Abbas: Filistin Yönetimi, Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze'de tam yetki kullanmalı

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, uluslararası topluma İsrail'e yönelik silah tedariğini durdurma çağrısında bulundu.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)
TT

Abbas: Filistin Yönetimi, Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze'de tam yetki kullanmalı

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu'nun üçüncü gününe Gazze savaşı, Filistin sorunu ve bazı Arap ülkelerindeki çeşitli krizler damgasını vurdu. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas kürsüye çıkarak, İsrail'e silah tedarikinin durdurulması, ülkenin BM üyeliğinin dondurulması ve BM Güvenlik Konseyi kararlarını uygulamaya zorlanması çağrısında bulundu.

Filistin Devlet Başkanı dün (Perşembe) uluslararası topluma Gazze Şeridi ve işgal altındaki Batı Şeria'da kan dökülmesini önlemek için İsrail'e silah tedariğini durdurma çağrısında bulundu.

Abbas BM Genel Kurulu kürsüsünden şunları söyledi: “Bu suçu durdurun, hemen durdurun, çocukların ve kadınların öldürülmesini durdurun, yok etme savaşını durdurun, İsrail'e silah göndermeyi durdurun. İsrail Gazze Şeridi'ni neredeyse tamamen yok etti ve orası artık yaşanabilir değil. Bu çılgınlık devam edemez. Halkımızın başına gelenlerden tüm dünya sorumludur.”

Abbas, Gazze Şeridi'ndeki savaşı sona erdirmek için Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) otoritesinin Gazze Şeridi dahil tüm Filistin topraklarına yayılmasını içeren bir vizyon sundu. Filistin Devlet Başkanı, kapsamlı bir planın parçası olarak Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze'de Filistinli yetkililerin tam yetki kullanmasını talep etti.

Abbas ayrıca, İsrail'in BM üyeliğine ‘layık olmadığını’ söyledi ve Yahudi devletinin uluslararası örgütün çatışmayla ilgili kararlarına karşı geldiğini vurguladı.

“BM kararlarını uygulamayı reddeden İsrail, bu uluslararası örgüte üye olmaya layık değildir” diyen Abbas, ABD'nin Filistin'e BM Güvenlik Konseyi'nde tam üyelik verilmesini veto etmesinden üzüntü duyduğunu belirtti.

Abbas sözlerini şöyle sürdürdü: “ABD yönetiminin veto hakkını kullanarak İsrail'i ateşkese çağıran üç BM Güvenlik Konseyi kararını engellemesinden ve binlerce masum çocuk, kadın ve yaşlıyı öldüren ölümcül silahlar sağlayarak İsrail'i saldırganlığını sürdürmeye teşvik etmesinden üzüntü duyuyoruz… Filistin özgürlüğüne kavuşacaktır.”

Diğer taraftan İsrail dün 8,7 milyar dolarlık ABD askeri yardımını açıkladı.

Filistin Devlet Başkanı ayrıca, BM Genel Kurulu'na Gazze'deki savaşı sona erdirmek için FKÖ’nün otoritesinin Gazze dahil tüm Filistin topraklarına yayılmasını içeren bir vizyon sundu.

Abbas, kapsamlı bir plan çerçevesinde Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze Şeridi'nde Filistinli yetkililerin tam yetki kullanmasını talep ederken, Filistinlilerin İsrail'in tampon bölgeler oluşturmasını reddettiğini vurguladı. Abbas, “İsrail'in Gazze Şeridi'nden bir santimetre bile almasına izin vermeyeceğiz” dedi.

Yemen ve İran'ın vekil güçleri

BM Genel Kurulu’nda söz alan Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad Muhammed el-Alimi ilk olarak ülkesindeki durum hakkında konuştu. El-Alimi, “Yemen'in toparlanması sadece ulusal bir mesele değil, bölgesel ve küresel bir ihtiyaçtır. Çünkü Yemen'in istikrarı bölgede barış ve güvenliğin, Kızıldeniz ve Arap Denizi'ndeki ticaret yollarının ve çevredeki su yollarının korunması için hayati önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.

El-Alimi sözlerini şöyle sürdürdü: “Yemen hükümeti kapsamlı ve adil bir barış yaklaşımına bağlılığını sürdürmektedir. Ancak Husilerin yerel ve bölgesel düzeyde gerilimi artırmaya devam etmesi ve uluslararası seyrüsefere yönelik tehdit göz önüne alındığında, Yemen hükümetinin diğer seçeneklerle yüzleşmek için konumunu güçlendirmesi gerekmektedir. Husilerin Kızıldeniz ve çevresindeki su yollarında uluslararası ticarete yönelik devam eden saldırıları, sadece Yemen'in içi için değil, aynı zamanda tüm bölgenin istikrarı için de büyüyen bir tehdit oluşturduklarını gösteriyor.”

El-Alimi, Ortadoğu'nun geri kalanındaki durumla ilgili olarak ise “İsrail'in Filistin halkına karşı yürüttüğü acımasız savaş derhal durdurulmalıdır. Çünkü bu, arzulanan barışın anahtarıdır ve İran ile vekil güçlerinin bölgedeki durumu daha da kötüleştirmek için kullandıkları bahanelerin üstündeki örtüyü kaldırmanın bir yoludur” dedi.

Son olarak Lübnan'daki durumu ele alan el-Alimi şunları söyledi: “İsrail'in Lübnan'a yönelik acımasız saldırganlığını caydırmanın tek yolu, uluslararası toplumun kararlı duruşu, Lübnanlıların kendi aralarında birlik olmaları, kararlarının bağımsızlığı, içişlerine karışılmaması ve Lübnan devletine barış ve savaş kararını alabilme imkanının yeniden verilmesidir.”

Libya seçimine doğru

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Libyalıların kendi kaderlerine ‘adil referandumlar ve her türlü siyasi çıkmazı sona erdirecek kapsamlı seçimler’ yoluyla karar verebileceklerini belirtti. El-Menfi, “Ulusal uzlaşma yolunun yanı sıra mali, ekonomik ve güvenlik alanlarında kapsamlı bir siyasi çözüm, kurumları birleştirmenin ve seçimlere giden istikrarı sağlamanın, tüm kurumlar için meşruiyetin yenilenmesinin ve Libya halkının kendi kaderini belirlemesinin tek yoludur” dedi.

El-Menfi, “İsrail işgalinin Filistin ve Lübnan halkına karşı işlediği soykırım ve etnik temizlik suçları uluslararası yasaların açık bir ihlalini teşkil etmektedir” ifadesini kullandı.

El-Menfi ayrıca, Gazze Şeridi'ndeki durumun ele alınması ve Filistin'deki ‘ağır ihlal ve saldırıların’ durdurulmasıyla bölgedeki ‘bölgesel savaş hayaletinin’ önlenebileceğini vurguladı.



İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

İsrail ordusu, Gazze'de kendi adına çalışan 5 milis gücüne sahip olmakla övünüyor

 Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)
Gazze'nin güneyindeki Refah'ta, Hamas'ın silahlı kanadı olan İzzeddin el-Kassam Tugayları mensupları (Arşiv- Reuters)

İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde Hamas’a karşı faaliyet gösteren 5 Filistinli milis grubun oluşturulmasıyla övünürken, iktidardaki sağ çevreler bu grupların rolü konusunda uyarılarda bulunuyor. Sağcı çevreler, bu tür yapılanmaların en iyi ihtimalle para hırsıyla hareket ettiğini, daha fazla ödeme yapan bir taraf bulmaları hâlinde İsrail’e karşı da dönebilecekleri görüşünü dile getiriyor.

Ordu bu eleştirilere verdiği yanıtta, söz konusu güçlerin yakından izlendiğini ve dikkatli davranıldığını vurguladı. Açıklamada, bu milislerin bugün “sarı hat” olarak adlandırılan bölgede Hamas hücrelerine karşı görevler yürüttüğü, bu görevlerin İsrail ordusu tarafından yapılması hâlinde askerlerin hayatının ciddi risk altına gireceği ifade edildi.

Ordu, bu grupların Hamas’a yönelik suikastlar gerçekleştirdiğini ve onları kamuoyu önünde küçük düşürdüğünü ileri sürdü.

Ancak sağ kanat bu değerlendirmelere temkinli yaklaşıyor. Bu milislerin kişisel çıkarlara, aşiretler arası çatışmalara ve suç çeteleri arasındaki rekabete dayandığını savunan sağcılar, bu yapılarla güvenli ilişkiler kurulamayacağını belirtiyor.

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

Gazze’de silahlı bir milis gruba liderlik eden ve yakın zamanda öldürülen Yasir Ebu Şebab (Yediot Aharonot)

İsrailli kaynaklara göre Gazze’de hâlihazırda faaliyet gösteren 5 silahlı milis grubu bulunuyor: İlki kuzeyde Beyt Lahiya bölgesinde ve Eşref el-Mansi tarafından yönetiliyor. İkincisi Gazze kentinin kuzeyindeki Şucaiyye Mahallesi yakınlarında, lideri Rami Adnan Halis. Üçüncüsü orta kesimde Deyr el-Belah civarında ve Şevki Ebu Nasira tarafından yönetiliyor. Dördüncüsü Han Yunus’ta, lideri Husam el-Esdal. Beşinci milis ise Refah’ta faaliyet gösteriyordu ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyordu; Şebab’ın öldürülmesinin ardından yerini Gassan ed-Dehini aldı. Gazze’de son dönemde ed-Dehini’nin bir suikast girişiminde yaralandığına dair söylentiler yayıldı.

Yediot Aharonot gazetesine konuşan güvenlik kaynakları, kuzey ve güneyde faaliyet gösteren milislerin aşiretlere dayandığını ve suç geçmişi olan kişiler tarafından kontrol edildiğini belirtirken, orta kesimdeki iki grubun liderlerinin geçmişte Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile bağlantılı isimler olduğunu belirtti. Bu nedenle söz konusu iki grubun ulusal saiklerle hareket ediyor olabileceği ve İsrail ordusunun aslında Filistin çıkarları doğrultusunda kullanılıyor olabileceği ihtimali dile getirildi.

Gazete, İsrail çevrelerinde bu silahların kontrolden çıkabileceği ve ister milis liderlerinin elinden çıksın isterse bölgedeki diğer tarafların eline geçsinler, işgal ordusuna karşı kullanılmaları olasılığı konusunda endişeler olduğunu belirtti.

Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)Han Yunus’ta İsrail yanlısı bir milis grubuna liderlik eden Husam el-Esdal (Filistin Basın Ağı sayfası)

Gazete ayrıca, işgal ile iş birliği yapan Gassan ed-Dehini’nin yayımladığı ve Hamas ile direniş güçlerini tehdit ettiği videoya da değindi. Videoda ed-Dehini’nin, Refah’ta İsrail hava desteği altında esir alınan Kassam Tugayları saha komutanı Edhem el-Aker’e hakaret ettiği görülüyor. Videoda ed-Dehini’nin, Gazze’de daha önce bulunmayan kamuflajlı askeri üniforma ve kurşun geçirmez yelek giydiği, nadir ve pahalı bir sigara içtiği, arka planda ise modern “pick-up” araçların ve yakın mesafede İsrail askeri mevzisi olduğu tahmin edilen bir binanın yer aldığı ifade edildi.

Öte yandan, CNN ve Wall Street Journal, İsrail kaynaklarına atıfta bulunarak, İsrail’in bu milisleri çok sayıda tüfek ve mühimmatla silahlandırdığını yazdı. Bu durum, Oslo Anlaşmaları döneminde İsrail’in Filistin Yönetimi’ne silah edinme izni vermesini ve sağ kesimin o dönemde dile getirdiği “Onlara silah vermeyin” sloganını hatırlattı.

Wall Street Journal, yedek subaylara dayandırdığı haberinde, İsrail’in Hamas’a karşı faaliyet gösteren bu milislere yaptığı yatırımları artırdığını, askeri teçhizat sağladığını, üyelerini İsrail’deki hastanelerde tedavi ettirdiğini ve ailelerine destek verdiğini belirtti. Gazete, bu kişilerin bazılarının Filistin Yönetimi ile bağlantılı olduğunu, özellikle Refah’taki bazı unsurların ise suç kayıtlarının bulunduğunu yazdı.

Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)Gazze’deki Cibaliye Mülteci Kampı’nda Hamas’a bağlı Kassam Tugayları mensuplarının önünde duran Filistinli bir çocuk (Arşiv – EPA)

Haberde, İsrail’in bu gruplara yakıt, gıda, araç, hatta sigara sağladığı; onları İsrail askerlerine yakın “sarı hat” bölgesinde konuşlandırmaya yardımcı olduğu ve bu desteğin maliyetinin İsrail güvenlik bütçesinden on milyonlarca şekele ulaşabileceği ifade edildi.

Şarku’l Avsat’ın Yediot Aharonot'tan aktardığına göre İsrail güvenlik kurumları içinde bu milislerin desteklenmesi konusunda görüş ayrılığı bulunuyor. Destekleyenler, bu yaklaşımın Hamas’a karşı taktiksel fayda sağladığını ve askerler üzerindeki riski azalttığını savunurken; karşı çıkanlar, silahların başka ellere geçmesi ya da bazı unsurların Filistin toplumuna yeniden entegre olabilmek için İsrail’e karşı dönmesi ihtimaline dikkat çekiyorlar.

Gazete, bu milislerin Hamas ve askeri kanadıyla baş edebilecek birleşik örgütsel yapıya sahip olmadığını, fiilen sadece İsrail ordusu ve Şin Bet’in denetimi altında hareket ettiklerini vurguladı.

Sonuç bölümünde Yediot Aharonot, bu grupların kısa vadeli taktik çözüm sunabileceğini, özellikle geniş çaplı yıkım operasyonları öncesinde Hamas mensuplarını tünellerde veya enkaz altında aramak için kullanılabileceğini belirtti. Ancak, örgütsel çatıdan yoksun bu yapıların Hamas’ın yerine geçme şansının bulunmadığını, Hamas’ın ateşkes sürecinde gücünü yeniden toparladığını ve kontrolünü pekiştirdiğini kaydetti.

Gazeteye konuşan sağcı bir siyasi kaynak, bu milislerin İsrail’e Lübnan Savaşı’nı hatırlattığını belirtti. O dönemde İsrail’in Filistin Kurtuluş Örgütü’ne ve daha sonra Hizbullah’a karşı Lübnanlı milisleri devreye soktuğunu hatırlatan kaynak, bu milislerin Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında katliamlar gerçekleştirdiğini ve bunun sorumluluğunun İsrail’e yüklendiğini belirtti. Bu nedenle aşırıya kaçılmaması ve bu tür gruplara bel bağlanmaması gerektiğini vurguladı.


Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
TT

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı: Silahlarını bırakıp barış yolunu seçen herkesi memnuniyetle karşılıyoruz

Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)
Sudan'ın el Gedarif eyaletindeki Ebu el-Nece kampında bulunan yerinden edilmiş Sudanlılar (AFP)

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan yaptığı açıklamada, devletin barışı veya ateşkesi reddetmediğini, ancak ateşkesin "düşmanı yeniden güçlendirmek için bir fırsat" olmaması gerektiğini söyleyerek, Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) atıfta bulundu.

Egemenlik Konseyi tarafından dün yayınlanan açıklamada belirtildiği üzere, Burhan Cezire Eyaleti'ne yaptığı ziyarette, "silahlarını bırakıp barış yolunu benimseyen herkesi memnuniyetle karşıladığını" ifade etti. Ayrıca, "ülkeye ve orduya karşı kışkırtıcılık yapanların hesap vereceğini" vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin Sudan'daki savaşı sona erdirmek için yoğun çaba sarf ettiğini ve buna çok yaklaştığını söyledi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Sudan ordusu ile HDK arasındaki savaş, sivil yönetime geçiş için seçimlere yol açması beklenen geçiş döneminde yaşanan iktidar mücadelesinin ardından 2023 Nisan ayının ortalarında patlak verdi.


Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
TT

Sudanlı doktorlar, Kuzey Kordofan'da HDK saldırısında 24 kişinin öldüğünü bildirdi

Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)
Hartum'da hasar görmüş bir binanın önünde insanlar mallarını satıyor (DPA)

Sudan Doktorlar Ağı'na göre Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK yerinden edilmiş insanları taşıyan bir araca saldırısı sonucu, aralarında sekiz 8 çocuğun ve birkaç kadının da bulunduğu 24 kişi hayatını kaybetti.

Ağ, aracın Güney Kurdufan eyaletinden kaçan yerinden edilmiş insanları taşıdığını ve el-Rahad şehrine geldiğinde hedef alındığını, bunun sonucunda ikisi bebek olmak üzere 24 kişinin öldüğünü ve çok sayıda kişinin de tedavi için şehrin hastanelerine kaldırıldığını belirtti.

Doktorlar Ağı, bölgenin ciddi tıbbi kaynak sıkıntısı çektiği, bu durumun yaralı ve yerinden edilmiş kişilerin acılarını daha da artırdığı son derece karmaşık sağlık ve insani koşullar altında saldırının gerçekleştiğini ifade etti.