının korunması için acil “uluslararası ateşkes” çağrısında da bulundu.
Libya Temsilciler Meclisi geçen hafta Türkiye ile deniz sınırlarının belirlenmesine ilişkin anlaşmayı onaylamıştı. Söz konusu karar, Atina’nın yanı sıra Mısır, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de tepkisini çekmiş; anlaşma bölgesel güvenlik ve uluslararası hukuk düzeni açısından tehdit olarak nitelendirilmişti.
Miçotakis, anlaşmanın coğrafyayı ve Yunan adalarının varlığını tamamen göz ardı ettiğini belirterek, “Yunan adaları, Türkiye ve Libya’nın hesaplamalarında tamamen ortadan kaybolmuş gibi görünüyor” dedi. Miçotakis, iki ülkeyi Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni (UNCLOS) göz ardı eden bir “oldubitti” yaratmaya çalışmakla suçladı.
Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise Avrupa Birliği ve diğer tarafların, ilk olarak 2019’da imzalanan anlaşmanın onaylanmasına yönelik tepkilerinin herhangi bir hukuki dayanağı bulunmadığını söyledi. Erdoğan, Ankara’nın Doğu Akdeniz politikasını da savundu.
2019 yılında Türkiye ile Libya arasında imzalanan anlaşmanın ardından Yunanistan, Chevron liderliğindeki bir konsorsiyuma Girit Adası açıklarında doğal gaz arama ruhsatı vermiş, ayrıca Libya ile deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin ayrı bir anlaşma yapmaya çalışmıştı.
Miçotakis, söz konusu doğal gaz arama faaliyetlerinin herhangi bir şekilde engellenmesi riskinin bulunmadığını vurguladı.
Libya ve Yunanistan’ı “doğal komşular” olarak nitelendiren Miçotakis, Libya’ya Atina ile doğrudan müzakere yürütme ve görüşmeleri “son derece ciddiyetle” ele alma çağrısında bulundu. 58 yaşındaki Miçotakis, ilk kez 2019 yılında başbakanlık görevine gelmiş olup ikinci dönemini sürdürüyor.
Karadeniz’de gemilere yönelik saldırılar
Miçotakis’in açıklamaları, deniz güvenliği konulu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi oturumuna başkanlık etmesinin ardından yapıldı. Açıklamalardan yalnızca saatler önce, Yunanistan’a ait bir konteyner gemisi Bulgaristan açıklarında deniz İHA’larının saldırısına uğrayarak batmıştı. Bu olay, ay içerisinde Karadeniz’in batısındaki ticari gemileri hedef alan son saldırı oldu.
Yunan şirketleri tarafından işletilen gemiler, dünyanın en büyük tanker filoları arasında yer alıyor ve Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen ticari taşımacılıkta önemli rol oynuyor. Karadeniz’e Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Türkiye, Rusya ve Ukrayna kıyıdaş konumda bulunuyor.
Rusya, Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik işgalini başlatmıştı.
Miçotakis, deniz ulaşımının güvenliğine ilişkin uluslararası bir ateşkese ihtiyaç duyulduğunu belirterek, bölgeden dünya pazarlarına tahıl ihracatının sürdürülmesinin “en öncelikli meselelerden biri” olduğunu söyledi.
Yunan armatörlerin, güvenli bir deniz koridorunun sağlanması şartıyla Ukrayna dahil Karadeniz’de ticari faaliyetlere yeniden başlayacak ilk gruplardan biri olacağını belirten Miçotakis, gemi kiralama ve sigorta maliyetlerinin rekor seviyelere ulaştığına dikkat çekti.
Söz konusu saldırının arkasında kimin bulunduğu henüz netlik kazanmadı. Saldırı, Rusya-Ukrayna savaşının bölgedeki ticari deniz taşımacılığı üzerindeki etkilerine ilişkin endişeleri artırdı.
Miçotakis, Ukrayna'nın mali açıdan ihracata bağımlı olduğunu belirterek, “Verimli bir hasat elde ettiler ancak tahıllar şu anda silolarda bekliyor ve bozulma riskiyle karşı karşıya” dedi.
Yunanistan Başbakanı, “Ne yazık ki Rusya şu aşamada gerçek bir müzakereye girmeye istekli görünmüyor” değerlendirmesinde bulundu.
