Hamas ve Fetih, Çin'de buluşacak: Uzlaşma mümkün mü?

İsrail ordusunun, Gazze'nin Mısır sınırındaki Refah kentinde yürüttüğü kara operasyonu devam ediyor (AP)
İsrail ordusunun, Gazze'nin Mısır sınırındaki Refah kentinde yürüttüğü kara operasyonu devam ediyor (AP)
TT

Hamas ve Fetih, Çin'de buluşacak: Uzlaşma mümkün mü?

İsrail ordusunun, Gazze'nin Mısır sınırındaki Refah kentinde yürüttüğü kara operasyonu devam ediyor (AP)
İsrail ordusunun, Gazze'nin Mısır sınırındaki Refah kentinde yürüttüğü kara operasyonu devam ediyor (AP)

Gazze Şeridi'ndeki Hamas'la Batı Şeria'yı yöneten Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın liderliğindeki Fetih'in Çin'de bu ay görüşeceği bildirildi. 

Hamas ve Fetih'ten kimliğinin paylaşılmasını istemeyen yetkililer, Birleşik Krallık merkezli haber ajansı Reuters'a Çin'deki görüşmenin haziran ortasında yapılacağını söyledi. 

Hamas'a yakın bir kaynak, örgüt yetkililerinin Fetih partisinden isimlerle görüşmesinin, grubun savaş sonrası Gazze'nin yönetimine dair planları olduğunu gösterdiğini ifade etti. 

Kaynak, savaş sonrası kurulacak düzende Hamas'ın Filistin topraklarında uluslararası alanda tanınan yeni bir hükümetin parçası olamayacağını kabul ettiğini söyledi.

Hamas'ın üst düzey yetkilisi Basim Naim, kaynağı doğrularken, daha geniş kapsamlı bir siyasi anlaşmanın parçası olarak "Fetih'in Batı Şeria ve Gazze için yeni bir teknokrat yönetimi kabul etmesini istediklerini" belirtti. 

Hamas ve Fetih yetkilileri, Rusya'da şubatta bir araya gelmişti. Daha sonra Çin'de de taraflar arasında geçen ay bir toplantı yapılmıştı. 

Çin'deki bu toplantıya katılan Naim, Hamas'ın Gazze'nin geleceğine yönelik duruşuna dair şunları söyledi: 

Filistin'i yeniden yapılandırmak için siyasi ortaklık ve birlikten bahsediyoruz. Hamas'ın hükümetin içinde olması ya da dışında kalması, bizim ana taleplerimiz arasında değil. Bunu herhangi bir uzlaşma için koşul olarak da görmüyoruz.

Haberde, Batı'da özellikle ABD'nin Hamas'ın Gazze'de nüfuzunu sürdürmesine yanaşmadığına dikkat çekildi. Washington, savaş sonrası dönemde Gazze'nin kontrolünün "yeniden yapılandırılmış" Filistin Ulusal Yönetimi'ne verilmesini istiyor. İsrail de Gazze'de Hamas'ın yönetimini kabul etmeyeceklerini bildirmişti.

Diğer yandan Reuters'a konuşan 5 kaynaktan 4'ü, Hamas ve Fetih arasındaki anlaşmazlığın sürmesi nedeniyle Filistin topraklarının yönetimini yeniden birleştirecek bir anlaşma yapılma ihtimalinin düşük olduğunu savundu. 

Lübnan merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Ortadoğu Merkezi'nden Yezid Sayih de "Taraflar arasında yakınlaşmaya dair beklentim asgari düzeyde ya da daha az" dedi.

Fetih Hareketi Devrim Konseyi Üyesi Taysir Nasrallah ise Hamas'ı "Filistin'in ulusal ve siyasi dokusunun bir parçası" olarak gördüklerini ifade etti. 

Gazze Şeridi, 1996-2006'da Filistin Ulusal Yönetimi'ne bağlıydı. Ancak Hamas, 2006'da yapılan seçimlerde, Fetih'i geçerek 132 sandalyeli mecliste 74 koltuk kazanmış, Fetih ise 45 sandalyede kalmıştı. Daha sonra taraflar arasında yaşanan anlaşmazlık nedeniyle 2007'de Gazze'de patlak veren çatışmalarda, Hamas bölgenin kontrolünü ele geçirmişti.

Taraflar, Filistin'in bağımsızlığına dair izlenecek stratejilerde derin görüş ayrılığı yaşıyor. Fetih, bağımsız Filistin devleti için İsrail'le müzakere yolunu tercih ederken, Hamas ise silahlı direnişi destekliyor ve İsrail'i tanımıyor. 
 

İsrail'in Uluslararası Adalet Divanı temsilcisi istifa etti

Diğer yandan Uluslararası Adalet Divanı'nda (UAD) İsrail'i temsil eden yargıç Aharon Barak, "şahsi sebeplerden ötürü" görevii bıraktığını duyurdu. 

Eski İsrail Yüksek Mahkemesi Başkanı Barak, çarşamba günü yaptığı açıklamada istifa mektubunu Başbakan Binyamin Netanyahu'ya ilettiğini belirtti.

Adının paylaşılmamasını isteyen kaynaklar, İsrailli haber sitesi Ynet'e Tel Aviv yönetiminin yeni bir temsilci atayıp atamayacağının belli olmadığını söyledi. 

Barak'ın 5 aylık görev süresi, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin İsrail'e karşı UAD'de açtığı soykırım davasının görüldüğü döneme denk gelmişti. Mayısta Türkiye de davaya müdahil olma kararı almıştı.

Refah'ta tünel görüntüleri

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Gazze'nin Refah kentinde Mısır sınırına yakın bir noktada Hamas'a ait tünel tespit edildiğini bildirdi.

IDF'den çarşamba günü yapılan açıklamada, yaklaşık 2 kilometrelik tünelde çok sayıda istihbarat belgesi, patlayıcı ve silah bulunduğu savunuldu. 

İsrail ordusu, Hamas'ın tünelleri Mısır'dan silah ve patlayıcıları gizli şekilde Gazze'ye sokmak için kullandığını öne sürdü. 

IDF, Refah'ta şimdiye dek toplamda 20'ye yakın tünel tespit edildiğini açıklarken, son bulunan tünelin patlayıcılarla kullanılmaz hale getirildiği aktarıldı.

Independent Türkçe, Reuters, Times of Israel



Sudan IGAD'a geri dönüyor

Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
TT

Sudan IGAD'a geri dönüyor

Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)
Sudan Başbakanı Kamil İdris (SUNA)

Sudan, Doğu Afrika ülkelerinden oluşan Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi'ne (IGAD) geri döneceğini açıkladı. Bu karar, Sudan'ın üyeliğinin askıya alınmasından iki yıl sonra alındı. Askıya alınmasının nedeni ise o dönemde, Nisan 2023'ten beri hükümet güçleriyle savaşan Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) komutanı Muhammed Hamdan Dagalu'ya ("Hemedti") gönderilen davetti.

Sudan Dışişleri Bakanlığı X internet sitesinde yayınlanan açıklamada, "Sudan Cumhuriyeti Hükümeti, örgüt üyeliğindeki faaliyetlerine tam olarak yeniden başlayacaktır" denildi. Örgüt ise üye devletlerin iç işlerine müdahale etmeyeceğini, Sudan'ın egemenliğine, toprak ve halkının birliğine ve mevcut ulusal kurumlarının bütünlüğüne tam saygı duyduğunu vurguladı.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan, Ocak 2024'te IGAD'ın Dagalu'yu Sudan'daki çatışmayı görüşmek üzere Uganda'da bir zirveye davet etmesinin ardından IGAD üyeliğini askıya almıştı. Zirvenin amacı, başta çatışma bölgelerine BM güçlerinin konuşlandırılması olmak üzere bir dizi öneriyle savaşı sona erdirmekti.


Irak'ta hükümet kurma çalışmaları durma noktasına geldi

El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
TT

Irak'ta hükümet kurma çalışmaları durma noktasına geldi

El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)
El-Alimi, Şeya el-Zindani hükümetinin ilk toplantısına başkanlık etti, (Saba)

Irak hükümetinin kurulması çabaları durma noktasına geldi; cumhurbaşkanı seçimi ve hükümetin başına geçecek kişi konusunda siyasi güçler arasındaki anlaşmazlığın karmaşıklığı nedeniyle siyasi çıkmazın aylarca süreceği tahmin ediliyor.

“Koordinasyon Çerçevesi” güçlerinden önde gelen bir kaynak, Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, hükümetin kurulmasındaki gecikmenin muhtemelen bölgesel gerilimlerin sona erme biçimi ve Washington ile Tahran arasında bir çatışma olasılığıyla ilgili olduğunu belirterek, siyasi güçlerin, özellikle Şii güçlerin, hükümet kurma sürecinde Amerikan ve İran'ın rolünün etki boyutunun farkında olduklarını kaydetti.

Siyasi değerlendirmelere göre, hükümet kurma süreci beklenenden daha uzun sürebilir.


Birleşmiş Milletler: İsrail'in Batı Şeria ile ilgili kararı "yasa dışı" ve iki devletli çözüm şansını baltalıyor

Filistinliler, Batı Şeria'daki Nur Şems mülteci kampının girişini kapatan İsrail askerlerinin önünde gösteri yaptı (AFP)
Filistinliler, Batı Şeria'daki Nur Şems mülteci kampının girişini kapatan İsrail askerlerinin önünde gösteri yaptı (AFP)
TT

Birleşmiş Milletler: İsrail'in Batı Şeria ile ilgili kararı "yasa dışı" ve iki devletli çözüm şansını baltalıyor

Filistinliler, Batı Şeria'daki Nur Şems mülteci kampının girişini kapatan İsrail askerlerinin önünde gösteri yaptı (AFP)
Filistinliler, Batı Şeria'daki Nur Şems mülteci kampının girişini kapatan İsrail askerlerinin önünde gösteri yaptı (AFP)

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, dün İsrail Güvenlik Kabinesi'nin işgal altındaki Batı Şeria'nın A ve B bölgelerinde bir dizi idari ve yürütme tedbirini onaylama kararına ilişkin ciddi endişelerini dile getirerek, bu kararın iki devletli çözüm olasılığını baltaladığı uyarısında bulundu.

Genel Sekreter yaptığı açıklamada, İsrail'in işgal altında bulunan Filistin topraklarındaki varlığını sürdürmesi de dahil olmak üzere bu tür eylemlerin, Uluslararası Adalet Divanı'na göre yalnızca istikrarsızlaştırıcı değil, aynı zamanda yasadışı olduğunu belirtti.

Açıklamada ayrıca, "Doğu Kudüs de dahil olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria'daki tüm İsrail yerleşimlerinin ve bunlarla ilişkili yerleşim sistemi ve altyapısının hiçbir yasal meşruiyeti olmadığı ve ilgili Birleşmiş Milletler kararları da dahil olmak üzere uluslararası hukukun açık bir ihlalini oluşturduğu" yinelendi.

Guterres, İsrail'i bu önlemleri geri almaya çağırdı ve tüm taraflara, Güvenlik Konseyi kararları ve uluslararası hukuka uygun olarak iki devletli çözüm olan kalıcı barışın tek yolunu savunmaları çağrısında bulundu.

Guterres, İsrail'i bu önlemleri geri almaya çağırdı ve tüm taraflara, Güvenlik Konseyi kararları ve uluslararası hukuka uygun olarak iki devletli çözüm olan kalıcı barışın tek yolunu savunmaları çağrısında bulundu.

Şarku’l Avsat’ın İsrail haber sitesi Ynet’ten aktardığına göre İsrail hükümeti, Batı Şeria'daki arazi kayıt ve mülkiyet prosedürlerinde temel değişiklikleri onayladı ve Filistinlilere ait evlerin yıkılmasına izin verdi.

İnternet sitesi, yeni kararların İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'nın A Bölgesi'ndeki Filistinlilere ait binaları yıkmasına izin vereceğini, ayrıca Batı Şeria genelinde yerleşim faaliyetlerinin önemli ölçüde genişlemesine yol açacağını vurguladı.

Ramallah'ta Filistin başkanlığı, İsrail hükümetinin Batı Şeria ile ilgili kararlarını "tehlikeli ve Filistin varlığını hedef alan" kararlar olarak nitelendirdi.

Filistin haber ajansı, cumhurbaşkanlığının bu kararları "Filistin halkına karşı yürütülen kapsamlı savaş ve ilhak ile yerinden etme planlarının uygulanması" çerçevesinde atılan adım olarak nitelendirdiği ifade edildi.