İsrail sağı ve muhalefet Güney Lübnan'daki savaşın genişletilmesi konusunda anlaştı

İran, İsrail’e yanıt vererek Hizbullah’ın pozisyonunu destekledi.

Lübnan'ın güneyindeki Merkaba kasabasını hedef alan hava saldırısının ardından yolun açılmasına çalışan bir sivil savunma mensubunun sosyal medyada paylaşılan fotoğrafı
Lübnan'ın güneyindeki Merkaba kasabasını hedef alan hava saldırısının ardından yolun açılmasına çalışan bir sivil savunma mensubunun sosyal medyada paylaşılan fotoğrafı
TT

İsrail sağı ve muhalefet Güney Lübnan'daki savaşın genişletilmesi konusunda anlaştı

Lübnan'ın güneyindeki Merkaba kasabasını hedef alan hava saldırısının ardından yolun açılmasına çalışan bir sivil savunma mensubunun sosyal medyada paylaşılan fotoğrafı
Lübnan'ın güneyindeki Merkaba kasabasını hedef alan hava saldırısının ardından yolun açılmasına çalışan bir sivil savunma mensubunun sosyal medyada paylaşılan fotoğrafı

İsrail'de sağcılar ve muhalefet, hükümeti Güney Lübnan'daki savaşı genişletmeye zorluyor. Her iki taraf da yeni bir tehdit dalgası üzerine anlaşmış görünüyor. Diğer taraftan Hizbullah, İsrail'in Lübnan'ın derinliklerine yönelik herhangi bir saldırısına karşılık verme tehdidinde bulunuyor. Bu tehditler savrulurken, Lübnan'ın güney sınırında askeri operasyonlar ve sürekli top atışları devam ediyor.

Hükümetten ayrılan İsrail muhalefet lideri bakan Benny Gantz,“Kuzey sınırımızdaki durum böyle devam ederse Lübnan bedelini ödeyecek. Hizbullah, Lübnanlı mı yoksa İranlı mı olduğuna karar vermeli. Kuzey sınırımızda bir çözümün olmaması, Hizbullah terörizminin bedelini Lübnan devletinin ödeyeceği anlamına geliyor” tehdidinde bulundu.

Muhalefetin bu çıkışına paralel olarak İsrail sağı da aynı tutumu benimsedi. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich konuya dair yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Bu bölgeyi topraklarımızda tutmak yerine savaş açmalı ve Güney Lübnan'da bir tampon bölge kurmalıyız. Hizbullah ile yapılan anlaşma, üzerine yazılı olan kâğıda bile değmez. Eğer savaş kararını erteler ve Hizbullah’ın güçlenmesine müsaade edersek, ağır bir bedel öderiz ve binlerce kayıp veririz.” 

ABD, Fransa ve Almanya gibi ülkeler geçtiğimiz haftalarda savaşın genişlemesini önlemek ve İsrail'in savaşı genişletmek için öne sürdüğü bahaneleri ortadan kaldırmak için uğraştı. Bu çabalar Beyrut ve Tel Aviv'e giden elçiler aracılığıyla sürdürüldü. Hizbullah'ı sınır bölgesinden Lübnan toprakları içine doğru 10 kilometre derinliğe kadar çekilmeye ikna edemeyen bu girişimler, Hizbullah’ın Gazze'deki savaşı sona erdirmekle ilişkilendirdiği çatışmalarını durdurmaya da yetmedi. Washington yönetimi bu bağlamda İsrail'in herhangi bir planını durduramayacağı uyarısında bulundu.

İsrail'in tehditlerine karşılık Hizbullah da tehditle karşılık verdi. Şarku'l Avsat'ın ulaştığı bilgiye göre Milletvekili Hüseyin Hac Hasan, İsrail'e hitaben yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Eğer siz, düşmanlarımız, aptalca bir adım atmayı düşünür ya da aptalca bir adım atarsanız, karşınızda çaresizliğinizi artıracak, caydırıcılık sorununuzu derinleştirecek ve krizlerinizi artıracak şiddetli bir güçten başka bir şey bulamayacaksınız. Direnişin yaşadıklarının bir kısmını siz de yaşadınız.”

Hizbullah’ın parlamentodaki ayağı Direnişe Sadakat Bloğu üyesi Ali Feyyaz ise “Düşman tarafından açıklanan tüm pozisyonlar, hiçbir şekilde inkâr edilemeyecek olan açık gerçeği, yani düşmanın daha fazla karışıklığa, tükenişe ve yenilgiye doğru gittiğini örtbas etmekte başarısız oldu. Lübnan'daki direniş, kendisine yönelik bu saldırı devam ettiği sürece, Gazze'yi desteklemek için operasyonlarına devam edecektir. Düşmanın tüm bu tehditleri ve gözdağı karşısında, ne kadar büyük fedakârlık yapılması gerekirse gereksin bu çatışmayı sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.

Hizbullah’ın tutumu, İran Dışişleri Bakan Vekili Ali Bakıri’nin pazar günü sarfettiği şu sözlerle aynı doğrultuda: “Lübnan'daki direniş, Siyonist varlığın tehditlerine karşı koymaya tamamen hazır. Lübnan'daki direnişin benzersiz gücü, saldırganların herhangi bir saldırısını onlar için maliyetli hale getirecek.”

Sahadaki durum

Yapılan tehditlere sürekli bir bombardıman da eşlik etti. İsrail savaş uçakları, Ayta eş-Şaab kasabasına bir hava saldırısı düzenledi. Saldırıda kasabanın batı mahallesindeki bir ev hedef alındı. İsrail ordusu ise “Uçaklarımız Lübnan'ın güneyindeki Buleyde'de Hizbullah'a ait bir askeri binayı bombaladı” açıklamasını yaptı. Merkaba ve Kafr Kila'yı hedef alan bir başka bombalamanın yanı sıra İsrail savaş uçakları, şafak vakti Sur Bölgesi'ndeki el-Biyada kasabasında bir eve  saldırı düzenledi.

Hizbullah, pazar günü Golan Tepeleri’ne doğru harekât başlattıktan sonra Metula'ya roket fırlattı ve Ramot Naftali'de İsrail askerlerinin bulunduğu bir binayı hedef aldığını duyurdu. İsrail ordusu, pazar günü Lübnan sınırında işgal ettikleri Golan Tepeleri'ndeki mevzilerini hedef alan bir insansız hava aracı (İHA) saldırısı sonrasında 18 askerin yaralandığını ve bunlardan birinin durumunun kritik olduğunu bildirdi. Ordudan yapılan açıklamada, saldırının pazar günü erken saatlerde gerçekleştiği ve o günden bu yana savaş uçakları ve topçu birlikleriyle Lübnan'ın güneyindeki Hizbullah hedeflerinin bombalandığı belirtildi.

UNIFIL

Tehditler ve askeri operasyonlar devam ederken, Güney Lübnan'da faaliyet gösteren Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL), ‘UNIFIL'in yerel topluluklara elinden geldiğince destek olması gerektiğini, buna çok ihtiyaçlarının olduğunu ve bunun kapsamlı bir yaklaşım gerektirdiğini’ ifade etti. UNIFIL, Güney Lübnan'daki çatışmalardan etkilenen topluluklara yönelik güvenlik ve destek çalışmalarını görüşmek üzere hem uluslararası düzeyde hem de ulusal kurum ve kuruluşlarla bir toplantı düzenlediğini duyurdu.

UNIFIL tarafından yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı: “UNIFIL, projeler, hızlı müdahaleler ve barışı koruma birliklerine katkıda bulunan ülkelerden gelen bağışlar da dâhil olmak üzere imkân ve kapasiteleri dâhilinde yerel topluluklara destek sağlamaya devam ediyor. Bu sırada artan ihtiyaçlar, krizlere müdahale eden tüm aktörlerin tutarlı bir yaklaşım sergilemesini gerekli kılıyor.”



Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
TT

Meşal: Hamas silahlarını bırakmayacak ve Gazze’de yabancı yönetimi kabul etmeyecek

Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)
Hamas liderlerinden Halid Meşal (Arşiv – Reuters)

Hamas liderlerinden Halid Meşal bugün yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahlarını bırakmayacağını ve Gazze Şeridi’nde ‘yabancı bir yönetimi’ kabul etmeyeceğini söyledi. Açıklama, ateşkes anlaşmasının, Hamas’ın silahsızlandırılmasını ve Gazze Şeridi’nin yönetimi için uluslararası bir komite kurulmasını öngören ikinci aşamasının başlamasının ardından geldi.

Hamas’ın yurt dışı sorumlusu ve eski Siyasi Büro Başkanı Meşal, 17. El Cezire Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Direnişi, direnişin silahını ve direnişi gerçekleştirenleri suç saymak kabul edilemez” dedi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Meşal, “İşgal olduğu sürece direniş vardır. Direniş, işgal altındaki halkların bir hakkıdır; uluslararası hukukun, semavi dinlerin ve milletlerin hafızasının bir parçasıdır ve onunla gurur duyulur” ifadelerini kullandı.

İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkes anlaşması, yıkıcı bir savaşın ardından, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi. Anlaşma, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi tarafından da desteklenen bir ABD planına dayanıyor.

Anlaşmanın ilk aşaması, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze Şeridi’nde tutulan rehineler ile İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkûmların takasını, çatışmaların durdurulmasını, İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşim alanlarından çekilmesini ve Gazze Şeridi’ne insani yardımların girişini öngörüyordu.

İkinci aşama ise 26 Ocak’ta Gazze Şeridi’nde son İsrailli rehinenin cansız bedeninin bulunmasının ardından başladı. Bu aşama, Hamas’ın silahsızlandırılmasını, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yarısını kontrol eden İsrail ordusunun kademeli olarak çekilmesini ve Gazze’nin güvenliğinin sağlanmasına ve Filistinli polis birimlerinin eğitilmesine yardımcı olmayı amaçlayan uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılmasını içeriyor.

Plan kapsamında, Gazze Şeridi’nin yönetimini denetlemek üzere ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlığında, çeşitli ülkelerden isimlerin yer aldığı Barış Konseyi oluşturuldu. Ayrıca, Gazze Şeridi’nin günlük işlerini yürütmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komitenin kurulması öngörüldü.

Meşal, Barış Konseyi’ne Gazze Şeridi’nin yeniden inşasını ve yaklaşık 2 milyon 200 bin nüfuslu bölgeye insani yardımların akışını mümkün kılacak ‘dengeli bir yaklaşım’ benimseme çağrısında bulundu. Meşal, aynı zamanda Hamas’ın Filistin topraklarında herhangi bir yabancı yönetimi kabul etmeyeceğini yineledi.

Meşal sözlerini şöyle sürdürdü: “Ulusal sabitelerimize bağlıyız; vesayet mantığını, dış müdahaleyi ve manda yönetimini kabul etmiyoruz… Filistinlileri Filistinliler yönetir. Gazze, Gazze halkınındır; Filistin, Filistinlilerindir. Yabancı bir yönetimi kabul etmeyeceğiz.”

Meşal’e göre bu sorumluluk yalnızca Hamas’a değil, ‘tüm canlı unsurlarıyla Filistin halkının liderliğine’ aittir.

İsrail ve ABD, Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin askerden arındırılmış bir bölge haline getirilmesi talebini sürdürüyor. Hamas ise silahlarını gelecekte kurulabilecek bir Filistin yönetimine devretme ihtimalinden söz ediyor.

İsrailli yetkililer, Hamas’ın Gazze Şeridi’nde yaklaşık 20 bin savaşçıya sahip olduğunu ve hareketin elinde yaklaşık 60 bin kalaşnikof tüfek bulunduğunu öne sürüyor.

Ateşkes anlaşmasında öngörülen uluslararası gücü hangi ülkelerin oluşturacağı ise henüz netlik kazanmış değil.


Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
TT

Libya’da Yüksek Yargı Konseyi, Anayasa Mahkemesi kararlarına karşı muhalefetini artırıyor

BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)
BM destekli Libya Yapısal Diyalogunun yönetişim ayağının sonuçlandırıldığı toplantıdan bir kare (UNSMIL)

Libya Yüksek Yargı Konseyi, Trablus'taki Yüksek Mahkeme Anayasa Dairesi'nin kararlarına karşı tavrını katılaştırarak, ‘yargıyı siyasallaştırma girişimlerine’ karşı sert bir uyarıda bulundu. Konsey, ‘bu hassas aşamada yargıya müdahale etme’ konusunda sert bir uyarıda bulundu. Ülke, yargıya da neredeyse ulaşan kronik siyasi ve askeri bölünmelerden mustarip durumda.

Yüksek Yargı Konseyi’nin bu tutumu, Anayasa Mahkemesi'nin Temsilciler Meclisi tarafından çıkarılan ve Yargı Sistemi Kanunu'nda değişiklikler içeren iki kanunu geçersiz kılma kararının ardından daha da belirginleşti. Bu durum, mevcut Yargı Yüksek Konseyi’nin kurulduğu anayasal dayanağın ortadan kalktığı ve bu kanundan kaynaklanan statüsünü kaybettiği anlamına geliyor. Dolayısıyla, önceki hükümlere uygun olarak yeniden oluşturulması gerekiyor.

Yüksek Yargı Konseyi tarafından cuma akşamı yapılan açıklamada ‘anayasal çevreden’ doğrudan bahsedilmeden yargı alanında yaşananlara, özellikle de bazılarının, kurumu zararlı bir kurum ile değiştirmek için anayasal olarak ilgili olduğunu düşündükleri araçları kullanarak yargının birliğini ve bağımsızlığını zayıflatma girişimlerine ilişkin duyulan üzüntü ifade edildi.

Konsey, bu kişilerin amacının, diğer tüm yetkileri elinden almak suretiyle, yalnızca siyasi ve dar bir kişisel çıkar olarak nitelendirilebilecek hedefleri gerçekleştirmek olduğunu değerlendirdi.

Yargının birliğini korumak, sorumlu davranmak ve ülkenin yararına hizmet etmek için, sonuçsuz kalacak bir fiili durum dayatmaya çalışanların devam eden uzlaşmaz tavırları karşısında bir süre en yüksek disiplin seviyesini uyguladığını da ekleyen Konsey, ülkenin tarihinde hassas ve tehlikeli bir dönemde, birliğin her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğu bir zamanda yargıya müdahale etme girişimlerine işaret etti.

fdbfb
Libya Temsilciler Meclisi'nin önceki bir oturumundan bir kare (Libya Temsilciler Meclisi)

Bu gerginlik, Temsilciler Meclisi ile (yargı otoritesini oluşturan üç sütundan biri olan) Devlet Konseyi arasındaki hukuki ve siyasi çatışmanın bir parçası olarak görülüyor. Bu çatışma, siyaset koridorlarından yargının kalbine taşınırken Temsilciler Meclisi, bazı yasal değişikliklerle Yüksek Yargı Konseyi'ni yeniden yapılandırarak yargı üzerinde daha fazla etki sahibi olmaya çalışıyor. Devlet Konseyi bu hamleyi yargının ‘siyasileştirilmesi’ olarak değerlendirdi.

Bu turda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Libya Özel Temsilcisi ve Libya'daki BM Destek Misyonu (UNSMIL) Başkanı Hanna Serwaa Tetteh, bu diyaloğun yeni bir hükümet seçmek için bir organ olmaktan ziyade, Libyalıların kendi ülkelerinin geleceği için kendileri tarafından formüle edilen pratik çözümler geliştirmek amacıyla yürütülen bir ‘Libyalılar arası’ süreç olduğunu teyit etti.

Seçim çerçevesine ilişkin görüşmeler de “6+6” komitesinin kuralları ve danışma komitesinin tavsiyeleri temelinde, mevcut farklılıkların altında yatan garantileri ve siyasi endişeleri anlamaya odaklanarak yürütüldü.

Katılımcı üyeler ise, görüşmelerin genel ilkelerden usul ayrıntılarına doğru ilerlediğini belirttiler. Komisyon Yönetim Kurulu'ndaki boş koltuk krizinin çözülmesinin, gelecekteki seçimlere olan güveni güçlendirmek ve seçimlerin itiraz edilmesini veya kesintiye uğramasını önlemek için temel bir unsur olduğunu vurguladılar.

ert6y
Önceki belediye seçim kampanyasından (Komisyon Yönetim Kurulu)

Turun sonunda üyeler, Berlin Süreci Siyasi Çalışma Grubu'nun büyükelçilerine ve temsilcilerine ana önerilerini sundular. Büyükelçiler ve temsilciler, sürecin mart ayında yeniden başlaması ve uzun vadeli istikrarı sağlayacak ulusal bir vizyon etrafında uzlaşma sağlanmaya devam edilmesi koşuluyla, UNSMIL tarafından kolaylaştırılan yol haritasına destek verdiklerini teyit ettiler.

Yapılandırılmış diyalogun yeni hükümetin seçimi konusunda kararlar alan bir organ olmadığını yineleyen USNMIL, devlet kurumlarını güçlendirmek amacıyla, seçimlere elverişli bir ortam yaratmak ve yönetişim, ekonomi ve güvenlik alanlarındaki en acil sorunları ele almak için pratik önerileri incelemekle ilgilendiğini belirtti. UNSMIL, bunun uzun vadeli çatışmanın nedenlerini ele almak için politika ve yasama önerilerini inceleyerek ve geliştirerek başarılacağının altını çizdi. Ayrıca, yapılandırılmış diyalogun istikrarın önünü açacak ulusal bir vizyon üzerinde uzlaşma sağlamayı amaçlayacağına da dikkati çekti.

Bu gelişme, cumartesi günü Tacura, Sayad ve el-Hashan belediyelerinde ve Tobruk'taki bir oy verme merkezinde, düzenli ve sakin bir atmosferde belediye meclisi seçimleri için oy kullanma işleminin başlamasıyla eş zamanlı gerçekleşti. Komisyon Yönetim Kurulu’nun ana operasyon odası, oy verme sürecinin disiplinli ve organize bir ortamda, önemli bir engel olmadan plana göre ilerlediğini belirtti.

Komisyon, 93 sandık merkezinden oluşan 43 merkezin tamamının açık olduğunu doğruladı. Bu tur, şeffaflığı artırmak ve her türlü sahtekarlık girişimini önlemek amacıyla Tacura belediyesinde elektronik doğrulama teknolojisi (parmak izi) kullanıldı.

u78ı9o
Huri, cumartesi günü belediye seçimlerinde bir oy verme merkezini ziyaret ederken (UNSMIL)

Öte yandan UNSMIL, sorumlu yerel yönetimin kurulmasına katkıda bulunmak için tüm kayıtlı seçmenleri oy kullanmaya çağırırken, misyonun başkan yardımcısı Stephanie Huri, Tacura'daki oy verme merkezlerini ziyaret ederek oy verme sürecini ve elektronik seçmen doğrulama sisteminin kullanımını yerinde gözlemledi.

Bu seçimler, oy vermeyi geciktiren bazı teknik ve hukuki engellerin aşılmasının ardından, Komisyonun ülke çapında belediye meclislerini seçme planını çerçevesinde gerçekleşirken söz konusu plan, son iki yılda uygulanan ve nihai sonuçların kabul edilmesi ve seçilmiş meclislerin oluşturulmasıyla sonuçlanan önceki aşamaların başarısının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor.


Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
TT

Kasım, Hizbullah üzerindeki kontrolünü sıkılaştırıyor

Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)
Lübnan Başbakanı Nevaf Selam, ülkenin güneyine gerçekleştirdiği tarihi ziyareti sırasında Ayta eş-Şaab beldesinde konuşma yaparken (Şarku’l Avsat)

Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, örgütün idari kurumları üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmaya çalışıyor. Bu yüzden söz konusu kurumlara, eski Genel Sekreter Hasan Nasrallah'ın liderliği döneminde marjinalleştirilen yakın arkadaşları ve din adamı olmayan politikacıları getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklara göre yapılan en önemli değişiklikler arasında, eski bakan ve milletvekili Muhammed Fneyş’in Hizbullah’ın ‘hükümeti’ olarak kabul edilen yürütme organının başına geçmesi, milletvekili ve parlamento grubu başkanı Muhammed Raad'ın ise genel sekreter yardımcılığına atanmasının bekleniyor.

Kaynaklar, Kasım'ın, daha önce partinin yürütme organının sorumluluğunda olan ayrıntılara girmeden liderliği elinde tutan genel sekreterlik ile örgütün tüm kurumlarını birbirine bağlayarak Hizbullah’ı kontrol etmeye çalıştığına işaret etti.

Öte yandan, Başbakan Nevaf Selam, çok sayıda kişinin İsrail'in tekrarlanan saldırılarının ardından halen yeniden inşa edilmesini beklediği güney bölgesine tarihi bir ziyaret başlattı. Başbakan Selam'ın, Hizbullah tarafından kendisine karşı başlatılan ihanet kampanyasına rağmen tüm köylerde sıcak bir şekilde karşılanması dikkati çekti.